III SA/Po 529/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] lutego 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] listopada 2013 r., w przedmiocie określenia wysokości podatku od umowy pożyczki na kwotę [...] zł. W skardze D. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, iż jej wykonanie narażałoby skarżącą na niepowetowaną szkodę majątkową, co w sytuacji zakwestionowania podstaw i zasadności wydania przedmiotowej decyzji, byłoby niedopuszczalne. W uzasadnieniu skargi D. S. podniosła, że z uwagi na jej aktualną sytuację majątkową wykonanie przedmiotowej decyzji może narazić ją na dodatkową wysoką szkodę, co może okazać się bezpodstawne, jako że decyzja – w świetle przywołanych w skardze okoliczności – zostanie uchylona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek strony skarżącej wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego przepisu wynika, że Sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego, uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Owe niebezpieczeństwo zaistnienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. Tym samym, aby nastąpiła ocena Sądu, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, strona powinna uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne, ewentualnie winna uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia, działając we własnym interesie. W niniejszej sprawie wniosek zawarty w skardze nie został w jakikolwiek sposób uargumentowany poprzez wskazanie na istnienie konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca przywołała co prawda ogólnikowe twierdzenia wskazujące na ryzyko powstania po jej stronie "niepowetowanej szkody majątkowej" oraz "dodatkowej, wysokiej szkody", które to twierdzenia w ocenie Sądu wpisują się w niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody z art. 61 § 3 P.p.s.a., ale które nie zostały przez nią w jakikolwiek sposób uszczegółowione poprzez przywołanie konkretnych okoliczności pozwalających na dokonanie oceny czy rzeczywiście może dojść do wyrządzenia tego rodzaju szkody. W szczególności skarżąca pomimo powołania się na "aktualną sytuację majątkową" nie wykazała - chociażby poprzez przedstawienie stosownych dokumentów - jak ta sytuacja się przedstawia. Sąd nie miał zatem podstaw do porównania wysokości określonego zobowiązania podatkowego z aktualnymi możliwościami płatniczymi skarżącej, a w konsekwencji do przeprowadzenia oceny czy po stronie skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Jak przyjmuje się bowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym wskazać, że przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został tak skonstruowany, iż ciężar wykazania, że okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji będzie powodować znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, CBOSA). Nie jest natomiast rolą Sądu, na obecnym etapie postępowania sądowego, przeprowadzanie merytorycznej oceny wniesionej skargi, przez co powoływanie się przez skarżącą na jej zasadność, w żaden sposób nie może uprawdopodobnić niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i prowadzić do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wypada także zauważyć, że zobowiązania podatkowe mają charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki wykonania takiego zobowiązania są odwracalne. Jego uregulowanie nie tworzy z reguły takiego stanu rzeczy, w którym strona poniosłaby znaczną szkodę lub wystąpiłyby trudne do odwrócenia skutki. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem, według zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 705/11. CBOSA). Wobec powyższego należy stwierdzić, że w niniejszym przypadku skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.