III SA/Po 53/13

Dnia 26 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 15 listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 rok oddala skargę Decyzją z dnia 8 listopada 2011 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, działający z upoważnienia Prezesa ARiMR, na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz § 9 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), § 9 ust. 1 i 2 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, str. 74 z 23.12.2006 r. z późn. zm.), art. 73 ust. 1 i 3 w zw. z art. 80 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 z późn. zm.), ustalił W. J. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości [...] zł, wskazując że strona powinna wpłacić powyższą kwotę powiększoną o odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 22 kwietnia 2005 r. W. J. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z dnia 29 maja 2006 r. przyznał Stronie płatność ONW w kwocie [...] zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego dnia 9 czerwca 2006 r. Następnie w wyniku wznowienia postępowania z urzędu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z dnia 1 lipca 2010 r. uchylił decyzję nr [...] z dnia 29 maja 2006 r. i odmówił Stronie przyznania płatności ONW. Decyzja powyższa została doręczona Stronie w dniu 5 lipca 2010 r. Następnie organ wyjaśnił, że art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem nienależne lub nadmierne pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy w oparciu o decyzję, która następnie została wzruszona, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której Strona uzyskała płatności ONW na rok 2005, należało uznać, zdaniem organu, że Strona utraciła uprawnienie do uzyskania tych płatności na rok 2005, w związku, z czym środki przekazane na jego rachunek w dniu 9 czerwca 2006 r. zostały pobrane nienależnie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. J., działający przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub o jej zmianę, zarzucając: - nieuwzględnienie przedawnienia obowiązku zwrotu płatności objętej zaskarżoną decyzją z uwagi na to, że okres pomiędzy datą otrzymania płatności a datą powiadomienia Skarżącego o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż 4 lata; - naruszenie art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2011 r. poprzez żądanie zwrotu płatności pomimo tego, że okres pomiędzy datą otrzymania płatności a datą powiadomienia Skarżącego przez uprawniony organ o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż 4 lata, a Strona działała w dobrej wierze; - naruszenie art. 40 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. w zw. z art. 8 K.p.a poprzez niezastosowanie tego przepisu do oceny przedmiotowej sprawy pomimo występowania przesłanek w postaci niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym Skarżącego i jego żony, o czym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR został poinformowany jeszcze przed przeniesieniem posiadania gruntów na osoby trzecie; - niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza tego, czy Strona działała w dobrej wierze składając wniosek o płatności; - niewzięcie pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji istotnego faktu, że pomiędzy Skarżącym i jego żoną istnieje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej, co skutkowało tym, że uzyskane płatności weszły do majątku wspólnego; - naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru przez błędną interpretację tego przepisu polegającą na uznaniu, że przeniesienie posiadania gruntów na inna osobę po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności oznacza w każdym przypadku, że płatności należą się tej osobie, na którą dokonano przeniesienia gruntów; - naruszenie art. 8 K.p.a. przez żądanie od strony zwrotu płatności w powołaniu na okoliczność, że płatności te należały się nabywcy nieruchomości w sytuacji, gdy osoba, na którą dokonano przeniesienia gruntów nie otrzymała płatności za 2005 r. i nie ma możliwości prawnych, aby takie płatności mogła otrzymać; - naruszenie art. 7 K.p.a. przez pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności korzystnych dla strony oraz przez rozstrzyganie materialnoprawnych wątpliwości na niekorzyść strony. Decyzją z dnia 10 sierpnia 2012 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia 8 listopada 2011 r. i przekazał podanie strony Dyrektorowi Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu jak organowi właściwemu w świetle art. 29 ustawy o ARiMR zmienionego mocą art. 5 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 243), który wszedł w życie z dniem 1 sierpnia 2012 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją z dnia 15 listopada 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję z dnia 8 listopada 2011 r. nr [...] w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że decyzja nr [...] przyznająca płatności ONW W. J. została wydana w dniu 29 maja 2006 r. na podstawie posiadanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dokumentów, w tym protokołu z kontroli terenowej z dnia 7 października 2005 r. W tym dniu W. J. nie był już posiadaczem działek rolnych, do których wnioskował o przyznanie płatności ONW za rok 2005. Wynika to z przedstawionych przez Stronę w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 16 marca 2010 r. dokumentów, z których wynika, ze Skarżący i jego żona dokonali sprzedaży przedmiotowych działek rolnych w dniach: 6 maja 2005 r., 2 września 2005 r., 5 października 2005 r. O sprzedaży przedmiotowych działek, a więc i przeniesieniu ich posiadania, W. J. poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dopiero w dniu 8 października 2007 r. oraz w dniu 16 marca 2010 r., składając pisemne wyjaśnienia w odpowiedzi na wystosowane wezwania. W. J. nie wywiązał się z podjętych zobowiązań dotyczących niezwłocznego pisemnego informowania ARiMR o wszelkich zmianach mających wpływ na wysokość przyznawanych płatności ONW. Natomiast nowi posiadacze przedmiotowych działek rolnych nie złożyli wniosku o przyznanie płatności ONW, wobec czego przyznanie tych płatności nie było możliwe zarówno na rzecz Skarżącego, jak i nowych posiadaczy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie ostateczną decyzją nr [...] z dnia 1 lipca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po wznowieniu postępowania, uchylił dotychczasową decyzję nr [...] z dnia 29 maja 2006 r. o przyznaniu płatności ONW na rok 2005 i odmówił przyznania tych płatności. W. J. nie skorzystał z przysługującego mu prawa i nie złożył odwołania od tej decyzji. Z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie, której W. J. uzyskał płatności ONW na rok 2005, należy uznać, że utracił uprawnienie do uzyskania tych płatności, w związku z czym środki przekazane na jego rachunek w dniu 9 czerwca 2006 r. zostały pobrane nienależnie. Odnośnie do zarzutu nierozpatrzenia kwestii konieczności zbycia gospodarstwa rolnego w związku z niezdolnością do pracy w gospodarstwie rolnym z powodu choroby, organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania powołany przez Skarżącego art. 40 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 20 września 2003 r., lecz § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a) i pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. Z przepisów tych wynika, że płatność nie podlega zwrotowi, jeżeli zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej nastąpiło na skutek długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego, a ponadto producent rolny zawiadomił Kierownika Biura Powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., o zaistnieniu tej okoliczności, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej. Przepis art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004 stanowi zaś, że o przypadkach siły wyższej zawiadamia się na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Ten termin może zostać przedłużony o 20 dni roboczych, w przypadku gdy taka możliwość przewidziana jest w dokumencie programowania. Tymczasem Skarżący i jego żona poinformowali pisemnie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym dopiero w dniu 8 października 2007 r., składając wyjaśnienia w odpowiedzi na wezwanie organu, natomiast dokumenty potwierdzające ich niezdolność do pracy przedstawili dopiero w dniu 16 marca 2010 r. również w odpowiedzi na wezwanie organu. Zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia pozostawała także podniesiona przez Skarżącego okoliczność, że pomiędzy Skarżącym i jego żoną istnieje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej, a tym samym uzyskane płatności weszły do majątku wspólnego, ponieważ płatności ONW przyznawane są producentowi rolnemu, a nie danemu gospodarstwu rolnemu. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. W przedmiotowej sprawie płatności ONW za rok 2005 zostały przekazane na rachunek bankowy Skarżącego w dniu 9 czerwca 2006 r., natomiast decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i odmowie przyznania płatności ONW z dnia 1 lipca 2010 r., którą należy uznać za pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, została skutecznie doręczona Stronie w dniu 5 lipca 2010 r. Pomiędzy datą płatności a datą pierwszego powiadomienia minęły ponad cztery lata, jednakże organ uznał, że Strona nie działała w dobrej wierze. Wskazał, że Skarżący, składając wniosek o przyznanie płatności ONW zobowiązał się - poprzez złożenie podpisu w sekcji wniosku dotyczącej oświadczeń i zobowiązań - do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczyła przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. W dniu 7 października 2005 r. przeprowadzona została kontrola na miejscu. W. J. był przy niej obecny, jednak nie wskazał, że nie jest już posiadaczem kontrolowanego gospodarstwa rolnego, a tym samym producentem rolnym. W konsekwencji organ przyjął, że Skarżący świadomie wprowadził organ w błąd, co wyklucza przyjęcie działania w dobrej wierze i czyni zasadne przyjęcie w przedmiotowej sprawie dziesięcioletniego terminu przedawnienia, który nie upłynął. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W przedmiotowej sprawie przekazanie płatności ONW za rok 2005 na rachunek bankowy Skarżącego nie wynikało bowiem z pomyłki ARiMR. W skardze na powyższą decyzję W. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając: - nieuwzględnienie przedawnienia obowiązku zwrotu płatności objętej zaskarżoną decyzją z uwagi na to, że okres pomiędzy datą otrzymania płatności a datą powiadomienia Skarżącego o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż 4 lata; - naruszenie art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2011 r. poprzez żądanie zwrotu płatności pomimo tego, że okres pomiędzy datą otrzymania płatności a datą powiadomienia Skarżącego przez uprawniony organ o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż 4 lata, a Strona działała w dobrej wierze; - naruszenie art. 40 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. w zw. z art. 8 K.p.a poprzez niezastosowanie tego przepisu do oceny przedmiotowej sprawy pomimo występowania przesłanek w postaci niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym Skarżącego i jego żony, o czym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR został poinformowany jeszcze przed przeniesieniem posiadania gruntów na osoby trzecie; - niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza tego, że Strona działała w dobrej wierze, składając wniosek o płatności; - niewzięcie pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji istotnego faktu, że pomiędzy Skarżącym i jego żoną istnieje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej, co oznacza, że decyzja winna zostać skierowana także pod adresem żony Skarżącego w celu umożliwienia jej obrony; - naruszenie art. 7 K.p.a. przez pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności korzystnych dla Strony oraz przez rozstrzyganie materialnoprawnych wątpliwości na niekorzyść Strony. Ponadto Skarżący wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez sądy administracyjne sprawy ze skargi na decyzję ARiMR nr [...], która zdaniem Skarżącego ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w granicach określonych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu z dnia 15 listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (wydaną z upoważnienia Prezesa ARiMR) z dnia 8 listopada 2011 r. w przedmiocie ustalenia W. J. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2005 w wysokości [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L. 2004.141.18) w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Szczegółowe przesłanki zwrotu płatności ONW jako pobranych nienależnie określa § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej (Dz. U. Nr 73, poz. 657), zwanego dalej rozporządzeniem ONW, zgodnie z którym w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, producent rolny zwraca: 1) całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło: a) na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW, b) na części działek rolnych położonych na obszarze ONW, a łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż hektar; 2) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Natomiast w myśl § 9 ust. 3 rozporządzenia ONW płatność ONW nie podlega zwrotowi, jeżeli: 1) zaniechanie, o którym mowa w ust. 2, nastąpiło na skutek zaistnienia chociażby jednej z następujących okoliczności: a) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego, b) wystąpienie klęski żywiołowej, c) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym producenta rolnego na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, d) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie rolnym producenta rolnego, e) wywłaszczenie nieruchomości, na której są położone działki rolne objęte wnioskiem, oraz 2) producent rolny zawiadomił kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004), o zaistnieniu chociażby jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej. W myśl § 9 ust. 4 rozporządzenia ONW zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności ONW następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Obowiązek wydania przez właściwy organ decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności ONW aktualizuje się wraz z ustaleniem zaistnienia przesłanki zaniechania prowadzenia działalności rolniczej i wykluczeniem przesłanek określonych w § 9 ust. 3 rozporządzenia ONW. Ustalenie, czy przyznane kwoty pomocy czy płatności są przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji zadaniem organu właściwego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (zob. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 822/11, Lex nr 1217427, wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11, Lex nr 1276366). W niniejszej sprawie z ustalonych przez organy i niekwestionowanych przez Skarżącego oraz znajdujących potwierdzenie w materiale sprawy okoliczności wynika, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2005 w dniu 22 kwietnia 2005 r. Wnioskowaną płatność ONW na rok 2005 w wysokości [...] zł przyznano Skarżącemu decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 29 maja 2006 r., która została mu doręczona w dniu 31 maja 2006 r. Natomiast Skarżący przeniósł własność i zarazem posiadanie rozumiane jako faktyczne rolnicze użytkowanie działek rolnych, do których przyznano mu płatność ONW na inne osoby na podstawie umów sprzedaży i umów przenoszących własność zawartych: 6 maja 2005r., 2 września 2005 r. i 5 października 2005 . Powyższe oznacza, że już w chwili wydania decyzji w przedmiocie płatności ONW na rok 2005 Skarżący nie spełniał warunku jej przyznania w postaci rolniczego użytkowania działek rolnych wynikającego z § 2 rozporządzenia ONW. Powyższe jest również równoznaczne z zaniechaniem działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem (5 lat od otrzymania płatności). W związku z powyższym organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie płatności ONW i w wyniku postępowania przeprowadzonego na skutek wznowienia decyzją z dnia 1 lipca 2010 r. uchylił decyzję z dnia 29 maja 2006 r. przyznającą Skarżącemu płatność ONW w kwocie [...] zł i jednocześnie odmówił przyznania mu tej płatności. Decyzja ta, doręczona Skarżącemu w dniu 5 lipca 2010 r., jest ostateczna i nie została zaskarżona przez Stronę. Powyższe oznacza, że decyzja administracyjna przyznająca Skarżącemu płatność ONW na rok 2005 w kwocie [...] zł została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Wynikające w szczególności z decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania w przedmiocie płatności (jak również z pozostałego materiału dowodowego sprawy) ustalenie zaniechania przez Skarżącego prowadzenia działalności rolniczej na działkach zgłoszonych do płatności ONW na rok 2005 w okresie objętym zobowiązaniem wyczerpuje – jak słusznie przyjęto w zaskarżonej decyzji - określoną w § 9 ust. 2 rozporządzenia ONW przesłankę zwrotu przyznanej i wypłaconej Skarżącemu płatności ONW. Jednocześnie w zaskarżonej decyzji rozważono wystąpienie określonych w § 9 ust. 3 rozporządzenia ONW przesłanek pozwalających na odstąpienie od orzeczenia zwrotu pobranych świadczeń, przy czym – również prawidłowo w ocenie Sądu – nie stwierdzono ich zaistnienia w przedmiotowej sprawie. Nie mogła mieć wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie podnoszona przez Skarżącego okoliczność, że przyczyną przeniesienia własności działek rolnych i tym samym zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach, które zostały zgłoszone do płatności, była niezdolność do pracy w gospodarstwie Skarżącego i jego żony. Nie negując tej okoliczności, należy bowiem podkreślić, że przeniesienie posiadania działek rolnych miało miejsce jeszcze przed wydaniem decyzji w przedmiocie płatności, a Skarżący nie powiadomił organu o tej okoliczności w terminie wynikającym z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE (tj. w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności). Z akt administracyjnych wynika, że zarówno o niezdolności do pracy w gospodarstwie, jak i o przeniesieniu posiadania działek rolnych Skarżący poinformował organ po raz pierwszy dopiero w piśmie z dnia 8 października 2007 r. złożonym w odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień w tym zakresie. Natomiast Skarżący w żaden sposób nie udowodnił, ani nawet nie uprawdopodobnił zawartego w skardze twierdzenia, że to powiadomienie miało miejsce jeszcze przed przeniesieniem posiadania, co czyni to twierdzenie gołosłownym i zarazem sprzecznym z materiałem sprawy i jako takie nie zasługiwało na uwzględnienie. W związku z powyższym organ odwoławczy trafnie stwierdził, że Skarżący w ogóle nie powinien był ubiegać się o tę płatność (powinien był cofnąć wniosek w tym przedmiocie po dokonaniu przeniesienia posiadania działek rolnych, których dotyczył wniosek), tym bardziej że warunkiem przyznania płatności ONW na dany rok kalendarzowy jest nie tylko posiadanie (faktyczne rolnicze użytkowanie) działek rolnych w tym roku kalendarzowym, ale w całym 5-letnim okresie objętym zobowiązaniem. W świetle powyższych okoliczności organy prawidłowo – zdaniem Sądu przyjęły, że płatność ONW za rok 2005 wypłacona Skarżącemu w dniu 9 czerwca 2006 r. (data wpływu na rachunek bankowy Skarżącego) była kwotą nienależnie pobraną, a tym samym podlegającą zwrotowi na podstawie art. 21 ustawy o ARiMR w zw. z § 9 rozporządzenia ONW i to niezależnie od podnoszonej przez Skarżącego okoliczności, że aktualnie nie ma już faktycznie możliwości przyznania przedmiotowej płatności na rzecz nabywców działek rolnych. Należy bowiem wyjaśnić, że płatności do gruntów rolnych, w tym płatność ONW, są przyznawane wyłącznie na wniosek producenta rolnego. Brak możliwości przyznania płatności na rzecz nowych nabywców działek rolnych jest konsekwencją niezłożenia przez nich stosownego wniosku i pozostaje bez wpływu na konieczność zwrotu płatności przez Skarżącego jako pobranej nienależnie. Wbrew zarzutom skargi prawidłowo przyjęto również w zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności w świetle art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L. 2004.141.18), który jest analogiczny w treści do nie znajdującego zastosowania w niniejszej sprawie, a tym samym błędnie powołanego przez Skarżącego art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U.UE.L.2001.327.11). Stosownie do wskazanego art. 73 ust. 5 Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Jak przyjmuje się zgodnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dobra lub zła wiara beneficjenta płatności wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Kwestia zaś właściwego określenia działania beneficjenta w dobrej lub w złej wierze wymaga wskazania, że obowiązujące przepisy prawa w tej mierze nie zawierają żadnych definicji. Pojęcia te wiąże się z tzw. klauzulami generalnymi w prawie. Ich istotą jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych, które w oderwaniu od konkretnej sprawy nie mogą być ocenione raz na zawsze i w jednakowy sposób według schematu o walorze bezwzględnym. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo czyli, że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie, że działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Zła wiara występuje gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach stosowności". W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale przyjąć należy, że wiedziałby gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11, Lex nr 1137853). W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom Skarżącego, trafna jest ocena zawarta w zaskarżonej decyzji, że nie sposób przyjąć, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy Skarżący działał w dobrej wierze, ubiegając się o płatność ONW i przyjmując przyznaną mu i przekazaną na jego rachunek płatność ONW. Jak bowiem słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji Skarżący złożył wniosek o płatność ONW na rok 2005 w dniu 22 kwietnia 2005 r. W treści wniosku (rubryka IX. Oświadczenia i zobowiązania) Skarżący zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymał płatność w pierwszym roku z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej płatności oraz do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Następnie Skarżący przeniósł własność i zarazem posiadanie działek rolnych zgłoszonych do płatności w datach: 6 maja 2005 r., 2 września 2005 r. i 5 października 2005 r., a więc po złożeniu wniosku o płatność ONW, a przed otrzymaniem decyzji z dnia 29 maja 2006 r. przyznającej mu tę płatność na rok 2005. Jednakże Skarżący, pomimo powyższego zobowiązania, nie informował organu o przeniesieniu posiadania (rozumianego jako faktycznego rolnicze użytkowanie) działek rolnych w toku postępowania administracyjnego, w szczególności nie uczynił tego podczas kontroli terenowej w dniu 7 października 2005 r., podczas której był obecny (pomimo że nie był już właścicielem ani posiadaczem tych działek) ani też po otrzymaniu w dniu 31 maja 2006 r. decyzji przyznającej mu płatność ONW, jak i po otrzymaniu w dniu 9 czerwca 2006 r. kwoty [...] zł z tego tytułu na rachunek bankowy. Jednocześnie nie sposób przyjąć, że Skarżący mógł działać w błędnym, ale usprawiedliwionym przekonaniu, że może on być beneficjentem płatności ONW na rok 2005, skoro znane mu były zasady przyznawania płatności, w szczególności konieczność prowadzenia działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności działkach przez 5-letni okres zobowiązania, co Skarżący również potwierdził w treści wniosku o płatności, a jednocześnie dokonał on czynności prawnych, które udaremniły spełnienie tych warunków. W konsekwencji, wobec tego, że w niniejszej sprawie Skarżący nie działał w dobrej wierze, nie znajdował zastosowania 4-letni, lecz 10-letni okres przedawnienia wynikający z art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Pomiędzy datą dokonania płatności, tj. 9 czerwca 2006 r. a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności, tj. 5 lipca 2010 r. (stanowiącą datę doręczenia Skarżącemu wydanej w wyniku wznowienia postępowania decyzji uchylającej decyzję przyznającą płatność ONW z dnia 26 maja 2006 r. i odmawiającej mu przedmiotowej płatności), nie upłynął wspomniany 10-letni okres przedawnienia. Tym samym żądanie zwrotu płatności ONW za rok 2005 objęte zaskarżoną decyzją jest w pełni uzasadnione także w świetle powołanego art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Prawidłowo również rozważono i stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie nie było możliwe odstąpienie od żądania zwrotu płatności na podstawie art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, stosownie do którego obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika; jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Pomyłka organu może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych (zob. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 609/09, Lex nr 596990). Tymczasem w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że nie doszło do tego rodzaju pomyłki organu, a nienależna wypłata Skarżącemu płatności ONW za rok 2005 nastąpiła wyłącznie na skutek działań samego Skarżącego. Należy także dodać, że wszystkie okoliczności niniejszej sprawy istotne w świetle powołanych przepisów prawa materialnego, w tym również okoliczności podnoszone przez Skarżącego, zostały wzięte pod uwagę w zaskarżonej decyzji, przy czym – jak wykazano w powyższej części rozważań – nie mogły one prowadzić do odstąpienia od ustalenia Skarżącemu przypadającej do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń z tytułu płatności ONW. W tej sytuacji, wobec prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń okoliczności faktycznych oraz ich oceny prawnej w świetle znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, nie może być mowy o zarzucanym w skardze pominięciu okoliczności korzystnych dla Skarżącego czy też o rozstrzyganiu wątpliwości materialnoprawnych na jego niekorzyść. Należy przy tym dodać, że dokonana przez organy analiza okoliczności faktycznych doprowadziła do jednoznacznych rezultatów w zakresie zastosowania norm prawa materialnego, będących podstawą ustalenia kwoty płatności do zwrotu jako nienależnie pobranej, wobec czego w niniejszej sprawie nie można w ogóle mówić o rozstrzyganiu wątpliwości na korzyść czy niekorzyść Skarżącego. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy ze skargi W. J. na decyzję nr [...] należy wyjaśnić, że brak było ku temu podstaw. Wskazana decyzja dotyczyła uchylenia – po wznowieniu postępowania – decyzji w przedmiocie przyznania Skarżącemu płatności bezpośrednich na rok 2005. Tymczasem niniejsza sprawa dotyczy płatności ONW, których przesłanki przyznania nie są tożsame z przesłankami płatności bezpośrednich, a zatem sprawy w przedmiocie obu tych płatności wymagają odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia także w zakresie ustalenia kwoty zwrotu przyznanej pomocy jako nienależnie pobranej. Jednocześnie należy podkreślić, że wystarczające i miarodajne w niniejszej sprawie były ustalenia wynikające z ostatecznej i nie zaskarżonej przez Skarżącego decyzji z dnia 1 lipca 2010 r. wydanej w wyniku wznowienia postępowania w sprawie płatności ONW za rok 2005. Nie ma również racji Skarżący, że stroną w przedmiotowej sprawie i tym samym adresatem zaskarżonej decyzji powinna być także jego żona, z którą pozostaje we wspólności majątkowej małżeńskiej. Należy bowiem wyjaśnić, że beneficjentem płatności ONW, a tym samym stroną we wszelkich postępowaniach dotyczących tej płatności, jest producent rolny. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie złożonego wniosku. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny (art. 12 ust. 1 ww. ustawy). W przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę (art. 12 ust. 4 ww. ustawy). W konsekwencji tylko ten podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie płatności, niezależnie od tego, że dotyczą one gruntów rolnych wchodzących w skład majątku wspólnego współwłaścicieli lub małżonków i tym samym odnoszą skutek wobec pozostałych współwłaścicieli czy małżonka. W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do zarzucanych naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, a objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności ONW w wysokości [...] zł było prawidłowe. Prawidłowo również zobowiązano Skarżącego do zwrotu tejże kwoty wraz z odsetkami obliczonymi jak dla zaległości podatkowych. Stosownie bowiem do art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem; stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych. Natomiast w myśl art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności), w tym art. 53 § 1, w myśl którego od zaległości podatkowych (z zastrzeżeniem art. 54), naliczane są odsetki za zwłokę. Mając powyższe na uwadze, jako że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.