III SA/Po 529/24
WyrokWSA w Poznaniu2025-02-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski, Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor ARiMR prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, pomniejszając ją i nakładając sankcje z powodu niespełnienia przez rolnika wymogów dotyczących koszenia i usuwania biomasy, mimo jego argumentacji o zalaniu terenów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy ARiMR prawidłowo stwierdziły niespełnienie przez rolnika wymogów dotyczących koszenia i usuwania biomasy w ramach zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Rolnik nie zgłosił wystąpienia siły wyższej ani nadzwyczajnych okoliczności, a jego obowiązek starannego utrzymania działek w stanie uprawniającym do płatności nie został spełniony. Brak zgłoszenia problemów z zalaniem terenów i niepodjęcie działań w celu udokumentowania tych okoliczności skutkowało zasadnym pomniejszeniem płatności i nałożeniem sankcji.Stan faktyczny
Rolnik S. K. złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2023. Kontrola wykazała niespełnienie wymogów dotyczących koszenia i usuwania biomasy na kilku działkach rolnych, co skutkowało pomniejszeniem przyznanej płatności i nałożeniem sankcji. Rolnik w odwołaniu i skardze argumentował, że nie mógł spełnić wymogów z powodu zalania terenów, jednak nie zgłosił tego faktu organom ani nie przedstawił dowodów na wystąpienie siły wyższej. Organy ARiMR utrzymały w mocy decyzję organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (sprawozdawca) Sędziowie WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2025 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2023 oddala skargę
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor ARiMR") decyzją z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. K. (dalej: "strona" lub "skarżący"), od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 7 maja 2024 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy.
W dniu 15 marca 2019 r. S. K. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w [...] pierwszy wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). na realizację zobowiązania 4 - Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 w wariancie 4.2 - Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla na powierzchni 12,43 ha oraz w wariancie 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki na powierzchni 23,80 ha. W dniu 27 czerwca 2023 r. strona złożyła wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności na 2023 r. Wnioskodawca zadeklarował działki rolne: - K o pow. 12,43 ha (wariant 4.2) tj. działka ewidencyjna nr [...]; B o pow. 3,75 ha (wariant 4.8), tj. działka ewid. nr [...]; D o pow. 20,05 ha (wariant 4.8), tj. działka ewid. nr [...].
W dniach 14-15 listopada 2023 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę, sporządzono raport z czynności kontrolnych, dokumentację fotograficzną, szkice przedmiotowych działek, sfotografowano również przedstawione do wglądu przez stronę: Plan działalności rolno-środowiskowej, dokumentację przyrodniczą oraz dokumentacji z rejestru działalności rolnośrodowiskowej.
Decyzją z 7 maja 2024 r. organ I instancji przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2023 w łącznej wysokości 37.097,97 zł w tym:
- Wariant: 4.2 w wysokości 16.770,60 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.277,76 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i nałożył sankcję w wysokości 4.293,59 zł, która to kwota będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych;
- Wariant: 4.8 w wysokości 20.327,37 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 4.781,63 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i nałożył sankcję w wysokości 11.486,58 zł, która to kwota będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARMIR z EFRG lub EFRROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
Jednocześnie w decyzji z 7 maja 2024 r. organ ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym podjętym w dniu 15 marca 2019 r. w wariancie: 4.2 na powierzchnię 12,55 ha, a w wariancie 4.8 na powierzchnię 23,82 ha.
W odwołaniu strona zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. Odwołujący wskazał, że organ nie uwzględnił, iż rolnik nie mógł spełnić wymogu skoszenia i usunięcia biomasy, gdyż od listopada 2023 r. do wniesienia odwołania obszar gruntów, na których nie wykonano koszenia i nie zebrano biomasy był zalany, bądź podmokły. Strona wskazała, że nie miała możliwości wjazdu na zalane tereny sprzętem rolniczym w celu skoszenia lub zebrania biomasy, gdyż poniosłaby szkody w terenie lub w sprzęcie.
Organ II instancji decyzją z 12 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że po ponownej analizie sprawy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji stwierdzając, że ustalone przez organ I instancji okoliczności nie budzą żadnych wątpliwości. Prawidłowo, zdaniem organu odwoławczego, ustalono obszar spełnienia warunków do przyznania płatności, jak również wyjaśniono przyczyny pomniejszenia przyznanych płatności i nałożenia sankcji w związku z niespełnieniem zobowiązań. Organ odwoławczy dokonał także własnych obliczeń dotyczących przyznanych płatności, które były tożsame z obliczeniami dokonanymi przez organ I instancji.
Dyrektor ARMIR odniósł się także w uzasadnieniu decyzji do zarzutów odwołania. Podkreślił, że naruszenie przez beneficjenta zobowiązania wynikającego z prawodawstwa rolnego skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Dalej organ odwoławczy wskazywał, że strona jako producent rolny, od którego należy oczekiwać szczególnej staranności w zakresie ochrony własnych praw, wraz z wnioskiem złożyła oświadczenie, że znane są jej zasady przyznania płatności, jak również zobowiązała się do niezwłocznego informowania ARMIR o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności. Pomimo powyższego, strona na żadnym etapie postępowania, nie zgłosiła faktu wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na powierzchnię kwalifikującą do przyznania płatności.
W skardze wniesionej do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów II i I instancji oraz o odstąpienie od pomniejszenia płatności i nałożenia sankcji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 dalej "k.p.a.") przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie i niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia z 18 marca 2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 t.j. dalej "p.p.s.a."), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na zgodny wniosek skarżącego i organu administracji publicznej.
Przechodząc do meritum należy wskazać, że skarżący wystąpił w trybie i na warunkach wskazanych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 415 zwanego dalej "rozporządzeniem") z wnioskiem kontynuacyjnym o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2023 r.
Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", przez 5 lat - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1-7 lub przez rok - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 lub 9;
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W myśl natomiast § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno – środowiskowo - klimatyczne przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
W trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu organ prawidłowo stwierdził, opisał i uzasadnił nieprzestrzeganie przez skarżącego, wymogów dla wariantu 4.2. w zakresie działki rolnej K o pow. 1,76 ha poprzez niespełnienie wymogu oznaczonego jako R_4_2_7 w postaci zebrania i usunięcia skoszonej biomasy w odpowiednim terminie. Ze względu na stwierdzone ww. nieprawidłowości na działce K, zasadnie umniejszono płatność w ramach wariantu 4.2. o kwotę w wysokości 1.277,76 zł oraz nałożono sankcję w wysokości 4.293,59 zł.
Nadto w trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu organ prawidłowo stwierdził, opisał i uzasadnił nieprzestrzeganie wymogów dla wariantu 4.8., odnośnie działki rolnej B w zakresie całej zadeklarowanej powierzchni działki tj. 3,75 ha poprzez niespełnienie wymogu R_4_8_11 tj. pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe) oraz niespełnienie wymogu - R_4_8_5 tj. koszenia w odpowiednim terminie (użytkowanie kośne i kośnopastwiskowe). W uwagach odnotowano: wykonano pokos w dniu 10 października 2023 r., ekspert przyrodniczy zalecił wykonanie pokosu w okresie od 15 czerwca do 30 września.
Także organ prawidłowo stwierdził, opisał i uzasadnił nieprzestrzeganie wymogów dla wariantu 4.8. odnośnie działki rolnej D na powierzchni 1.60 ha - niespełnienie wymogu R_4_8_10 - usunięcia z działki do dnia 1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym balotowe, stogi lub brogi (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe). W uwagach odnotowano, że w trakcie kontroli stwierdzono obecność balotów na działkach D i K. W dniu 4 marca 2024 r. przeprowadzono ponowną weryfikację ww. wymogu i na działce D stwierdzono niezebrane baloty w terminie do 1 marca. Prawidłowo także stwierdzono na działce rolnej D niespełnienie wymogu dla wariantu 4.8. oznaczonego jako R_4_8_9 w zakresie zebrania i usunięcia skoszonej biomasy w odpowiednim terminie (użytkowanie kośne i kośnopastwiskowe). W uwagach odnotowano brak zebrania biomasy.
Ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności na działkach B i D w ramach wariantu 4.8. zasadnie zatem umniejszono płatność o kwotę 4.781,63 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz nałożono sankcję w wysokości 11.486,58 zł.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji przedstawia metodę wyliczeń w odniesieniu do każdej nieprawidłowości. Wyliczenia te nie budzą zastrzeżeń Sądu. Należy wskazać, że również skarżący nie kwestionował przyjętych przez organ wyliczeń dotyczących pomniejszeń i nałożonych sankcji, podważył natomiast zasadność ich nałożenia.
Zasadniczy zarzut skarżącego, podnoszony zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, dotyczył niemożności dochowania wymogów skoszenia i zebrania biomasy, zgodnie z wymogami rozporządzenia, z uwagi na zalanie terenów działek. Organ odwoławczy prawidłowo odniósł się do ww. zarzutu w uzasadnieniu decyzji zasadne wskazując na to, że skarżącemu znane były warunki przyznawania dochodzonych płatności oraz że zobowiązał się do niezwłocznego informowania o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności. Za rzetelność danych zawartych we wniosku odpowiada rolnik, który powinien być najlepiej zorientowany co do zakresu, w jakim grunt jest użytkowany rolniczo, czy odpowiada normom kwalifikującym go do przyznania płatności (por. wyroki NSA z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt I GSK 1962/18 i sygn. akt I GSK 1952/18).
Pomimo powyższego, strona na żadnym etapie postępowania nie zgłosiła faktu wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie skorzystała w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego z możliwości złożenia oświadczeń i wyjaśnień.
Na skarżącym spoczywał obowiązek starannego utrzymania przedmiotowych działek w stanie uprawniającym do otrzymania wnioskowanych płatności. Nie można było przyjąć za zasadne twierdzeń strony, że na skutek nieuwzględnienia okoliczności podniesionych przez skarżącego niezasadnie organy ARMIR umniejszyły przyznane płatności i nałożyły sankcje. Należy zauważyć, że skarżący przystąpił do programu dobrowolnie, uczestniczy w nim od wielu lat, pierwszy wniosek złożył w 2019 r., a zatem warunki i zasady przyznawania płatności niewątpliwie były mu znane. Realizowany przez stronę program rolno-środowiskowo-klimatyczny ma charakter wieloletni i beneficjent zobowiązany był do jego realizacji w każdym kolejnym roku na znanych mu warunkach.
Charakter zobowiązania wieloletniego sprawia, że uchybienie w danym roku, może negatywnie wpłynąć na płatności otrzymane za lata poprzednie. Z przepisu art. 35 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48) wynika, że jeżeli nie spełniono zobowiązań ustanowionych w programie rozwoju obszarów wiejskich lub nie spełniono innych obowiązków, ustanowionych w przepisach UE czy w przepisach krajowych, wnioskowanego wsparcia odmawia się bądź cofa się je w całości lub części. Obowiązek zwrotu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem realizacji programu rolno-środowiskowo-klimatycznego (por. wyrok NSA z 13 lutego 2019 r. I GSK 1 175/18, wyrok NSA z 31 stycznia 2019 r. I GSK 1 118/18, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych zwanej dalej "CBOSA").
Co szczególnie istotne w sprawie, na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, skarżący w sytuacji, gdy nie mógł dochować wymogów, powinien był zgłosić okoliczność zalania terenów na skutek wystąpienia siły wyższej i dostarczyć dowody potwierdzające wystąpienie nadzwyczajnej okoliczności, skutkującej powstaniem nieprawidłowości. Tymczasem skarżący w toku całego postępowania administracyjnego tego nie uczynił. Dyrektor ARMIR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołał w tym zakresie przepis art. 4 rozporządzenia (UE) z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48), który przewiduje możliwość wycofania płatności proporcjonalnie za lata, w których występowała siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności oraz przywołał definicję "siły wyższej" ujętą w art. 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549).
Przy czym skutkiem uznania siły wyższej jest odstąpienie jedynie od zwrotu pomocy z tytułu zaniechania realizacji zobowiązania i realizacji wymogów określonych dla danego pakietu. Żaden bowiem przepis prawa krajowego czy unijnego nie przewiduje możliwości przyznania płatności za realizację programu w sytuacji, gdy użytki rolne nie były wykorzystywane, nawet gdy nastąpiło to na skutek okoliczności od rolnika niezależnych (por. wyrok NSA z 23 listopada 2022 r. I GSK 1509/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych zwanej dalej "CBOSA").
Z dowodów zebranych przez organy Agencji - z raportu kontroli i jego załączników w postaci fotografii znajdujących się na płycie CD datowanych na 4 marca 2024 r. wynika, że praktycznie cały obszar działki rolnej D był zalany bardzo dużą ilością wody, z kolei teren działki rolnej K wskazuje na częściowe zalanie. Z pewnością stan ten istniał już od dłuższego czasu, jak twierdzi skarżący od listopada 2023 r. do dnia wniesienia odwołania. Niewątpliwie zatem skarżący miał możliwość zgłoszenia organom ARMIR istniejącego stanu rzeczy.
Dokumentacja fotograficzna jest przy tym obszerna, uwzględnia istniejące nieprawidłowości. Fotografie sporządzono z różnych miejsc tak, aby odzwierciedlić stan stwierdzony na gruncie. Dokumentacja fotograficzna została nadto uzupełniona o szkice każdej z przedmiotowych działek, na których zaznaczono teren niespełnienia wymogów rozporządzenia. Tym samym organy wykazały, że na działkach rolnych K, B, D skarżący nie wypełnił szczegółowych wymogów związanych z realizowanymi wariantami, a zatem zasadnie umniejszono przyznane płatności oraz nałożono sankcje.
Sąd dokonując analizy akt administracyjnych stwierdził, że organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w sprawie, którego ocenę zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Także stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie został, w ocenie Sądu, ustalony przez organ prawidłowo. Organ zasadnie przeprowadził zarówno kontrolę wniosku w oparciu o system identyfikacji działek rolnych, jak również kontrolę na miejscu, z której sporządzono raport, dokumentację fotograficzną oraz szkice przedmiotowych działek, co utrwalono na płycie CD znajdującej się w aktach administracyjnych, na której umieszczono również protokoły z wizytacji działek D i K oraz formularze oceny raportu z czynności kontrolnych. Nadto w załączniku do protokołu z czynności kontrolnych zawarto fotografie Planu działalności rolno-środowiskowej, dokumentacji przyrodniczej oraz dokumentacji z rejestru działalności rolnośrodowiskowej.
Przeprowadzone w sprawie kontrole zostały wykonane prawidłowo, a sporządzony raport pokontrolny zawierał niezbędne elementy oraz dokumentację z wywiadu terenowego dla wszystkich kontrolowanych działek rolnych.
Kontrola na miejscu, w gospodarstwie beneficjenta, została przeprowadzona przez kontrolerów do tego wyspecjalizowanych, dysponujących odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, a zatem co do zasady dowodowi z raportu z czynności kontrolnych należało przypisać przymiot wiarygodności (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 492/07). Tym bardziej, że raport z czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.) i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Co więcej wnioskodawca podpisał raport z czynności kontrolnych bez zastrzeżeń. Pomimo pouczenia strony o możliwości wniesienia pisemnych uwag do raportu z kontroli (pkt 2 Uwag w pkt XVI Ustaleń końcowych w raporcie z czynności kontrolnych) beneficjent nie zgłosił jednostce kontrolującej uwag co do wyników kontroli zawartych w raporcie, zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2023 poz. 2549 t.j.). Niewniesienie uwag, ani zastrzeżeń do raportu zarówno w trakcie przeprowadzania kontroli, jak i po zakończeniu czynności kontrolnych oznacza, na co zasadnie zwrócił uwagę ARMIR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że istnieje domniemanie co do przyjęcia przez wnioskodawcę stanu faktycznego ujętego w raporcie bez zastrzeżeń.
W sporządzonym raporcie z czynności kontrolnych prawidłowo wskazano co do każdej kontrolowanej działki powierzchnię stwierdzoną, opisując stwierdzone nieprawidłowości i przypisując im odpowiednie oznaczenia nieprawidłowości. Organ prawidłowo również ustalił obszar, na którym spełnione zostały warunki do przyznania płatności na rok 2023 – w wariancie 4.2. o pow. 12,43 ha, a w wariancie 4.8. o pow. 23,80 ha.
Reasumując zatem, wobec niespełnienia przez skarżącego wymogów w zakresie wariantów 4.2. i 4.8. realizowanych do zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, organ zasadnie zgodnie z § 33 rozporządzenia ustalił pomniejszenia w płatności przyznanej za 2023 rok oraz nałożył sankcje za stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności. Nieumniejszenie płatności i nienałożenie sankcji stanowiłoby naruszenie przez organy administracji publicznej regulacji prawnych obowiązujących dla przedmiotowych płatności.
Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło