III SA/Po 515/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-07-18
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie prowadzi działalności gospodarczej od kilku lat, nie generuje przychodów, posiada znaczne zaległości podatkowe i nie przedstawiła uchwały wspólników co do dalszego istnienia spółki, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która nadal zgłasza roszczenie do istnienia w porządku prawnym, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli nie wykaże w sposób przekonujący braku środków na pokrycie kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a samo oświadczenie o braku środków nie jest wystarczające, zwłaszcza gdy istnieją powiązania kapitałowe i osobowe z innymi podmiotami gospodarczymi, a spółka utrzymuje się w stanie braku środków do czasu zakończenia postępowań z urzędami.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 1.500 zł. Spółka od 2011 roku nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga przychodów, posiada zaległości podatkowe w wysokości około 300.000 zł i nie przedstawiła uchwały wspólników co do dalszego istnienia spółki. Mimo tych okoliczności, spółka wskazała na plany pozyskania kapitału i uruchomienia działalności. Sąd ustalił również powiązania kapitałowe i osobowe spółki z innymi podmiotami gospodarczymi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 lipca 2014 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2014 roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc marzec 2007 roku; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca "A" Sp. z o.o., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Na podstawie oświadczenia majątkowego, dodatkowych wyjaśnień oraz kserokopii dokumentów źródłowych ustalono, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej od 2011 roku (umorzenie postępowania upadłościowego z uwagi na brak środków koniecznych do uiszczania kosztów tego postępowania). Spółka od 2011 roku nie osiąga żądnego przychodu. Zgodnie z oświadczeniem majątkowym Skarżąca nie posiada rachunków bankowych, kapitału zakładowego (według KRS kapitał zakładowy wynosi 50.000 zł) oraz środków trwałych. Według wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym zaległości podatkowe Spółki wynoszą około 300.000 zł. Spółka nie prowadzi i nie prowadziła postępowania likwidacyjnego. Skarżąca nie przedłożyła uchwały wspólników, co do dalszego istnienia Spółki. Nie został złożony wniosek o wykreślenie skarżącej Spółki z KRS. Skarżąca nie udokumentowała kosztów jej funkcjonowania oraz źródła pokrywania tych kosztów za okres od 2012 roku.
Niemniej, zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez prezesa zarządu, "Firma poszukuje nowych rozwiązań i partnerów. Przewiduje dywersyfikację działań spółki po uprzednim pozyskaniu kapitału. Jednak wymagane są uprzednie kroki prawne, które pozwolą na zamknięcie toczących się postępowań z urzędami. Spółka przygotowuje program naprawczy i czyni starania w kierunku uruchomienia działalności związanej z nowoczesnymi technologiami, które mają jeszcze odpowiedników na rynku krajowym".
Przyznanie prawa pomocy w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych zostało oparte na konstrukcji ograniczonego uznania - prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.).
Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych okazał się nieuzasadniony z następujących powodów.
Skoro skarżąca Spółka nadal zgłasza roszczenie do istnienia w porządku prawnym, to powinna realizować swoje cele, w tym koszty sądowe, o własnych siłach i w oparciu o własne środki (porównaj: postanowienie NSA z dnia 03 lipca 2013 roku, sygn. akt II FZ 532/13 oraz powołane tam orzeczenie ETPCz z 22 marca 2012 r. 19508/07 w sprawie Granos Organicos Nacionales S.A. przeciwko Niemcom, § 48).
Zasady doświadczenia życiowego nakazują przyjąć, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości około 1.500 zł nie przekracza możliwości płatniczych Spółki z o.o., która zgłasza roszczenie do istnienia w obrocie prawnym pomimo posiadania zaległości publicznoprawnych na poziomie co najmniej 300.000 zł. Przy czym, pomimo straty przewyższającej sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego, zgromadzenie wspólników nie powzięło uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki - art. 233 §1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2013, 1030 ze zm.).
Na gruncie niniejszej sprawy aktualny pozostaje pogląd, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo ubogich, (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powołać na swe zupełne ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników (orzeczenie SN z dnia 13 września 1937r. II C 618/37 OSN(C) 1938/6/293, Lex 4328).
Wbrew argumentacji zawartej w piśmie z dnia 07 lipca 2014 roku dla stwierdzenia istnienia powiązań kapitałowych, czy też osobowych skarżącej Spółki, nie ma znaczenia to czy i w jakim zakresie Spółka faktycznie prowadzi działalność gospodarczą.
Z danych zawartych w bazach internetowych wynika natomiast, że skarżąca Spółka jest powiązana osobowo z innymi podmiotami gospodarczymi.
D. R. K. (prezes zarządu i wspólnik "A" Sp. z o.o., zgodność numeru PESEL) jest jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu w podmiocie gospodarczym "B" Sp. z o.o. (KRS [...]). Kapitał zakładowy Spółki powiązanej wynosi 1.567.000 zł. Z kolei drugi wspólnik skarżącej spółki, M. A. R. (zgodność numeru PESEL) jest członkiem Rady Nadzorczej w "B" Sp. z o.o. (KRS [...]). D. R. K. (prezes zarządu i wspólnik "A" Sp. z o.o., zgodność numeru PESEL) jest także wspólnikiem i prezesem zarządu w podmiocie gospodarczym "A" Sp. z o.o. (KRS [...]).
Mając na uwadze istniejące powiązania kapitałów-osobowe z innymi podmiotami gospodarczymi, brak uchwały, co do dalszego istnienia skarżącej Spółki oraz utrzymywanie spółki w stanie braku środków na uiszczenie kosztów sądowych do czasu "zakończenia postępowań z urzędami" budzi uzasadnione obawy, co do tego, że żądanie przyznania prawa pomocy zostało zgłoszone z naruszeniem zasady równoważnego traktowania własnych powinności finansowych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §2 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło