III SA/Po 566/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009r. wniosku o wstrzymanie wykonania aktu na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP; postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. /-/ M. Ławniczak W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia RP, K. K. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców toczy się postępowanie w sprawie udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Skarżącego spełnia on wszystkie przesłanki konieczne dla pozytywnego załatwienia jego wniosku, w szczególności posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu, a Urząd Pracy skierował go do pracy, co gwarantuje, że będzie posiadał źródło dochodu wystarczające na pokrycie kosztów jego utrzymania. W tej sytuacji wykonanie decyzji zobowiązującej go do opuszczenia terytorium RP może wiązać się z daleko idącymi negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami; brak zatrudnienia spowoduje negatywne konsekwencje na przyszłość. W ocenie Skarżącego konieczne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co najmniej do czasu rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustosunkowując się do treści żądań Skarżącego Wojewoda [...] podkreślił, że wystąpienie z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie legalizuje pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach organ zobligowany jest odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli cudzoziemiec przebywa na terytorium RP nielegalnie. Wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia Skarżącemu zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony nie stanowi rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego pozwalającego uznać, że Wymieniony przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez tytułu pobytowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Powołana przez Skarżącego utrata zatrudnienia nie jest okolicznością, która może przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca nie wyjaśnił czy tytułem uprawniającym go do podjęcia zatrudnienia na terytorium RP jest zezwolenie czy też ustawowe upoważnienie określone w art. 87 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2004r. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Niemniej wskazać należy, że zaskarżona decyzja nie jest aktem, który kreuje następstwa prawne obejmujące rozwiązanie umowy o pracę. Z kolei utrata prawa do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wiąże się, między innymi, z upływem okresu ważności zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony. Zatem ani pracodawca ani pracownik nie mogą mieć usprawiedliwionych prawnie oczekiwań, co do tego, że umowę o pracę będzie można realizować po utracie ważności dotychczasowego zezwolenia na zamieszkiwanie. Nawet w sytuacji niewydania zaskarżonej decyzji Skarżący nie mógłby, zgodnie z prawem, świadczyć pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie może przemawiać fakt wystąpienia z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o prezentowaną argumentację kolidowałoby z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006r. nr 234, poz. 1694 ze zm.), który, dla cudzoziemca przebywającego na terytorium RP, do czasu wydania ostatecznej decyzji w sprawie zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony, ustanawia ochronę na wypadek upływu okresu ważności dotychczasowego zezwolenia na zamieszkanie. Warunkiem skorzystania z tej ochrony jest złożenie wniosku na 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zgodnie z art. 59 ustawy o cudzoziemcach obowiązek opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem terminu ważności zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powstaje z mocy prawa, czyli nie jest skutkiem prawnym zaskarżonej decyzji. Nakładanie się tytułów prawnych obowiązku opuszczenia przez cudzoziemca terytorium RP nie uzasadnia rozciągania skutków orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji zobowiązującej do opuszczenia terytorium RP na obowiązki aktualizujące się z mocy prawa, których wykonanie stanowi przesłankę merytorycznego załatwienia innej sprawy administracyjnej. Przyjęcie odmiennego stanowiska sprowadzałoby się do kształtowania legalności pobytu cudzoziemca na terytorium RP, czyli wkraczaniem w niezależne od decyzji sądu merytoryczne kwestie należące do innej sprawy załatwianej przez organy administracji publicznej (art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach). Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Natomiast Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu (postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005r. sygn. akt II OZ 155/05, Lex nr 150211). Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji zobowiązującą Skarżącego do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia 28 sierpnia 2008 roku. Wskazać należy, że wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1330/05 niepublikowane). Zatem, za udzieleniem Skarżącemu ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, przemawiają standardy rzetelnej procedury i realizacja prawa do sądu. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ M. Ławniczak D.W.d