III SA/Po 488/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-06-28

Skład orzekający: Szymon Widłak, Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do uwzględnienia wszystkich współwłaścicieli nieruchomości w decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości, nawet jeśli jeden ze współwłaścicieli kwestionuje status innego współwłaściciela?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest zobowiązany do uwzględnienia wszystkich współwłaścicieli nieruchomości w decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, a decyzje podatkowe nie kształtują uprawnień właścicielskich. Wnioski organów podatkowych oparte na danych z ewidencji gruntów, księgi wieczystej i aktu notarialnego są prawidłowe, a kwestionowanie statusu współwłaściciela przez innego współwłaściciela nie ma wpływu na wymiar podatku.
Stan faktyczny
Skarżący E. P. zakwestionował decyzję Wójta Gminy ustalającą podatek od nieruchomości za 2012 rok, a następnie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą ją w mocy. Głównym zarzutem skarżącego było wskazanie K. P. jako współwłaścicielki nieruchomości, podczas gdy skarżący twierdził, że K. P. nie zamieszkuje z nim i nie partycypuje w kosztach utrzymania domu. Organy podatkowe oparły się na akcie notarialnym i wpisie do księgi wieczystej, które potwierdzały współwłasność K. P.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak ( spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2012 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2012r I oddala skargę Decyzją z dnia 25 stycznia 2012 r. nr [...] Wójt Gminy ustalił E. P. podatek od nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] za 2012 rok w kwocie [...] zł. W decyzji tej wskazano, że E. P. jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości w 50/100 części, H. P. – w 49/100 części, a K. P. – w 1/100 części. Od powyższej decyzji odwołanie złożył E. P., w którym zakwestionował przyjętą przez organ I instancji okoliczność, że K. P. jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Podał, że K. P. co najmniej od 6 lat nie zamieszkuje z nim i nie utrzymuje żadnych kontaktów oraz nie łoży na utrzymanie domu. Decyzją z dnia 27 lutego 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 13 § 1 pkt 3, art. 121, art. 187, art. 210 § 1 pkt 6, art. 220 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. W myśl art. 3 ust. 4 powołanej ustawy jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. A zatem wszyscy współwłaściciele winni brać udział w postępowaniu zmierzającym do wymiaru podatku od nieruchomości. Odwołujący nie zakwestionował ani istnienia, ani też powierzchni przedmiotów opodatkowania. Zakwestionował jedynie, że współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości jest K. P. Z wypisu aktu notarialnego z dnia 11 marca 2010 r., rep. [...] (znajdującego się w aktach sprawy) H. P. darowała swojej córce K. P. 1/100 część udziału w nieruchomości o powierzchni [...] ha objętej księgą wieczystą nr [...]. Także analiza powołanej wyżej księgi wieczystej wskazuje, że współwłaścicielami nieruchomości są: E. P. - w 50/100 części, H. P. - w 49/100 części i K. P. - w 1/100 części. Takie same udziały wynikają również w wypisu z rejestru gruntów. W związku z powyższym Kolegium uznało zarzut odwołującego za bezzasadny, wskazując jednocześnie, że okoliczności, czy K. P. zamieszkuje na przedmiotowej nieruchomości oraz czy łoży na utrzymanie domu, pozostają bez wpływu na wymiar podatku od nieruchomości, której jest ona współwłaścicielem. W skardze na powyższą decyzję E. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, podnosząc że została wydana w oparciu o "tajny" akt notarialny, przy którym nie był on obecny i który nie został mu doręczony. Ponadto wniósł o "wyegzekwowanie doręczenia" mu tego aktu notarialnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2012. Należy zauważyć, że skarżący tę decyzję E. P. nie kwestionował podstawy ani ustalonego wymiaru podatku od nieruchomości, a jedynie okoliczność, że w decyzji wymiarowej jak współwłaściciel została wskazana również K. P. W związku z powyższym należy wyjaśnić, że podstawę uwzględnienia wszystkich współwłaścicieli w decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości stanowi prawidłowo powołany przez organ podatkowy art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.). Stosownie do tego przepisu jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 (który nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie). Z powyższej regulacji wynika, że jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności (współposiadania), to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na każdym ze współwłaścicieli (współposiadaczy) nieruchomości, a zatem decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości należy wydać w stosunku do wszystkich współwłaścicieli (współposiadaczy). Organ podatkowy nie jest bowiem uprawniony do wyboru podmiotów, w stosunku do których podejmowane będą czynności zmierzające do powstania zobowiązania podatkowego. Solidarność obowiązku na gruncie prawa podatkowego wyrażająca się w możliwości wyboru dłużnika, od którego wierzyciel będzie dochodził należności, oznacza jedynie prawo do wyboru podmiotu w stosunku, do którego będzie prowadzona egzekucja (zob. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/08, ONSAiWSA 2009/3/47). W świetle powyższego organy podatkowe prawidłowo uwzględniły w decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie wszystkich współwłaścicieli nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. W kwestii natomiast faktycznych ustaleń tychże współwłaścicieli w osobach: E. P., H. P. i K. P. organy prawidłowo oparły się na danych wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności danych z ewidencji gruntów i budynków, które – zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) – stanowią podstawę wymiaru podatków. Jednocześnie dane te w niniejszej sprawie były zbieżne z pozostałym materiałem dowodowym, tj. danymi z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości oraz aktem notarialnym – umową darowizny udziału w nieruchomości dokonanej przez H. P. na rzecz K. P. Należy podkreślić, że skarżący kwestionując przyjętą przez organy okoliczność, że K. P. jest również współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości nie przedstawił żadnych dowodów ani okoliczności, które podważałyby prawidłowość ustaleń organów w tym zakresie. Z treści skargi wynika jedynie, że skarżący nie chce zaakceptować faktu przeniesienia własności udziału w nieruchomości na rzecz K. P., co jednak nie ma znaczenia dla oceny skuteczności czynności dokonanej w powołanym akcie notarialnym na gruncie niniejszej sprawy. Należy raz jeszcze podkreślić, że uwzględnienie K. P. w decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości było obligatoryjne w świetle powołanego art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Natomiast same decyzje podatkowe nie powodują ukształtowania uprawnień właścicielskich, które następuje w szczególności w drodze określonych czynności cywilnoprawnych. Te zaś wykraczają poza zakres niniejszego postępowania podatkowego i sądowoadministracyjnego. W konsekwencji nie leży również w gestii sądu administracyjnego wnioskowane przez skarżącego "egzekwowanie doręczenia" aktu notarialnego, na podstawie którego K. P. nabyła udział we własności nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania, niezależnie od tego, że skoro skarżący nie był stroną tej czynności, to nie brał w niej udziału i nie był o niej zawiadamiany. Na gruncie niniejszej sprawy tenże akt notarialny był jednym z dowodów, z którym skarżący mógł się zapoznać w toku postępowania zarówno podatkowego, jak i sądowego, podobnie jak z pozostałym zgromadzonym przez organy podatkowe materiałem dowodowym znajdującym się w aktach administracyjnych. Mając powyższe na uwadze, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło