III SA/Po 56/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 26 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...],- złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Decyzją z dnia 7 czerwca 2010 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił W. K. – [...], reprezentowanemu przez doradcę podatkowego – K. M. zobowiązanie w podatku od czynności cywilnoprawnych na kwotę [...] zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył doradca podatkowy – K. M., powołując się na wcześniej złożone do akt sprawy pełnomocnictwo. W piśmie z dnia 19 października 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej, wskazał, że z załączonego do akt pełnomocnictwa z dnia 25 listopada 2010 r. wynika, że umocowanie dotyczy "zastępstwa w toku czynności sprawdzających i postępowań kontrolnych, skarbowych i podatkowych dotyczących działalności gospodarczej i zobowiązań podatkowych mocodawcy, w szczególności w sprawach o numerach: [...], [...], [...]", natomiast nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości upoważnienie do reprezentowania podatnika przed Dyrektorem Izby Skarbowej w Poznaniu w postępowaniu odwoławczym. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu na podstawie art. 155 Ordynacji podatkowej wezwał K. M. do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa w terminie 7 dni od dnia doręczenia, wskazując że nieuzupełnienie powyższego w wyznaczonym terminie skutkować będzie uznaniem, że odwołanie zostało złożone przez osobę nieuprawnioną. Powyższe wezwanie doręczone K. M. oraz W. K. w dniu 25 października 2010 r., pozostawiono bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r., nr [...] skierowanym do doradcy podatkowego – K. M. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie odwoławcze może być uruchomione tylko na żądanie strony. Natomiast wnoszący odwołanie K. M., pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania, nie wykazał legitymacji do reprezentowania W. K. w zakresie złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. W związku z powyższym w powołaniu na art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdzono niedopuszczalność odwołania, wyjaśniając że wniesienie odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do jego złożenia stanowi o niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych. K. M. złożył skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie od organu odwoławczego na jego rzecz kosztów postępowania. Kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie, skarżący podniósł, że w toku postępowania w I instancji złożył stosowne pełnomocnictwo do reprezentowania W. K. we wszystkich postępowaniach podatkowych, wymieniając w szczególności te postępowania, których dotyczy zaskarżone postanowienie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że powołanie się na niewłaściwe pełnomocnictwo, podobnie jak jego niezłożenie stanowi brak formalny odwołania, skutkiem czego winno być zastosowanie trybu z art. 169 § 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy winien więc wezwać wnoszącego w imieniu podatnika odwołanie do złożenia w ustawowym terminie stosownego pełnomocnictwa, a przy braku złożenia właściwego pełnomocnictwa – wezwać podatnika do podpisania odwołania w ustawowym terminie – pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Nieusunięcie braku z zakresie pełnomocnictwa do występowania w imieniu strony skutkuje pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia, a nie – jak przyjął organ odwoławczy – niedopuszczalnością odwołania (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.02.2007 r., sygn. akt II FSK 259/06). W niniejszej sprawie organ odwoławczy bezzasadnie jednak zakwestionował zakres umocowania doradcy podatkowego K. M., stwierdzając że nie obejmuje ono uprawnienia do złożenia odwołania. Po pierwsze skoro postępowanie samokontrolne toczy się przed organem pierwszoinstancyjnym, a jest ono uruchamiane odwołaniem, to tym samym pełnomocnictwo upoważniające do działania w postępowaniu przed organem I instancji zawiera w sobie implicite upoważnienie do złożenia odwołania, chyba że inaczej zastrzeżono w treści samego pełnomocnictwa (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 582/06). W świetle powyższego pełnomocnictwo, na podstawie którego strona była reprezentowana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, winno być zatem uznane za wystarczające także do złożenia odwołania, skoro w treści pełnomocnictwa uprawnienia tego nie wyłączono. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że w treści znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa, na które powołał się K. M., wskazano, że obejmuje ono umocowanie do "zastępstwa w toku czynności sprawdzających i postępowań kontrolnych, skarbowych i podatkowych dotyczących działalności gospodarczej i zobowiązań podatkowych mocodawcy, w szczególności w sprawach o numerach: [...], [...], [...]". Z powyższego wynika, że jest to pełnomocnictwo ogólne obejmujące swym zakresem umocowanie do działania we wszelkich postępowaniach podatkowych, a sprawy o powołanych numerach zostały wymienione "w szczególności", a więc jedynie przykładowo. Powyższe pełnomocnictwo nie zostało przy tym ograniczone wyłącznie do postępowania pierwszoinstancyjnego i – jak już wspomniano powyżej – nie wykluczono w jego treści prawa do wniesienia odwołania. W konsekwencji bezzasadne w ocenie Sądu było wzywanie K. M. do uzupełnienia braków formalnych odwołania w zakresie pełnomocnictwa, a niezastosowanie się do powyższego wezwania nie powinno pociągać za sobą negatywnych skutków procesowych, skoro pełnomocnictwo, na które powołał się w odwołaniu, upoważnia go nie tylko do złożenia odwołania, ale także do reprezentowania strony w postępowaniu odwoławczym. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach oraz o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono w punktach: II i III sentencji wyroku zgodnie z art. 200 i art. 152 powyższej ustawy.