III SA/Po 552/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Protokolant po rozpoznaniu w dniu 16 października 2007 r. przy udziale na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków B. J. i S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. J. i S. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy B. J., 2. odmówić przyznania prawa pomocy S. J. /-/M. Bejgerowska Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2007 r. wezwano solidarnie B. J. i S. J. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 249 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...], nr [...], w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. W odpowiedzi na powyższe skarżący złożyli wniosek o częściowe zwolnienie ich od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 września 2007 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił im przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to utraciło moc wskutek wniesienia przez skarżących sprzeciwu do tutejszego Sądu, który rozpoznaje złożony wniosek na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Biorąc pod uwagę dane zawarte we wniosku skarżących oraz treść sprzeciwu, Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 - § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli wnioskowanym przez skarżących, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w określonym zakresie, bądź też ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzależnione od wykazania niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego przez skarżących wniosku wynika, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką M. J. Skarżący posiadają stałe dochody i tak B. J. otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1.195,00 zł oraz wynagrodzenie za pracę - 1.000,00 zł, S. J. otrzymuje 1.274,00 zł emerytury oraz świadczenie z tytułu stosunku pracy – 1.000,00 zł. Stałe koszty miesięcznego utrzymania rodziny określono na sumę 3.200 zł (w tym ok. 2.000 zł na opłacenie studiów córki w Wielkiej Brytanii). W latach 1990-2007 wnioskodawcy, jako wspólnicy spółki cywilnej, prowadzili działalność gospodarczą pod nazwą A. Wprawdzie według wyjaśnień skarżących opisana działalność nie przynosiła dochodów i pochłaniała duże koszty, więc została zamknięta w styczniu 2007 roku, jednak z dokumentów wynika, że w roku 2005 spółka cywilna B. i S. J. uzyskała przychód w wysokości 800.817,96 zł, ponosząc koszty uzyskania przychodu w wysokości 667.256.52 zł. Zatem osiągnięty w 2005 roku zysk z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 133.561,44 zł. Przychód Spółki w roku 2006 zamknął się kwotą 228.906,43 zł, a koszty jego uzyskania wyniosły 241.003,43 zł. W tym roku skarżący uzyskali także dochody z wynagrodzeń za pracę i świadczeń emerytalnych w łącznie kwocie 30.944,44 zł. Aktualnie skarżący nie prowadzą żadnej dodatkowej działalności gospodarczej, nie posiadają też żadnego majątku ruchomego czy nieruchomości, albowiem te ostatnie zostały przekazane córkom skarżących M. J. i A. J. Na wspólny rachunek bankowy skarżących w okresie od 8 stycznia 2007 r. do 29 czerwca 2007 r. wpłynęły środki finansowe w wysokości 46.801,29 zł (średnio 7.670,21 zł miesięcznie), które pozostawały w ich dyspozycji. Biorąc pod uwagę żądany koszt wpisu od skargi (249,00 zł) należało uznać, iż oboje skarżący będą w stanie ponieść koszty sądowe w tej wysokości bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (bez konieczności czynienia pożyczek i zaciągania dodatkowego kredytu itd.). Uzyskują oni bowiem stałe środki na życie z tytułu świadczeń emerytalnych i wynagrodzenia za pracę. Dysponują ponadto znaczną sumą pieniężną na prowadzonym rachunku bankowym i nie wykazali przy tym, iż są oni ograniczeni w jakikolwiek sposób w zakresie dysponowania tymi środkami finansowymi. Pomimo podniesionego w sprzeciwie zarzutu dotyczącego konieczności przeznaczania środków z konta skarżących na pokrycie zobowiązań wynikających z działalności gospodarczej, nie wykazali oni tej okoliczności w żaden sposób (za pomocą odpowiednich dokumentów itd.). W niniejszej sprawie Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach o analogicznym stanie faktycznym (por. m.in. postanowienie z dnia 11 września 2007 r., sygn. akt I GZ 151/07, niepubl.). Należy w tym miejscu podkreślić, iż opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym. Fakt, że w 27 innych sprawach sądowoadministracyjnych skarżącym przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu, nie stanowi, zdaniem Sądu, okoliczności przemawiającej za uwzględnieniem sprzeciwu w niniejszej sprawie, albowiem każda sprawa jest badana indywidualnie (art. 133 i 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z tego względu na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/M. Bejgerowska