III SA/Po 542/12

Dnia 27 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi K. N. i K. N. na uchwałę Rady Miejskiej Gminy S. z dnia 20 lutego 2001 roku nr [...] w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych postanawia odrzucić skargę Gmina Śl. w dniu 20 lutego 2001 r., po uzyskaniu pozytywnej opinii Zarządu Powiatu , podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych, obejmującą, m.in., działkę nr 2/1, położoną w miejscowości W., powiat [...], województwo [...]. W uzasadnieniu uchwały, powołując art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838) wskazano, że przedmiotowa droga pełni funkcję drogi o znaczeniu lokalnym oraz nie jest zaliczona do żadnej innej kategorii. K. N. i K. N. pismem z dnia 20 lipca 2011r. wezwali Gminę Ś. do usunięcia naruszenia prawa w ww. uchwale zaliczającej działkę nr 2/1 położoną w miejscowości W. do kategorii dróg gminnych, podnosząc, że tylko cześć tej działki jest drogą. W uzasadnieniu pisma podniesiono, że ww. działka została zaliczona do kategorii dróg gminnych na podstawie nieaktualnych map geodezyjnych i nieaktualnych zapisów w ewidencji gruntów, które nie pozostają w zgodności ze stanem faktycznym na gruncie. Cześć działki nr 2/1 figurująca w dokumentacji jako droga, została na początku lat siedemdziesiątych zajęta pod budowę kanału ZE PAK po zachodniej stronie jeziora W. Ta cześć działki nie będąc drogą lecz kanałem nie mogła być zaliczona do żadnej kategorii dróg. Również na części działki usypano groblę stawu a drogę zagrodzono. Pozostała cześć działki, jak wskazano, nie spełniała i nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie zarówno co do szerokości pobocza, pobocza dla ruchu pieszych, nawierzchni, itd. Skarżący wskazali również, że są właścicielami nieruchomości sąsiednich przylegających do tej drogi i do jeziora. Posiadają zezwolenie wodno – prawne na wykorzystanie wód jeziora W. dla potrzeb prowadzenia hodowli ryb i wszelkie niezbędne pozwolenia konieczne do prowadzenia tej hodowli. W związku z tym zaś, że cześć drogi jest kanałem i groblą, użytkownicy tej drogi chcąc przejechać wzdłuż jeziora, wjeżdżają na ich nieruchomość, powodując tym samym poważne zagrożenie dla hodowli ryb. Jak wskazano, gdy ogrodzili swój nieruchomość, zgodnie ze wskazaniami mapy sytuacyjno – wysokościowej, cześć drogi, jako działka 2/1, okazała się nieprzejezdna, za wąska i nie urządzona jako droga. Uchwałą nr [...] z dnia 19 sierpnia 2011 r. w przedmiocie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa odmówiła usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr [...]. K. N. i K. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną wyżej uchwałę Rady Miejskiej Gminy z dnia 19.08.2011 r. w sprawie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2011 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 1110/11 Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga nie przysługuje na uchwałę stanowiącą odpowiedź Rady Miejskiej Gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, gdyż ta uchwała nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych (art. 3 §2 i 3 p.p.s.a.), ani też uchwała ta nie podlega zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Pismem z dnia 7 lutego 2012 r. K. N. i K. N. ponownie wezwali Radę Miejską Gminy do usunięcia naruszenia prawa w ww. uchwale Nr [...] z dnia 20 lutego 2001r. W uzasadnieniu pisma dodatkowo podnieśli, że przedmiotowa droga z jednego końca wpada do kanału i faktycznie jest kanałem, a w drugim końcu jest torowiskiem po kolejce wąskotorowej, a grunt który obejmuje nie stanowił ani też aktualnie nie stanowi własności Skarbu Państwa bądź gminy. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 7 lutego 2012r. Rada Miejska Gminy podjęła w dniu 7 marca 2012 r. uchwałę Nr [...] w sprawie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ponownie odmawiając usunięcia naruszenia prawa w uchwale Nr [...] z dnia 20 lutego 2001 r. W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych, wskazano, ze uprawnienie do zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych nie jest uzależnione od spełnienia przez nią warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Ponadto uchwała Nr [...] była przed jej podjęciem zaopiniowana przez zarząd Powiatu oraz podlegała badaniu co do jej zgodności z prawem przez Wojewodę. Organ wskazał również, ze już wcześniej, uchwałą nr [...] z dnia 19 sierpnia 2011 r. odmówił usunięcia naruszenia prawa w uchwale Nr [...] z dnia 20 lutego 2001 r. K. N. i K. N. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Miejskiej Gminy z dnia 7 marca 2012 r. w sprawie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz na chwałę Rady Miejskiej Gminy z dnia 20 lutego 2001 r. Nr [...] w sprawie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska Gminy wniosła o odrzucenie skargi na uchwałę z dnia 7 marca 2012 r., Nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz o oddalenie skargi na uchwałę Nr [...]. W dniu 23 lipca 2012 r. organ uzupełnił akta administracyjne o wypis i wyrys z rejestru gruntów działki nr 2/1 położonej w obrębie W., gmina Ś. Postanowieniem z dnia 23 maja 2012 roku wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Po 543/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N., K. N. na uchwałę Rady Miejskiej Gminy z dnia 7 marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa odrzucił skargę. Na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że po wezwaniu Gminy do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 20 lipca 2011 r., skarżący otrzymali uchwałę Nr [...] z dnia 19 sierpnia 2011 r. i na te uchwałę wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie wnieśli wówczas skargi na uchwałę Nr [...], ponieważ nie wiedzieli, że należy taką skargę wnieść. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, jest warunkiem skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały lub zarządzenia organu gminy. Jest ono surogatem środków odwoławczych, co wynika z art. 52 § 3 i § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie budzi bowiem wątpliwości, że ilekroć ustawodawca mówi o środkach odwoławczych ma na myśli prawo strony do jednokrotnego wniesienia danego środka (np. odwołania, zażalenia) od określonego aktu administracyjnego (np. decyzji, postanowienia). Niedopuszczalne jest zatem traktowanie instytucji wezwania jak czynności, która nie wywołuje żadnych skutków prawnych i wobec tego może być powtarzana wielokrotnie, bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby tę czynność znaczenia prawnego. Nie jest zatem możliwe kilkukrotne korzystanie przez ten sam podmiot w stosunku do tego samego aktu z uprawnienia przewidzianego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Należy zatem podkreślić, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie. Następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu i nie rodzą skutków prawnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02, ONSA 2003/1/2). W świetle powyższego, należy uznać, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane przez K. N. i K. N. w dniu 7 lutego 2012 r. było wezwaniem powtórnym, zatem nie mogło wywołać skutku prawnego. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) skargę na uchwalę Nr [...] z dnia 20 lutego 2001 r należało wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa co w niemniejszej sprawie nastąpiło Nr [...] z dnia 19 sierpnia 2011 r. Wobec powyższego, skarga wniesiona w następstwie powtórnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jako spóźniona, jest niedopuszczalna i z tego powodu podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) odrzucił skargę.