III SA/Po 519/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. G. na Wójta Gminy w przedmiocie zwolnienia ze stanowiska radnego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis w kwocie [...] zł ([...] złotych). /-/B.Koś E. G. złożyła do tutejszego Sądu skargę na Wójta Gminy. Skarżąca wskazała, iż w dniu [...] zwróciła się do Rady Gminy z wnioskiem o zwolnienie A. K. ze stanowiska radnego oraz o spłacenie przez niego diet od 1998 r. z uwagi na rażące naruszenie art. 24 f ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez łączenie funkcji radnego ze stanowiskiem Komendanta OSP. Rada Gminy sprawę przekazała Wójtowi, który zwrócił się o wyjaśnienie do Wojewody, który z kolei wskazał, iż problem powinna wyjaśnić obsługa prawna Urzędu Gminy. Rada Gminy ani Wójt nie zajęli stanowiska w sprawie. Zdaniem skarżącej poruszona przez nią sprawa nie ma wyjaśnienia i zostanie zbagatelizowana, co świadczy o niegospodarności Wójta Gminy. W opinii skarżącej "takie lekkomyślne postępowanie ze strony Wójta jest niedopuszczalne, ponieważ sprzeniewierza on pieniądze państwowe, które można by było przeznaczyć na inny cel". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Natomiast w sytuacji, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych, podlega ona odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Z tych samych powodów nastąpi odrzucenie skargi na bezczynność. Złożona przez E. G. skarga na Wójta Gminy nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu skargą do sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia nie jest bowiem żaden z aktów wymienionych w pkt 1-7 powołanego przepisu, ani też bezczynność w którejkolwiek z sytuacji przewidzianych w pkt 1-4a tego przepisu. W złożonej skardze E. G. skarży się na zaniedbania i nienależyte wykonywanie działalności przez Wójta Gminy, zarzucając mu w szczególności niegospodarność. Treść sformułowanej skargi pozwala ją zakwalifikować jako skargę w rozumieniu art. 221 w zw. z art. 227 kpa, której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Tego rodzaju skarga nie podlega jednak rozpoznaniu przez sąd administracyjny, lecz przez właściwy organ administracji określony zgodnie z art. 229 kpa. Z treści skargi wynika również, że skarżąca kwestionuje zaniedbania organów gminy w związku z uprzednio złożonym przez nią "wnioskiem o zwolnienie A. K. z funkcji radnego", a więc wystąpieniem w trybie "ogólnoskargowym" przewidzianym w art. 221 i nast. kpa. Jednakże również ocena prawidłowości postępowania w sprawie skarg i wniosków prowadzonego na podstawie art. 221 i nast. kpa nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego określonej powołanym art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. także post. NSA z 09.12.1999 r., III SAB 7/99). Przedmiotowa skarga nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania także jako skarga na bezczynność Wójta Gminy, pomimo że E. G. kwestionowała niewyjaśnienie przez Wójta poruszonej przez nią sprawy pozbawienia A. K. funkcji radnego. Z treści skargi oraz załączonych do niej dokumentów wynika, że wystąpienie skarżącej miało na celu spowodowanie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego A. K. w trybie art. 190 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547 ze zm.). Zgodnie z ust. 2 tego przepisu wygaśnięcie mandatu radnego w przypadkach określonych w ust. 1 stwierdza rada w drodze uchwały najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Natomiast stosownie do art. 98 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) jeżeli właściwa rada – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 190 ust. 2 ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw – nie podejmuje uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, to wojewoda wzywa ten organ do podjęcia uchwały w terminie 30 dni, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze. Z kolei z treści powołanego art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że kognicji sądu administracyjnego podlega bezczynność organów administracji, ale tylko w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, a więc jedynie w sytuacjach, w których istnieje podstawa prawna do działania organu wobec żądania strony w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 101 a w zw. z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skargę można wnieść, jeżeli organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Warunkiem dopuszczalności skargi w tym przypadku jest więc istnienie zobowiązania organu do podjęcia określonych działań wynikającego z konkretnego przepisu prawa. Natomiast powołana wyżej regulacja prawna dotycząca istotnego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego nie przewiduje obowiązku podjęcia przez wójta gminy czynności w tym przedmiocie, co wyklucza również możliwość zaskarżenia bezczynności tego organu w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, skargę E. G. należało odrzucić jako niedopuszczalną, o czym orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. /-/B. Koś