III SA/Po 562/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-22
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Barbara Koś, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może w drodze uchwały ograniczać sposób wykorzystania nieruchomości stanowiącej własność prywatną poprzez wyznaczanie miejsc do handlu ulicznego?Ratio decidendi
Rada gminy nie ma uprawnień do ustanawiania ograniczeń w sposobie wykorzystania nieruchomości prywatnych w drodze uchwały, w szczególności poprzez wyznaczanie miejsc do handlu ulicznego. Takie działania wykraczają poza zakres uprawnień organów gminy do wydawania aktów prawa miejscowego, które dotyczą m.in. zasad zarządu mieniem gminy i korzystania z obiektów użyteczności publicznej.Stan faktyczny
Skarga została wniesiona przez D.F. na uchwałę Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego zmieniającą wcześniejszą uchwałę dotyczącą wyznaczenia miejsc do handlu ulicznego. Wcześniejsza uchwała dopuszczała handel kwiatami, pamiątkami i okularami słonecznymi na prywatnej posesji skarżącego. Zaskarżona uchwała skreśliła ten punkt, co skarżący uznał za naruszenie prawa własności i próbę wyeliminowania konkurencji. Rada Miejska argumentowała, że nie może narzucać ograniczeń właścicielowi prywatnej nieruchomości i że wcześniejsza uchwała nie była przestrzegana.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006r. przy udziale sprawy ze skargi D. F. na uchwałę Rady Miejskiej Ostrowa Wlkp. z dnia 30 marca 2005r. nr XXVIII/396/2005 w przedmiocie zmiany uchwały dotyczącej wyznaczenia targowisk i miejsc do handlu ulicznego o d d a l a s k a r g ę. /-/W. Długaszewska /-/B. Koś /-/M. Kwiecińska
Uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Rada Miejska O. w sprawie wyznaczenia targowisk i miejsc handlu ulicznego na terenie Miasta O. zezwoliła w § 1 pkt 3 na handel na terenie placów m. in. dla odręcznego handlu kwiatami, pamiątkami oraz okularami słonecznymi w rejonie ulic K. i W., zgodnie z wycinkiem z mapy ewidencyjnej stanowiący załącznik do uchwały.
Uchwałą Nr [...] Rada Miejska z dnia [...] marca 2005 r. zmieniła powyższą uchwałę skreślając § 1 pkt 3 w wyżej opisanym zakresie.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że uchwała została podjęta na podstawie art. 40 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. (Dz. U. tj. 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Zgodnie z tymi przepisami Rada Gminy może wydać przepisy prawa miejscowego w zakresie zasad zarządu mieniem gminy, zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. W oparciu o te przepisy Rada Gminy nie może narzucić prywatnemu właścicielowi nieruchomości ograniczeń co do wykorzystywania nieruchomości.
D.F. wezwał Radę Miejską do uchylenia powyższej uchwały ewentualnie do jej zmiany.
W uzasadnieniu wskazał, że jest dzierżawcą terenu u zbiegu ulic K. i W. Na tym terenie co najmniej od 10 lat prowadzony był handel. Zwrócił tez uwagę, że na terenach stanowiącej własność miasta i znajdujących się po drugiej stronie ulicy prowadzony jest handel jest prowadzony. Działanie Prezydenta Miasta uznał za wymierzone w konkurencję.
W odpowiedzi Rada Miejska pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. oświadczyła, że podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] lutego 2004 r. Wyjaśniła, że uchwała została zmieniona z uwagi na to, że nie była przestrzegana przez właścicieli oraz użytkowników działki u zbiegu ulic W. i K. Przedmiotowa uchwała dopuszczała jedynie handle kwiatami, pamiątkami oraz okularami słonecznymi. Tymczasem w na tym terenie odbywała się również handel odzieżą i artykułami przemysłowymi. Właściciel działki wystąpił o wydanie decyzji o warunkach zabudowy obejmującej ustawienie tymczasowych kiosków handlowych. Jednakże ze względu na brak uzgodnienia przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, nie został rozpatrzony przez Prezydenta Miasta pozytywnie. Przedmiotowa działka usytuowana jest w strefie ochronnej konserwatorskiej - układ urbanistyczny wpisany do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r. W oświadczeniu wskazano też, że mieszkańcy, niezadowoleni z prowadzonej działalności występowali z interwencjami do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
D.F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] marca 2005 r. zarzucając, że narusza ona przepisy prawa własności przez pozbawienie terenu prywatnego statusu targowiska.
Wnosząc o uchylenie uchwały podniósł, że dzierżawi przedmiotowy teren od Państwa P. i prowadząc na nim działalność handlową zatrudnił dziewięć osób bezrobotnych. Podtrzymał zarzut, że działanie Rady Miasta zmierza do wyeliminowania konkurencji. Dodał też, że argument, iż jest to teren zabytkowy jest niezasadny, gdyż teren ten znajduje się "ciągu handlowym i go uzupełnia". Ponadto podał, że nie było żadnych skarg na prowadzenie działalności handlowej.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej podtrzymał stanowisko Rady wyrażone w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd nie podzielił zarzutów podniesionych w skardze uznając, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, jednocześnie zaś w zakresie, w jakim zmienia regulacje wprowadzone uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] lutego 2004r. czyni to zgodnie art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. (Dz.U.tj. 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.)
W rozpatrywanej sprawie Rada Miejska uchwałą Rady Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r., w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 11, art. 41 ust. 1 oraz 40 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tj. Dz. U. 2001, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w § 1 pkt 3 wyznaczyła jako miejsce odręcznego handlu kwiatami, pamiątkami oraz okularami słonecznymi plac w rejonie ulic Kolejowej i Wrocławskiej, stanowiący własności prywatną.
Zaskarżoną zaś uchwałą z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] roku podjętą na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. (Dz. U. tj. 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) uznając , iż w oparciu o te przepisy Rada Gminy nie może narzucić prywatnemu właścicielowi nieruchomości ograniczeń, co do wykorzystywania nieruchomości, w celu wyeliminowania niezgodnych z prawem postanowień, zmieniono uchwałę Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 roku skreślając § 1 pkt 3.
Zgodnie z przepisem art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. 2001, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) ust. 1 i 2 pkt 3 i 4 organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego, m.in., w zakresie: zasad zarządu mieniem gminy, zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, na co wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały (blednie jedynie wskazując na ust.3 i 4 art. 40, które odnoszą się do przepisów porządkowych) Słusznie zatem Rada Miejska przyjęła , iż w oparciu o wskazane przepisy brak było podstaw do wprowadzenia ograniczeń, co do wykorzystywania nieruchomości stanowiącej prywatną własność.
Jednocześnie zaś zauważyć należy, na co wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż rada gminy nie ma uprawnień do ustanowienia zakazu handlu okrężnego na prywatnych posesjach i w innych miejscach, poza targowiskami, w ramach przepisów porządkowych na mocy art. 40 ust. 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym ( por. wyrok WSA z dnia 14.02.2005 r. III SA/Wr 625/04, wyrok NSA z 22.02.1995 r. SA/Sz 1028/95).
W świetle powyższego, również w tym zakresie, zaskarżona uchwała usuwa niezgodną ze wskazanymi przepisami regulację zawartą w uchwale Rady Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 roku.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.) orzekł jak w sentencji.
/-/W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/M. Kwiecińska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło