III SA/Po 497/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Małgorzata Górecka WSA Beata Sokołowska (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody z dnia ... r. nr ... w przedmiocie odmowy wymeldowania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu adw. E. K., kwotę ... złotych, uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości ... tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. /-/M. Górecka /-/M. Ławniczak /-/B. Sokołowska Decyzją Burmistrz Miasta , na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 139 z 2006r., poz. 993 ze zm. ) odmówił wymeldowania z miejsca pobytu stałego J. w lokalu. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż we wniosku o wymeldowanie P. oświadczył, iż była żona nie przebywa w spornym lokalu od listopada 2006 r., mieszkając w mieszkaniu komunalnym w miejscowości C., przyznanym przez Urząd Miejski. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że J. dopełniła obowiązku meldunkowego poprzez zameldowanie się na pobyt czasowy w miejscowości C. Powodem opuszczenia spornego mieszkania miały być awantury rodzinne z mężem. Zameldowania czasowego dokonano z dniem 19 lutego 2007 r. W ocenie organu I instancji J. dopełniła więc obowiązku meldunkowego, co wyklucza zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, umożliwiających wydanie decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. W odwołaniu od tej decyzji P. podniósł, iż opuszczenie lokalu przez jego byłą żonę nie było spowodowane sytuacją przymusową. W jego ocenie J. winna się zameldować w nowym miejscu zamieszkania na pobyt stały. Wojewoda decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego zameldowanie czasowe pod określonym adresem stanowi potwierdzenie tego, iż dana osoba posiada również miejsce pobytu stałego, co wyklucza możliwość jej wymeldowania. Nie ma przy tym znaczenia czy podmiot taki korzysta faktycznie z mieszkania, w którym jest zameldowany na stałe. Zameldowanie kogoś na pobyt czasowy jest też równoznaczne ze stwierdzeniem braku zamiaru trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego. Organ II instancji wskazał, że J. zawarła umowę o wynajem mieszkania na okres od 2 listopada 2006 do 1 listopada 2009 r., a następnie dokonała czynności zameldowania na pobyt czasowy na okres od 19 lutego 2007 r. do 1 listopada 2009 r. Ponadto stwierdził, iż opuszczenie spornego lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, gdyż stanowiło następstwo licznych kłótni rodzinnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. wniósł o zmianę decyzji Wojewody poprzez orzeczenie o wymeldowaniu jego byłej żony z powodu trwałego opuszczenia mieszkania. Skarżący podniósł zarzut dobrowolnego charakteru opuszczenia lokalu przez J. Według P. organy obu instancji nie zgromadziły w prawidłowy sposób całości materiału dowodowego w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. W piśmie z dnia 31 marca 2009 r. pełnomocnik – z urzędu - strony skarżącej adwokat podniósł, że dalsze zameldowanie J. w spornym lokalu tworzy stan fikcji meldunkowej, która nie powinna być tolerowana przez organy ewidencyjne. Podkreślił ponadto, iż była żona skarżącego nie podejmuje żadnych starań zmierzających do przywrócenia możliwości faktycznego pobytu w przedmiotowej nieruchomości. Na rozprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, która zgłosił swój udział w sprawie wniosła o oddalenie skargi podkreślając, że skoro organ uznał, iż spełnione są warunki do czasowego zameldowania, to bez wyeliminowania tego stanowiska organu nie można uznać, że dana osoba opuściła miejsce stałego zameldowania. Pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Podniosła dodatkowo, iż uczestniczka postępowania opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie jeszcze przed rozwodem, nie podjęła żadnych działań w celu odzyskania prawa do zamieszkania w lokalu, co uznać należy za zmianę jej centrum życiowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji sąd uznał, że odpowiada ona prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. Nr 139 z 2006r., poz. 993 ze zmian.). Zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Według przepisu art. 6 ust. 1 tego aktu prawnego pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Dopuszczalny okres zameldowania czasowego wynosi 3 miesiące, jednakże ze względu na okoliczności wskazane przykładowo w art. 8 ust. 1 pobyt czasowy może mieć charakter dłuższy. Do takich okoliczności zaliczono m. in. wykonywanie pracy poza miejscem stałego pobytu, czy pobyt w określonym miejscu ze względów rodzinnych. W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest to, że J. opuściła lokal w grudniu 2006 r., a od 19 lutego 2007 r. jest zameldowana na pobyt czasowy pod adresem C. – do dnia 1 listopada 2009 r. (k. 9 akt administracyjnych). Organy prawidłowo ustaliły, że miejsca pobytu stałego nie opuściła dobrowolnie, lecz na skutek licznych kłótni rodzinnych ze skarżącym, podpisując w dniu 2 listopada 2006 r. umowę o wynajem lokalu mieszkalnego (zob. m. in. str. 3 i 10 uzasadnienia wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego – k. 10; umowa najmu – k. 13). W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie więc stwierdziły, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki skutkujące możliwością wymeldowania J. wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, dotyczące opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 powyższej ustawy pobytem czasowym jest przebywanie w danym miejscu bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. Według aktualnego poglądu orzecznictwa sądowego zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie tego, że dopełniła obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z przepisami prawa, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie danej osoby na pobyt stały, z którego nastąpiło wymeldowanie czasowe do innego lokalu. Organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest zatem związany stanowiskiem innego organu ewidencyjnego, wyrażonym poprzez czynność materialno – techniczną lub decyzję o zameldowaniu osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy. Związanie to polega na tym, że w trakcie trwania zameldowania osoby na pobyt czasowy nie można skutecznie kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego (zob. m. in. wyrok NSA z 31 stycznia 2007 r., II OSK 263/06; wyrok WSA w Opolu z 9 czerwca 2005 r., II S.A./Op 255/04). Skład orzekający w pełni podziela stanowisko, iż dopóki czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe zameldowanie do innego lokalu. Należy podkreślić, że J. opuściła miejsce pobytu stałego w trakcie toczącego się postępowania o rozwód i została zameldowana na pobyt czasowy już w dniu 19 lutego 2007 r., zaś wniosek o wymeldowanie byłej żony z miejsca stałego pobytu P. złożył w maju 2008 r. Tak więc do zameldowania na okres do dnia 1 listopada 2009 r. doszło jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania z lokalu. Zdaniem Sądu nie można też więc mówić o próbach niweczenia wszczętego postępowania administracyjnego poprzez fikcyjne czasowe zameldowanie się. Ze względu na powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 19 pkt. 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 z 2002 r., poz. 1348 ze zm. ). /-/M. Górecka /-/M. Ławniczak /-/B. Sokołowska