III SA/Po 566/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-09-19

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Beata Sokołowska, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych może nastąpić na podstawie naruszeń nieobjętych zakresem wszczętego postępowania administracyjnego, a także czy jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej uzasadnia cofnięcie zezwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego, nie wyjaśniły istotnych rozbieżności w zeznaniach świadków i dokonały dowolnej oceny dowodów, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Sąd jednocześnie podzielił stanowisko NSA, że jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej może stanowić podstawę do cofnięcia zezwolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia J.H. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu i piwa, na podstawie zarzutu sprzedaży alkoholu osobie nieletniej. Organ I instancji cofnął zezwolenie, powołując się na naruszenie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w tym sprzedaż alkoholu nieletniemu oraz sprzedaż alkoholu powyżej 18% bez stosownego zezwolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów kpa, w tym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, dowolną ocenę dowodów oraz cofnięcie zezwolenia na podstawie naruszeń nieobjętych zakresem postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S., zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi J.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2005 roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2005r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J.H. kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ Sz. Widłak /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia [...] marca 2005r., Nr [...] Wójt Gminy S., na podstawie art. 18 ust. 1,3,10 w związku z art. 4’ ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002r, Nr 147, poz. 1231 ze zm.), cofnął J.H. zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo, w Sklepie Spożywczym "A" w Z. przy ul. L. [...], przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż dnia [...] grudnia 2003r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J. H. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie ogólnospożywczym "A" z powodu naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Jednakże na skutek wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych od 4,5% do 18% i powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, przedmiotowym postępowaniem objęto jedynie zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. Wójt Gminy S. wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego tj. w szczególności w oparciu o zeznania świadków J. K. – Dyrektora Gimnazjum w S., V.M. – sprzątaczki, a także na podstawie protokołu przesłuchania nieletniego K.R. (akta prokuratorskie w sprawie [...]) ustalono, iż K.R. był w posiadaniu alkoholu, który zakupił od J.H. w sklepie ogólnospożywczym "A" w Z., a następnie wniósł na teren szkoły. Nieletni rozpoznał J.H. jako osobę sprzedającą mu alkohol i w związku z czym należało przyjąć, iż czyn J.H. wyczerpał dyspozycję art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a w konsekwencji orzec o cofnięciu J.H. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo. W uzasadnieniu podano też, że organ nie dał wiary wyjaśnieniom J.H. jak i zeznającej w charakterze świadka sprzedawczyni – K.T. Z listy obecności ujawnionej podczas przeszukania sklepu wynika bowiem, że K.T. nie pracowała w sklepie w dniu [...] października 2003 roku. Zakup alkoholu mógł nie zostać natomiast odnotowany przez wydruk kasy fiskalnej. Ponadto organ I instancji w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że wódka marki Smirnoff jest produkowana tylko w butelkach płaskich (poj. 0,2 l.) i butelkach okrągłych (0,5 l.), zaś w butelkach okrągłych o poj. 0,275 l. produkowany jest napój alkoholowy Smirnoff Ice, który znajdował się w asortymencie sklepu "A" w dniu [...] października 2003 roku. Zdaniem organu, w świetle zeznań ojca nieletniego, z których wynika że K.R. podczas swego przesłuchania nie podał jaki konkretnie alkohol kupił, a opisał jedynie butelkę i kolor etykiety – czerwony, skupienie się przez prokuratora na określonej marce alkoholu było błędne i doprowadziło do niewłaściwych wniosków (umorzenie postępowania). Wójt Gminy S. przyznał również, iż znana jest mu treść uzasadnienia wyroku NSA z dnia 7 lipca 1998r. sygn. akt II SA 714/98, iż nieprzestrzeganie zasad obrotu napojami alkoholowymi, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim polega nie na działaniu jednorazowym, sporadycznym, lecz na działaniu powtarzającym się. Według organu, w niniejszej sprawie doszło jednak do wielu naruszeń przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, bowiem w toku prowadzonego postępowania o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% zawartości alkoholu wyszły na jaw okoliczności, z których jednoznacznie wynikało, iż w sklepie ogólnospożywczym "A" w Z. dokonywano sprzedaży w 2004 roku napojów alkoholowych powyżej 18% zawartości alkoholu bez stosownego zezwolenia, o czym świadczą dowody zaopatrywania sklepu w ten alkohol, jego magazynowania oraz sprzedaży klientom. Mając to na uwadze Wójt uznał, iż strona dopuściła się kolejnego naruszenia przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, albowiem nie posiadała zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 1 stosownego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% zawartości alkoholu. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik J.H. adw. J. J. wniosła o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę cofnięcia odwołującej zezwolenia [...], zarzucając m.in. naruszenie: - art.7,8.9 w zw. z art. 61 § 1 kpa poprzez cofnięcie zezwolenia [...] m.in. na podstawie naruszeń ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie objętych zakresem prowadzonego postępowania administracyjnego, - art. 7 kpa przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, - art. 76 kpa poprzez pominięcie skutków wynikających z prawomocnego postanowienia prokuratora z dnia [...] stycznia 2004r. o umorzeniu postępowania prowadzonego przeciwko stronie, - art. 77 § 1 kpa poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, - art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, - art. 107 § 3 kpa poprzez nie ustosunkowanie się do przeprowadzonego dowodu w postaci zeznań świadka V.M., i nie wskazanie dowodów na podstawie, których organ oparł twierdzenia o innych naruszeniach przez odwołującą przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, - art. 18 ust. 1,3,7,10 pkt 1a cytowanej ustawy poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu pełnomocnik odwołującej podniósł, iż organ I instancji ani nie wszczął postępowania administracyjnego, ani też nie rozszerzył już prowadzonego postępowania w zakresie innych jeszcze naruszeń ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a nie ulega wątpliwości, że w warunkach postępowania, które zostaje wszczęte w z urzędu, to organ decyduje o jego zakresie. W niniejszej sprawie zakres postępowania nie został zmieniony i zdaniem adw. J. J. brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego dla cofnięcia zezwolenia [...] z powodu (jak to wskazuje organ) kolejnych naruszeń przepisów cytowanej ustawy, skoro podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania było jedynie naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 1a tej ustawy. Ponadto pełnomocnik J.H. podkreślił, że organ I instancji nie wyjaśnił rozbieżności zeznań świadków tj. dyrektora Gimnazjum w S. i sprzątaczki szkoły, a które to zeznania mają istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a ten zgromadzony rozpatrzono wyrywkowo i oceniono w sposób dowolny, na co wskazują chociażby zeznania świadka sprzedawczyni K. T. z dnia [...] listopada 2004r., z których nie wynika, między innymi, aby prowadzona poza kasą sprzedaż towarów dotyczyła napojów alkoholowych. Pełnomocnik odwołującej podniósł też, iż nie wyjaśniono kwestii, czy odwołująca faktycznie była w dniu [...] października 2003r. w sklepie i sprzedała nieletniemu alkohol. Zaznaczył także, iż przy założeniu, że doszło jedynie do jednorazowego naruszenia przez odwołującą art. 15 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 1a cytowanej ustawy, to zgodnie z orzeczeniem NSA z dnia 7 lipca 1998r. sygn. akt II SA 714/98 (na znajomość, którego powołuje się organ I instancji) sankcją nie może być cofnięcie przedmiotowego zezwolenia. Decyzją z dnia [...] maja 2005r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 79 poz. 856) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych osobie nieletniej – uczniowi K.R., Wójt Gminy S. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia zezwoleń alkoholowych na sprzedaż alkoholu w sklepie "A" w Z. Ze względu na wygaśniecie z dniem [...] grudnia 2003r. zezwolenia nr [...] na sprzedaż alkoholu powyżej 18% oraz zezwolenia nr [...] na sprzedaż alkoholu powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu umorzono postępowanie w sprawie cofnięcia tych zezwoleń i w związku z tym przedmiotowe postępowanie dotyczyło jedynie cofnięcia zezwolenia nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż organ I instancji szczegółowo przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność sprzedaży alkoholu nieletniemu i jego zdaniem należało dać wiarę treści przesłuchania K.R., który w sposób bardzo dokładny opisał okoliczności zakupu alkoholu w dniu [...] października 2003r. w sklepie "A" w Z. Z zeznań tych wynikało, że zakup alkoholu nie był rejestrowany przez kasę fiskalną, a jedynie odnotowany w zeszycie i że osobą sprzedającą była właścicielka sklepu J.H. Kolegium wyjaśniło także, iż nie dało wiary wyjaśnieniom J.H. i sprzedawczyni K.T., albowiem zeznania obu przesłuchanych są niespójne, chociażby z tego względu, iż z zeszytu obecności wynika, że sprzedawczyni nie była w dniu [...] października obecna w sklepie, a zeznała, iż tego dnia pracowała. W ocenie organu II instancji wątpliwości budzi także, wydruk z kasy fiskalnej, na który powołuje się właścicielka sklepu, ponieważ z zeznań sprzedawczyni wynika, że w sklepie odbywała się również sprzedaż poza kasą fiskalną. Organ odwoławczy podkreślił też, że tłumaczenia odwołującej, iż sprzedaż jednorazowa nie kwalifikuje organu do cofnięcia zezwolenia nie ma uzasadnienia, bowiem podchodząc w ten sposób do zakazu sprzedaży alkoholu osobom nieletnim sprzedawcy mogliby sprzedawać tym osobom alkohol do tzw. "pierwszej wpadki", a o to zapewne nie chodziło ustawodawcy, który zobowiązał organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego do działań w zakresie ograniczenia spożycia alkoholu. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pełnomocnik skarżącej adw. J.J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II i I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, podnosząc zarzuty i argumenty tożsame jak te z odwołania. Ponadto pełnomocnik podkreślił, iż nie do zaakceptowania jest stanowisko organu II instancji, że w niniejszej sprawie fakt sprzedaży alkoholu nieletniemu został udowodniony. Twierdzenie takie jest bowiem sprzeczne nie tylko z prawomocnym postanowieniem Prokuratury Rejonowej, ale i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy z uwagi na jego niekompletność i nie wyjaśnienie istotnych rozbieżności m. in. w odniesieniu do zeznań świadków. Zdaniem pełnomocnika J.H. danie wiary jedynie oświadczeniom nieletniego K.R. złożonym bez udziału biegłego psychologa, przy jednoczesnym nie wyjaśnieniu tak istotnych wątpliwości w sprawie, jest nie tylko ewidentnym naruszeniem zasady praworządności, ale świadczy o jednostronności organów administracji obu instancji. Ponadto w ocenie skarżącej organ II instancji błędnie uznał, że zakresem działania ustawy z dnia 26 października z 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi są objęte przypadki jednorazowej sprzedaży alkoholu osobie nieletniej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Jednoczenie organ odwoławczy wskazał, że biorąc pod uwagę art. 80 kpa i korzystając z uregulowań zawartych w rozdziale 4 kpa inaczej niż Prokuratura "dał wiarę" treści z przesłuchania nieletniego K.R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w zakresie wyżej wskazanym Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że podstawą prawną wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia J.H. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych było naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.). Jak wynika z akt sprawy zakres postępowania nie został rozszerzony na inne jeszcze naruszenia cytowanej ustawy. Organ I instancji jako podstawę prawną swej decyzji podał zaś art. 18 ust. 1,3,10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i jak słusznie podniosła pełnomocnik skarżącej J.H. nie wskazał dowodów na, podstawie których oparł twierdzenia o innych jeszcze naruszeniach przepisów powołanej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2005 roku nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. nie odnosząc się do powyższych kwestii. W uzasadnieniu organ II instancji podał natomiast, że powodem decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2005 roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości 4,5% alkoholu oraz piwa w sklepie spożywczym "A" w Z. przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży było naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Tak więc orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy zasadnie Wójt Gminy S. powołał się też na inne naruszenie przepisów omawianej ustawy, a jeśli miało ono miejsce to również nie wskazał dowodów świadczących o niezgodnych z tą ustawą zachowaniach J.H. Wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Organ odwoławczy jest zatem wyposażony przede wszystkim w kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swej decyzji podało, że po dogłębnej analizie całości akt sprawy stwierdziło, że organ I instancji w sposób bardzo szczegółowy przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność sprzedaży alkoholu nieletniemu. Organ II instancji nie ustosunkował się w tym miejscu do zarzutów odwołania, a przede wszystkim do tego, iż Wójt Gminy S. nie wyjaśnił istotnych rozbieżności w zeznaniach świadków V.M. – sprzątaczki i J.K. – dyrektora szkoły a dotyczących istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. J.K. zeznał bowiem, że widział dwie butelki, miały one kolor biały, na dnie był płyn koloru czerwonego lub różowego. Pokazali mu je pracownicy portierni – A.S. i A.R. Zaś świadek V. M. podała w swoich zeznaniach, że znalezione w koszu na śmieci butelki były puste, przezroczyste, białe od zwykłej wódki. To napis na butelce wskazywał, że była to wódka. Butelki te wyrzuciła do worka a potem do kontenera na śmieci, a o znalezieniu butelek wspomniała najwyżej panu A.. Organ odwoławczy wcale nie odniósł się do zeznań tego świadka, który w sposób dokładny opisał wygląd butelek, zaś organ I instancji powołał jedynie ten dowód na okoliczność znalezienia butelek na terenie szkoły nie wskazując, czy dał wiarę bądź nie i dlaczego zeznaniom V.M. również w pozostałej części. Zgodnie z poglądem orzecznictwa, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, pominięcie w uzasadnieniu decyzji organu okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1611/00). Zdaniem Sądu dokładne ustalenie wyglądu butelek po alkoholu oraz zawartych w nich resztek płynu, dodatkowo też poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań A. S. i ewentualnie A.R., pozwoliłoby pełniej odnieść się do zeznań K.R. i ocenić jego wiarygodność. Jak wynika bowiem z treści protokołu przesłuchania w/wym. z dnia [...] listopada 2003 roku (fragment) – notatka z przeglądnięcia akt sygn. akt 3 DS.6262/03/6 Prokuratury Rejonowej - (k. - 264 akt administracyjnych) nieletni zeznał, że kupił w sklepie "A" w Z. alkohol w postaci wódki Smirnoff o pojemności 0,25 l. w ilości 2 sztuk. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 roku w sprawie sygn. akt [...] Prokurator umorzył jednak dochodzenia przeciwko J. H. wobec stwierdzenia, że podejrzana nie popełniła zarzucanego jej czynu, tj. występku z art. 43 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W uzasadnieniu wskazano m.in., że jakkolwiek nieletni K.R. rozpoznał J.H. jako tą, która sprzedała mu alkohol, to w czasie kiedy nieletni kupił alkohol nie pracowała a nadto z wydrukiem kasy fiskalnej nie została potwierdzona sprzedaż wódki Smirnoff o pojemności 0,25 l. Powyższe postanowienie i ocena materiału dowodowego dokonane przez prokuratora nie wiąże organu administracji publicznej. Zdaniem Sądu w sytuacji, kiedy organy oceniają jednak odmiennie zebrane w sprawie dowody, muszą to uczynić bardzo wnikliwie w sposób swobodny, ale nie dowolny i wyrywkowy. Należy podkreślić, że postępowanie administracyjne prowadzi organ administracyjny i to przede wszystkim na organie ciąży obowiązek zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego pozwalającego przy zachowaniu fundamentalnej zasady postępowania administracyjnego (prawdy obiektywnej) na wydanie właściwej decyzji merytorycznej. Brak w aktach administracyjnych protokołu przesłuchania nieletniego (kserokopia) a tylko notatki z przeglądnięcia akt sygn. 3 DS.6262/03/6 z krótkimi fragmentami – cytatami zeznań K.R. uniemożliwiają Sądowi także sprawdzenie, czy w wystarczającym stopniu organy obu instancji miały w ten sposób zachowaną możliwość prawidłowej oceny tego dowodu. W szczególności nie wiadomo jak przebiegało przesłuchanie, czy było spontaniczne, czy nieletni odpowiadał głównie na zadawane mu pytania, jak się znalazł w protokole zapis o wódce Smirnoff 0,25 l. oraz kto był obecny podczas tego przesłuchania. Bezspornym jest, że J.H. w 2003 r. zaopatrywała swój sklep w alkohol pochodzący tylko z "B" cash and carry. W okresie zaś, kiedy miał nastąpić zakup alkoholu przez nieletniego, w ofercie sklepu znajdował się wyłącznie Smirnoff Ice o zawartości 4,5% alkoholu w butelkach o pojemności 0,275 l., który na pewno nie jest wódką. Kluczowym więc dowodem na okoliczność jakiego rodzaju alkohol był wniesiony na teren szkoły i czy mógł on być zakupiony w sklepie "A" należącym do skarżącej są właśnie zeznania K.R. oraz V.M., która odnalazła butelki w koszu na śmieci. Ma racje pełnomocnik skarżącej, że do zeznań osób niepełnoletnich należy podchodzić ze szczególną ostrożnością. W literaturze zaś wskazuje się, że czynności przesłuchania osoby nieletniej z istotnych względów powinny być przeprowadzane z udziałem psychologa. Należy też zdecydowanie podkreślić, że ocena wiarygodności takiego dowodu musi uwzględniać całokształt materiału zebranego w sprawie. Wójt Gminy S. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zeznania J.H. i K.T. za niespójne, choć obie zeznały jednakowo co do godzin pracy w sklepie. W sytuacji jednak niedania wiary zeznaniom obu kobiet z uwagi na treść zeznań K. R. oraz listę obecności, która nie jest przecież dokumentem urzędowym, w ocenie Sądu, organ winien ustalić, czy rzeczywiście i w jakich godzinach skarżąca była dnia [...] października 2003 roku u fryzjera oraz jak długo trwało wykonywanie usługi. Organy obu instancji uznały za nieistotny dowód w postaci wydruków z kasy fiskalnej z tego dnia opierając się również na zeznaniach nieletniego i jak podały częściowo na zeznaniach sprzedawczyni. Nie zauważyły jednak, że w dniu [...] listopada 2003 roku K.R. zeznał, że zakup alkoholu nie był nabity na kasie, lecz właścicielka "...policzyła na kartce i wpisała w zeszyt". Nie ujawniono zaś zeszytu z takim zapisem a ponadto K.T. zeznała jedynie, że odbywała się niekiedy sprzedaż poza kasą (wpis na kartce wkładany pod kalkulator). Z powyższego jednak nie wynika, aby w ten sposób była też prowadzona sprzedaż alkoholu. Nie zgromadzono także w sprawie innych dowodów na tą okoliczność np. w postaci przesłuchania stałych klientów sklepu. Wyjaśnienie zaś tych wszystkich wskazanych powyżej okoliczności umożliwi dopiero wydanie decyzji zgodnej z prawem. Pełnomocnik skarżącej powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1998 roku, sygn. akt II SA 714/98 LEX, nr 43185 stwierdził, że organ II instancji błędnie uznał, iż zakresem działania ustawy z 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi są objęte przypadki jednorazowej sprzedaży alkoholu. Jednakże z powyższym stanowiskiem, zaprezentowanym w skardze, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie się nie zgadza i w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 27 września 2005 roku sygn. akt II GSK 148/05, LEX nr 179657, a mianowicie, że skoro w myśl art. 18 ust. 10 pkt 1a omawianej ustawy "organ zezwalający" zobligowany został do cofnięcia udzielonego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych "w przypadku" nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, to przyjąć należy, iż chodzi o każdy taki przypadek, nawet jeżeli ma wymiar jednostkowy (pojedynczego zdarzenia). Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien mieć na względzie wcześniejsze uwagi, a w szczególności powinien uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym wyżej zakresie, a następnie ocenić całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów. Powyższe bowiem umożliwi dopiero prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego. Uzasadnienie decyzji musi natomiast zawierać, poza wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, pełne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Ponieważ w przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w stopniu jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ Sz. Widłak /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło