III SA/Po 567/19

WyrokWSA w Poznaniu2020-02-18

Skład orzekający: WSA Walentyna Długaszewska, WSA Małgorzata Górecka, WSA Marek Sachajko (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo uznał wydatki poniesione przez beneficjenta w ramach umowy o dofinansowanie za niekwalifikowalne, a w konsekwencji nakazał ich zwrot, z uwagi na naruszenie procedur wyboru wykonawców, dokumentowania wydatków oraz konfliktu interesów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo zakwalifikował wydatki jako niekwalifikowalne i nakazał ich zwrot. Beneficjent naruszył procedury wyboru wykonawców poprzez brak publikacji zapytań ofertowych na stronie internetowej oraz udzielenie zamówienia podmiotowi powiązanemu osobowo, co budziło wątpliwości co do bezstronności. Ponadto, beneficjent nie udokumentował należycie niektórych wydatków, co również stanowiło naruszenie procedur i umowy o dofinansowanie.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa nakazującą zwrot części dofinansowania projektu wraz z odsetkami. Organ uznał szereg wydatków za niekwalifikowalne z powodu naruszenia procedur wyboru wykonawców (brak publikacji zapytań ofertowych, powiązania osobowe), nieprawidłowego udokumentowania wydatków (np. daty sporządzenia opracowania, podwójne rozliczanie zabudowy stoiska) oraz niecelowości niektórych działań. Spółka kwestionowała te ustalenia, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę Decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] Zarząd Województwa, wskazując na art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 913 z późn. zm., dalej jako u.s.w.), art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz art. 9 ust. 2 pkt 9 lit a ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1431, dalej jako ustawa wdrożeniowa), art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. "a" w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1, art. 207 ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 z późn. zm., dalej jako u.f.p.), art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) oraz umowę nr [...], zawartą [...] maja 2016 r. z Zarząd Województwa o dofinansowanie projektu "[...]" współfinasowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, po rozpatrzeniu sprawy [...] sp. z o.o. w [...] (dalej jako beneficjent, spółka, skarżący) określił kwotę [...]zł wraz z odsetkami do zwrotu przez spółkę, z otrzymanego dofinansowania, w ramach środków przekazanych ww. umową. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie: 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności istotnych dla ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zaniechanie zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego i w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, a także dokonanie jednostronnej, fragmentarycznej i powierzchownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, a także przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów i niezgodne z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami doświadczenia życiowego uznanie, że beneficjent dopuścił się naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.; 2. art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez: a. zaniechanie zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego w zakresie obejmującym wskazanie, dlaczego Instytucja Zarządzająca nie uwzględniła argumentacji podnoszonej w zastrzeżeniach do informacji pokontrolnej z [...] lutego 2018 r. oraz w piśmie z [...] marca 2018 r., b. zaniechanie zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego w zakresie obejmującym wskazanie podstawy prawnej uznania przez Instytucję Zarządzającą poszczególnych wydatków za niekwalifikowalne w całości oraz wskazanie podstawy prawnej wskazującej na naruszenie przez spółkę konkretnych postanowień procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.; 3. art. 207 ust. 1 pkt 2) i ust. 9 pkt 1) w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z punktem 2.5 lit. m), punktem 2.9 oraz punktem 2.9.2 wytycznych Instytucji Zarządzającej w sprawie kwalifikowalności kosztów objętych dofinansowaniem ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego stanowiących załącznik do uchwały nr [...] Zarząd Województwa z [...] sierpnia 2015 r., w zw. z § 4 ust. 6 pkt 4 umowy o dofinansowanie projektu, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie pomimo braku przesłanek, to jest wydanie decyzji określającej kwotę do zwrotu pomimo niespełnienia przesłanki wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, z naruszeniem procedur o których mowa w art. 184 u.f.p., w szczególności wobec niedopuszczenia się przez spółkę naruszenia postanowień wytycznych i umowy o dofinansowanie. Decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] Zarząd Województwa, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję oraz wyłączył naliczanie odsetek za zwłokę za wskazany okres. Uzasadniając decyzję Zarząd napisał, że głównym celem projektu którego dotyczyła umowa na dofinansowanie, było wdrożenie opracowanego Planu Rozwoju Exportu przy wykorzystaniu następujących działań: udziału w zagranicznych imprezach targowo — wystawienniczych w charakterze wystawcy; wyszukanie i dobór partnerów na rynkach docelowych; doradztwo w zakresie opracowania koncepcji wizerunku przedsiębiorcy na wybranych rynkach docelowych; promocja, tj. przygotowanie materiałów promocyjnych. Realizacja projektu miała przyczynić się m in. do wkroczenia spółki na rynki [...] i [...] z innowacyjnym produktem tj. [...]. W dniu [...] sierpnia 2017 r. zostały spółce przekazane środki (w formie refundacji) w wysokości [...] zł. Wniosek spółki z [...] sierpnia 2017 r. o płatność (będący wnioskiem o refundację i wnioskiem końcowym o funkcji sprawozdawczej) za okres od [...] listopada 2016 r. do [...] czerwca 2017 r., został wycofany [...] września 2017 r. W dniu [...] grudnia 2017 r. spółka złożyła kolejny wniosek o płatność (będący wnioskiem o refundację i wnioskiem końcowym, o funkcji sprawozdawczej), za okres od [...] listopada 2016 r. do [...] czerwca 2017 r., który, także został wycofany, [...] sierpnia 2018 r. W dniach [...] stycznia 2018 r. oraz od [...] stycznia 2018 r. do [...] lutego 2018 r. odbyły się czynności kontrolne. Z informacji pokontrolnej wynika, że stwierdzono szereg uchybień i niezgodności dotyczących realizacji projektu: 1. wykonawcą zadania polegającego na zakupie usług doradczych i opracowań w zakresie wdrożenia nowych modeli biznesowych była [...] sp. z o.o. sp. k., która zgodnie z dokumentem KRS reprezentowana była przez komplementariusza - [...] sp. z o. o. Jednocześnie [...] sp. z o. o., w osobie wiceprezesa zarządu - A. Z., została wskazana przez beneficjenta jako osoba przez niego uprawniona do kontaktu w sprawach Projektu. [...] sp. z o. o. była również autorem Studium Wykonalności stanowiącego załącznik do wniosku o dofinansowanie Projektu. Fakt, iż A. Z. występował w realizowanym projekcie jako osoba uprawniona przez beneficjenta do jego reprezentacji, skutkował uznaniem przez Instytucję Zarządzającą, iż doszło do konfliktu interesów. Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości naruszając zasady wyboru dostawców/wykonawców określone w wytycznych w sprawie kwalifikowalności kosztów objętych dofinansowaniem, do których stosowania był zobowiązany, na podstawie § 4 ust. 6 pkt 4 umowy. 2. Beneficjent nie udokumentował faktu upublicznienia [...] marca 2016 r. zapytania ofertowego na zakup usług doradczych i opracowań w zakresie wdrożenia nowych modeli biznesowych na swojej stronie internetowej do czego był zobowiązany zapisami umowy oraz wytycznymi. Beneficjent wskazał, iż oryginały dokumentów elektronicznych znajdują się w dalszym ciągu na jego stronie internetowej [...] W trakcie weryfikacji przedmiotowych dokumentów stwierdzono, że wskazany plik został utworzony [...] lipca 2016 r., i zmodyfikowany [...] października 2016 r. Powyższe dane wskazywały, że niemożliwe było jego zamieszczenie na stronie internetowej beneficjenta już [...] marca 2016 r., na co wskazywał beneficjent w protokole z wyboru oferty z [...] marca 2016 r. Potwierdzeniem niezamieszczenia przedmiotowego zapytania na stronie beneficjenta w marcu 2016 r. są kopie ze strony [...] dostępne w Internecie, gdzie dopiero kopia z [...] listopada 2016 r. zawiera zakładkę Zapytania ofertowe, w której został opublikowany ww. plik. W związku z tym wydatki związane z usługą wykonaną przez [...] sp. z o. o. sp. k. zostały uznane za niekwalifikowalne, z uwagi na naruszenie zapisów punktu 2.9 wytycznych oraz zapisów umowy. 3. Beneficjent nie zamieścił [...] lutego 2016 r. na swojej stronie internetowej zapytania ofertowego dotyczącego postępowania na wybór najkorzystniejszej oferty na zakup specjalistycznej usługi zorganizowania udziału w pięciu wskazanych zagranicznych imprezach targowo-wystawienniczych. Odnosząc się do oświadczenia beneficjenta, że dokumenty elektroniczne znajdują się w dalszym ciągu na jego stronie internetowej, stwierdzono, że wskazany plik został utworzony [...] sierpnia 2016 r., i zmodyfikowany [...] listopada 2016 r., zatem niemożliwe było jego zamieszczenie na stronie internetowej beneficjenta już [...] lutego 2016 r., na co wskazywał beneficjent w protokole z wyboru oferty z [...] marca 2016 r. Potwierdzeniem niezamieszczenia przedmiotowego zapytania na stronie internetowej w lutym 2016 r., są kopie ze strony dostępne w internecie, gdzie dopiero kopia z [...] listopada 2016 r. zawiera zakładkę zapytania ofertowe, w której został opublikowany ww. plik. Nieopublikowanie zapytania ofertowego, do czego beneficjent był zobligowany zapisami umowy, skutkowało uznaniem wydatków poniesionych na podstawie umów zawartych w wyniku procedury wyboru oferty na podstawie wskazanego zapytania ofertowego, w całości za niekwalifikowalne. 4. Beneficjent przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dokonał rezerwacji powierzchni wystawienniczej na targach ISE 2017 w [...] ([...] lutego 2017 r.). W wyniku dokonanej rezerwacji beneficjent zapłacił [...] euro na podstawie faktury z [...] marca 2016 r. W związku z tym uznano, że wynajęcie powierzchni wystawienniczej w ramach realizacji zapytania ofertowego było nieracjonalne, niecelowe i nie miało uzasadnienia ekonomicznego. 5. Za niekwalifikowalne uznano koszt uczestnictwa w targach ([...]) T. G. ze względu na fakt, iż umowa o dzieło z [...] maja 2016 r. dotyczyła "złożenia stoiska na targach [...]", tymczasem taką usługę miała wykonać firma [...], w ramach umowy z [...] marca 2016 r. na świadczenie specjalistycznej usługi polegającej na zorganizowaniu udziału spółki w imprezie targowo- wystawienniczej. Z uwagi na powyższe za niekwalifikowalne uznano także wydatki związane z zabudową stoiska, poz. 2 na fakturze wystawionej przez [...]. 6. Za niekwalifikowalne uznano koszty uczestnictwa w targach ([...]) M. K. ze względu na fakt, iż umowa zlecenia nr [...] r. wraz z aneksem oraz umowa zlecenia nr [...] nie przewidywała uczestnictwa w targach, a wyłącznie działania serwisowe, montażowe. 7. Protokół odbioru przedmiotu umowy i opracowania pt. "[...] Sp. z o. [...] dla firmy [...] Sp. z [...]" potwierdzał odbiór opracowania w dniu [...] lipca 2016 r., pomimo że samo opracowanie zostało sporządzone [...] lipca 2016 r. Beneficjent pismem z [...] lutego 2018 r. przesłał zastrzeżenia do ustaleń zawartych w Informacji Pokontrolnej I, odsyłając jednocześnie jej niepodpisane egzemplarze. Nadto wniósł wyjaśnienia w zakresie: a. zamówienia realizowanego w ramach kategorii doradztwo i opracowania w zakresie wdrożenia nowych modeli biznesowych. Beneficjent stwierdził, że powiązanie A. Z. ze spółką [...] sp. z o.o. jest nieuzasadnione ponieważ osobą piszącą wniosek był M. S. "czego dowodzi login w systemie [...]+". Osoba wypełniająca dokumentację aplikacyjną, błędnie wpisała we wniosku o dofinansowanie osobę do kontaktu. Beneficjent stwierdził, że A. Z. nigdy nie był jego pracownikiem ani żadnej z firm powiązanych z beneficjentem. Dodatkowo stwierdził, że spółka [...] sp. z o.o. sp. k. (jak również [...] Sp. z o.o. będącą jej komplementariuszem) nie jest w żaden sposób powiązana kapitałowo lub osobowo ze spółką [...] Sp. z o.o. lub innymi podmiotami powiązanymi z beneficjentem. b. modyfikacji dat sporządzenia plików zamieszczonych na stronie internetowej spółki. Według spółki modyfikacja była związana z pracami nad serwisem internetowym oraz wielkokrotnymi modyfikacjami strony internetowej w okresie od lipca do grudnia 2016 r. Beneficjent tłumaczył, iż zmiana daty plików nastąpiła po przepisaniu zawartości starych plików do nowych, czego naturalnym efektem była zmiana daty w strukturze pliku. Oświadczył, że w wymaganym okresie pliki o treści zgodnej z oryginałem były zamieszczone na stronie internetowej. Nieprawdziwe było twierdzenie o niemożliwym umieszczeniu plików na stronie beneficjenta już od dnia [...] lutego 2016 r., ponieważ pliki o przedstawionej treści były w tym czasie umieszczone na stronie [...] czego dowodem są już wcześniej przedłożone "zrzuty ekranu" oraz fakt, że wpłynęły oferty od zainteresowanych firm na umieszczone na stronie zapytania. Dokumenty w formie edytowalnej stanowiły jedynie nośnik zawierający treść zapytania ofertowego, i nie były nigdy dokumentami podpisanymi na przykład cyfrowym podpisem elektronicznym, którego modyfikacja znaku czasu mogłaby dowodzić utworzenie dokumentu w późniejszym terminie. Instytucja Zarządzająca nie powołała się na źródło i wiarygodność kopii strony internetowej spółki, dostępnej w "w Internecie". c. nieracjonalności, niecelowości oraz braku ekonomicznego uzasadnienia wynajęcia powierzchni wystawienniczej na targach w [...] w ramach realizacji zapytania ofertowego. Zdaniem spółki jest to błędne, ponieważ dodatkowy koszt związany ze wstępną rezerwacją został poniesiony przez pomyłkę jednego z pracowników, na skutek błędu w komunikacji. Beneficjent przez swoje niedopatrzenie musiał ponieść koszt w kwocie opłaty wstępnej, koszt ten nie był kosztem uwzględnionym w Projekcie. d. umowa z [...] marca 2016 r. z [...] w ramach zabudowy stoiska przewidywała zabudowanie, zainstalowanie stoiska wystawienniczego ze ściśle określonymi wymaganiami, opisanymi w załączniku do umowy. Natomiast umowa o dzieło z [...] maja 2016 r. z T. G. na złożenie stoiska dotyczyła tylko i wyłącznie specjalistycznej wiedzy T. G. do skoordynowania wszystkich urządzeń prezentowanych na stoisku. W ocenie beneficjenta błędne jest stwierdzenie, że umowa o dzieło z T. G. dotyczyła tożsamej usługi, tym bardziej, że usługa [...] połączona jest z dostarczeniem zabudowy i innych niezbędnych materiałów. Prace T. G. nie były ujęte w zakresie umowy z [...]. e. umowa zlecenia nr [...] wraz z aneksami oraz umowa zlecenia nr [...] z M. K. poza działaniami serwisowymi oraz montażowymi posiadała zapis o "wykonywaniu poleceń bezpośrednich przełożonych". Beneficjent wskazał, iż M. K. reprezentował spółkę na targach właśnie w ramach polecenia bezpośredniego przełożonego, ze względu na swoją specjalistyczną wiedzę z zakresu [...] oraz [...] i sytuacja ta nie wymagała aneksowania umowy. f. data na opracowaniu była wynikiem omyłki pisarskiej. Osoba przygotowująca opracowanie wpisała planowaną datę zakończenia opracowania. W rzeczywistości opracowanie zostało sporządzone i przekazane [...] lipca 2016 r. W odpowiedzi na wniesione zastrzeżenia do Informacji Pokontrolnej I, Instytucja Zarządzająca pismem z [...] marca 2018 r. przekazała beneficjentowi ostateczną Informację Pokontrolną (dalej jako Informacja Pokontrolna II). Zastrzeżenia beneficjenta nie zostały uwzględnione. Beneficjent odmówił podpisania Informacji Pokontrolnej II przedstawiając wyjaśnienia i podając przyczyny odmowy jej podpisania. Pismem z [...] maja 2018 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała beneficjenta o rozwiązaniu umowy, bez wypowiedzenia, z dniem doręczenia pisma, jednocześnie wzywając do zwrotu otrzymanej kwoty [...]zł wraz z odsetkami. W związku z niedokonaniem zwrotu środków, organ wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu przez spółkę. W dniu [...] listopada 2018 r. została wydana opisana na wstępie decyzja, określająca kwotę do zwrotu przez spółkę w wysokości [...] zł wraz z odsetkami, z tytułu otrzymanego dofinansowania. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji z [...] listopada 2018 r. Zarząd opisał podstawy prawne decyzji. Dalej napisał, że nie może budzić wątpliwości, że wypłacone środki stanowią środki unijne, a zawarta umowa, w której jest również określone postępowanie co do zwrotu środków, stanowi procedurę obowiązującą przy wykorzystaniu środków w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. i art. 52 ustawy wdrożeniowej. Umowa stanowi więc dodatkowe źródło norm prawnych, które regulują postępowanie w przedmiocie zwrotu środków. Zarząd zacytował poszczególne przepisy umowy i wytycznych Instytucji Zarządzającej, stanowiących załącznik do uchwały Zarząd Województwa z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] oraz podsumował, że wykorzystanie środków z naruszeniem procedur określonych w umowie w związku z wytycznymi, wypełnia dyspozycję normy określonej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i powoduje obowiązek zwrotu przez stronę tych środków wraz z odsetkami. Dalej organ napisał, że dopuścił w sprawie jako dowód całość dokumentacji projektu, w tym dokumentację z kontroli, a także wszystkie pisma i wyjaśnienia strony, składane w trakcie realizacji projektu oraz w toku postępowania administracyjnego. Organ stwierdził i opisał następujące naruszenia: 1) brak publikacji na stronie internetowej spółki zapytania ofertowego nr [...] z [...] lutego 2016 r. dotyczącego postępowania na wybór najkorzystniejszej oferty na zakup specjalistycznej usługi zorganizowania udziału w zagranicznej imprezie targowo-wystawienniczej, w charakterze wystawcy (w decyzji wymieniono pięć imprez); 2) brak udokumentowania faktu publikacji na stronie internetowej spółki zapytania ofertowego nr [...] z [...] marca 2016 r. na "Zakup usług doradczych i opracowań w zakresie wdrożenia nowych modeli biznesowych"; 3) udzielenie zamówienia publicznego na realizację zadania "Zakup usług doradczych i opracowań w zakresie wdrożenia nowych modeli biznesowych" wykonawcy powiązanemu osobowo ze spółką, działającą jako zamawiający; 4) potwierdzenie protokołem odbioru z [...] lipca 2016 r. przedmiotu umowy i opracowania pt. "Doradztwo i opracowanie w zakresie wdrożenia nowych modeli biznesowych dla firmy [...] Sp. z o. [...] dla firmy [...] Sp. z o.o. [...]" pomimo, że samo opracowanie zostało sporządzone [...] lipca 2016 r.; 5) poniesienie wydatku w wysokości [...] EURO na wynajęcie powierzchni wystawienniczej w ramach umowy z wykonawcą [...] na targach ISE 2017 w [...], mimo, iż wydatek ten nie był niezbędny do realizacji celów projektu i nie był racjonalny; 6) poniesienie wydatku w wysokości [...] zł oraz zwrot kosztów delegacji w ramach umowy o dzieło zawartej [...] maja 2016 r. z T. G. na "złożenie stoiska na targach [...]" oraz poniesienie wydatku w wysokości [...] zł - "zabudowa stoiska [...]", w ramach umowy zawartej [...] marca 2016 r. z [...], na świadczenie specjalistycznej usługi polegającej na zorganizowaniu udziału beneficjenta w imprezie targowo-wystawienniczej; 7) przedłożenie do refundacji kosztów uczestnictwa M. K. w targach ([...]), mimo iż umowy zlecenia nr [...] r. wraz z aneksem oraz umowa zlecenia nr [...] nie przewidywały uczestnictwa w targach, a wyłącznie działania serwisowe, montażowe. Następnie organ szczegółowo opisał wydatki uznane za niekwalifikowalne oraz opisał zasady wyłączenia naliczania odsetek. Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła [...] sp. z o.o. w [...], zastępowana przez tego samego zawodowego pełnomocnika, domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie – w całości, oraz przeprowadzenia dowodu z następujących dokumentów znajdujących się w aktach organu, przedłożonych organowi w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz po wydaniu zaskarżonej decyzji, ale przed jej doręczeniem pełnomocnikowi: oświadczenia P. B. z [...] maja 2019 r., oświadczenia S. B. z [...] maja 2019 r., oświadczenia M. S. z [...] maja 2019 r., opinii w sprawie funkcjonalności serwisu/aplikacji internetowej z [...] maja 2019 r. (sygn. [...]) sporządzonej przez biegłego sądowego M. M.. Pełnomocnik zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, poprzez nieprawidłowe uznanie, iż: skarżąca nie opublikowała na swojej stronie internetowej ww. zapytań ofertowych z [...] lutego 2016 r. i z [...] marca 2016 r., skarżąca udzieliła zamówienia podmiotowi powiązanemu, przedmiotowe opracowanie zostało sporządzone [...] lipca 2016 r., zakres umowy zawartej z P. B. pokrywał się z zakresem umowy o dzieło zawartej z T. G., udział M. K. w imprezach targowo-wystawienniczych nie stanowił realizacji obowiązków określonych w umowie zlecenia zawartej z nim przez spółkę. Nadto pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności istotnych dla ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zaniechanie zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego i w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, a także dokonanie jednostronnej, fragmentarycznej i powierzchownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, a także przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów i niezgodne z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami doświadczenia życiowego uznanie, że beneficjent dopuścił się naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Dalej pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2) i ust. 9 pkt 1) w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z punktem 2.5 lit. e), lit. g), lit. j), lit. I), lit. m), punktem 2.9 oraz punktem 2.9.2 wytycznych Instytucji Zarządzającej w sprawie kwalifikowalności kosztów objętych dofinansowaniem ze środków EFRR, stanowiących załącznik do uchwały nr [...] Zarząd Województwa z [...] sierpnia 2015 r., w zw. z § 4 ust. 6 pkt 4 umowy o dofinansowanie projektu, zawartej przez spółkę z Instytucją Zarządzającą, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie pomimo braku przesłanek, to jest utrzymanie w mocy decyzji określającej kwotę do zwrotu przez beneficjenta pomimo niespełnienia przesłanki wykorzystania przez beneficjenta środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., w szczególności wobec niedopuszczenia się przez beneficjenta naruszenia postanowień wytycznych i umowy o dofinansowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne orzekają przy tym w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako P.p.s.a.). Zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy wdrożeniowej i art. 125 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące [...] oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347.320 z 20 grudnia 2013 r., dalej jako rozporządzenie ogólne) - Instytucja Zarządzająca odpowiada za zarządzanie programem operacyjnym zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. Z treści art. 9 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że jej przepisy nie zawierają szczegółowej regulacji dotyczącej postępowania w sprawie zwrotu przez beneficjenta nieprawidłowo wykorzystanych środków. W ustawie wdrożeniowej wskazano jedynie na instytucję zarządzającą, jako organ właściwy do odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym do wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programu operacyjnego. Z przepisów tych wynika, że podstawą do żądania zwrotu przez instytucję zarządzającą nieprawidłowo pobranych i wykorzystanych środków są postanowienia umowy o dofinansowanie zawartej z beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania przez instytucję zarządzającą. Zastosowanie mają zatem art. 184 u.f.p. i art. 207 u.f.p. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami. W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków publicznych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.f.p. środkami publicznymi są środki pochodzące z budżetu UE oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie EFTA (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p.) oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.f.p.). Organ podsumował, że wobec brzmienia art. 184 u.f.p. procedury te należy rozumieć szeroko, tzn. jako ogół wszystkich procedur (unijnych i krajowych), a także postanowień umowy o dofinansowanie projektu, zgodnie z którymi są wydatkowane środki europejskie. Stosownie do art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych przepisami u.f.p., stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., dalej jako O.p.). Zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są (...) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Sąd podziela stanowisko organu, że decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. ma charakter decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu jurysdykcyjnym i mają do niej zastosowanie wprost (poza sprawami uregulowanymi przepisami u.f.p.) przepisy K.p.a. Z kolei sądowa kontrola decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu środków odbywa się na zasadach ogólnych i wszelkie próby ograniczania jej zakresu nie znajdują oparcia w prawie (wyrok NSA z 09 grudnia 2016 r., II GSK 1275/15; CBOSA). Dokonując analizy niniejszej sprawy należy wskazać, że zgodnie z § 11 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu zawartej dnia 30 maja 2016 r. jeżeli zostanie stwierdzone, również po wcześniejszym zatwierdzeniu wniosku o płatność, że beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur, w tym nie rozliczył zaliczki na warunkach określonych w umowie, beneficjent zobowiązany jest do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków odpowiednio w całości lub w części i zapłaty odsetek. W przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu Instytucja Zarządzająca wyda decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków (§ 11 ust. 3 pkt 1). Zasadniczą problematyką w niniejszej sprawie jest kwalifikowalność kosztów poniesionych w związku z realizacją przez beneficjenta umowy o dofinansowanie projektu. Wskazać w tym miejscu należy, że Sąd akceptuje i podziela ustalenia faktyczne organu, jak również kwalifikację prawną zaprezentowaną w obu decyzjach. Zgodnie z pkt 2.5. Wytycznych ocena kwalifikowalności kosztu polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, umową o dofinansowanie projektu i Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania wnioskodawca/beneficjent został zobowiązany w regulaminie konkursu i umowie o dofinansowanie projektu. Kosztem kwalifikowalnym jest koszt spełniający łącznie warunki opisane w pkt. 2.5., w tym koszt który został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, został dokonany zgodnie z zamówieniem/umową z wykonawcą lub dostawcą zamówienia, a wykonawca został wybrany zgodnie z przepisami ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1986 z późn. zm., dalej jako Pzp) lub zasadą konkurencyjności, opisaną w Wytycznych, został należycie udokumentowany, zgodnie z wymogami w tym zakresie określonymi w Wytycznych, został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Do współfinansowania kwalifikuje się koszt, który został faktycznie poniesiony przez beneficjenta, w znaczeniu kasowym, tj. jako rozchód środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego beneficjenta (pkt 2.8. Wytycznych). Podkreślenia wymaga też, że beneficjent jest zobowiązany do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wszelkie wydatki w projekcie celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie oraz uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie (§ 13 ust. 4 umowy). Tak więc zgodnie w ww. kryteriami ponoszenia wydatków strona zobowiązała się do realizacji zawartej umowy. W konsekwencji powyższego kryteria te winny stanowić płaszczyznę oceny dokonywanej przez organ w aspekcie realizacji przez beneficjenta postanowień umowy. WSA stwierdza, że powyższe akty kompleksowo wskazują m.in. zakres obowiązków beneficjenta. Akty te stanowią podstawę do (a) dokonywania kontroli prawidłowości czynności wynikających z umowy o dofinansowanie projektu, a także (b) konsekwencji prawnych zaniechania wywiązywania się z przyjętych przez beneficjenta zobowiązań. Już z samej streści umowy wynika, że szczególnym źródłem obowiązków beneficjenta są Wytyczne (§ 4 ust. 17). Zgodnie z § 9 ust. 5 umowy wskazano, że środki przekazane w formie zaliczki powinny być przeznaczone wyłącznie na pokrycie wydatków kwalifikowalnych w ramach realizowanego projektu. Na podstawie § 15 ust. 6 umowy, w przypadku stwierdzenia podczas kontroli nieprawidłowości lub uchybień w realizacji projektu Instytucja Zarządzająca może nałożyć korektę finansową lub uznać nieprawidłowy wydatek w całości za niekwalifikowany. Biorąc pod uwagę przede wszystkim zakres sprawy administracyjnej będącej przedmiotem kontroli judykacyjnej WSA dokona szczegółowej analizy czynności podejmowanych przez organ w postępowaniu administracyjnym, a także podstaw prawnych decyzji oraz treści uzasadnienia decyzji m.in. w zakresie zarzutów wskazanych przez beneficjenta w skardze. Pierwszym zarzutem, który został wskazany w skardze jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, poprzez nieprawidłowe uznanie, że skarżąca nie opublikowała na swojej stronie internetowej ww. zapytań ofertowych z [...] lutego 2016 r. i z [...] marca 2016 r. WSA stwierdza, że zarzut ten jest bezpodstawny. Zgodnie bowiem z § 13 umowy beneficjent udziela zamówień publicznych w ramach Projektu zgodnie z (a) ustawą - Prawo zamówień publicznych albo (b) zasadą konkurencyjności na warunkach określonych w Wytycznych. Z kolei § 13 ust. 2 pkt 1 umowy konkretyzuje sposób udzielania zamówień publicznych i wskazuje, że w przypadku zamówień obejmujących wydatki o wartości od [...] PLN netto do [...] PLN netto beneficjent jest zobowiązany, i to pod rygorem uznania wydatku jako niekwalifikowalny, uprzednio przeprowadzić i udokumentować rozeznanie rynku co najmniej poprzez upublicznienie zapytania ofertowego na swojej stronie internetowej. Tak więc z powyższego zapisu umowy wynika minimalny zakres podania do publicznej wiadomości zapytania ofertowego. Tym sposobem jest zamieszczenie zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta. Pełnomocnik strony skarżącej koncentruje się na wykazaniu w skardze, że skarżąca w terminie opublikowała na swojej stronie internetowej przedmiotowe zapytania ofertowe. Pełnomocnik podważa prawidłowość zastosowania, przez organ, oprogramowania archiwizującego [...]. Zdaniem pełnomocnika strony nieprzydatność ww. narzędzia wynika z opinii M. M. będącego biegłym sądowym wpisanym na listę biegłych przy Sądzie Okręgowym w [...] oraz inż. P. M.. Według spółki modyfikacja dat sporządzenia plików zamieszczonych na stronie internetowej spółki była związana z pracami nad serwisem internetowym oraz wielokrotnymi modyfikacjami strony internetowej, w okresie od lipca do grudnia 2016 r. Strona wyjaśniała w postępowaniu, że zmiana daty plików nastąpiła po przepisaniu zawartości starych plików do nowych, czego naturalnym efektem była zmiana daty w strukturze pliku. Sąd wskazuje, że organ prawidłowo stwierdził, że konieczność zastosowania [...] jest rezultatem zaniedbań skarżącej. Jak prawidłowo wskazał organ, gdyby skarżąca spółka wykazała minimum starań w kierunku wiarygodnego udokumentowania swoich działań (przykładowo: przedkładając oryginalne, pierwotne pliki, nagrywając stronę internetową na CD jednokrotnego zapisu, prowadząc postępowanie ofertowe za pośrednictwem korespondencji rejestrowanej, wydrukowując "zrzuty" z ekranu ze wskazaniem daty) - nie byłoby potrzeby stosowania - w aspekcie ustalania stanu faktycznego - narzędzi dodatkowych (w niniejszej sprawie - [...]). WSA wskazuje, że skarżąca wiedziała o możliwościach dokonywania czynności kontrolnych przez organ. Na skarżącej spoczywał, wynikający z umowy i wytycznych, ciężar udowodnienia wykonywania obowiązków. Zarazem trzeba podkreślić, że gdyby narzędzie dodatkowe użyte przez organ potwierdziło wersję strony skarżącej co do terminów umieszczenia przedmiotowych zapytań ofertowych na stronie internetowej skarżącej, a to w aspekcie spełniania ww. postanowień umowy, organ byłby zobowiązany uwzględnić tak przeprowadzony dowód, na korzyść strony skarżącej. Narzędzie dodatkowe, służące organowi w celu weryfikacji twierdzeń strony skarżącej, nie potwierdziło jednak przebiegu wydarzeń przez nią przedstawionych. Dokonując analizy aktywności strony na etapie postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że już z informacji pokontrolnej z dnia [...] lutego 2018 r. strona uzyskała informację w zakresie opisywanego powyżej zarzutu. Odpisała pierwszy raz na powyższy zarzut pismem z dnia [...] marca 2018 r. Jednakże dowodu w zakresie omawianego zarzutu skarżąca nie przedłożyła. WSA wskazuje, że organ postępował w toku procedury zgodnie z jej zasadami naczelnymi i poinformował stronę pismem z dnia [...] marca 2019 r. (k. 111 akt administracyjnych) o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a to w terminie dni 7 od dnia odebrania ww. zawiadomienia. Pismo to zostało doręczone dnia [...] marca 2019 r. Sam pełnomocnik strony złożył do organu pismo z dnia [...] marca 2019 r. zawierające wniosek o przedłużenie terminu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów do dnia [...] kwietnia 2019 r. Jednakże w tym terminie tj. do dnia [...] kwietnia 2019 r. pełnomocnik strony nie wypowiedział się w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Sąd podziela oczywisty argument zawarty w odpowiedzi na skargę, że wartość dowodowa plików zapisanych w sposób umożliwiający następczą modyfikację (czy także wielokrotne następcze modyfikacje) daty ich sporządzenia - jest znikoma. Czym innym jest sporządzanie i przechowywanie wizerunku strony internetowej np. skarżącej spółki, przez niezależny podmiot, oraz przeglądanie kolejnych "zdjęć" strony internetowej, co właśnie zrobił organ. Z tego powodu Sąd stwierdza, że bezzasadny jest zarzut dowolnej oceny dowodu, stawiany organowi w skardze. Organ postąpił prawidłowo, stosując narzędzie dodatkowe w celu ustalenia danej okoliczności. Nie można zarzucić organowi, że zaakceptował – w aspekcie procesowym - uzyskany dowód, skoro materiał dowodowy przedłożony przez skarżącą oparty jest na domniemaniach w zakresie terminów zapisów plików. Sąd ocenia, że wersja wydarzeń zaprezentowana w skardze nie została należycie uzasadniona. Sąd przyjmuje stanowisko, że skarżąca nie dopełniła obowiązków tzn. skarżąca nie dopełniła minimum wymaganej staranności i nie zabezpieczyła dowodów wykonania obowiązków. Tym samym strona nie wykazała, że w ramach realizacji umowy o dofinansowanie projektu postępowała w powyższym zakresie zgodnie z ww. wiążącymi ją aktami, wskazującymi określone obowiązki. WSA stwierdza, że organ po przeprowadzeniu prawidłowej procedury w zakresie dowodowym i w szczegółowo uzasadnionej, zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy dokonał subsumpcji stanu faktycznego i stwierdził, że poprzez brak publikacji zapytań ofertowych strona naruszyła: pkt 2.5 e (wskazujący, że wykonawca został wybrany zgodnie z przepisami PZP lub zasadą konkurencyjności opisaną w Wytycznych); pkt 2.5j (wskazujący, że koszt został należycie udokumentowany, zgodnie z wymogami w tym zakresie określonymi w Wytycznych) i pkt 2.9.2. Wytycznych (wskazujący szczegółowe warunki realizacji zamówień publicznych udzielanych zgodnie z zasadą konkurencyjności). Ponadto organ prawidłowo wskazał, że naruszenie Wytycznych stanowi jednocześnie naruszenie § 4 ust. 6 pkt 4 w zw. z § 1 ust. 29 umowy i § 13 umowy. Powyższe naruszenia stanowią w konsekwencji naruszenie procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Kolejny zarzut dotyczy błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, poprzez nieprawidłowe uznanie przez organ, że skarżąca udzieliła zamówienia podmiotowi powiązanemu. Sąd stwierdza, że podziela pogląd organu, że sytuacja, w której dana osoba wykonuje konkretne czynności na rzecz beneficjenta i jednocześnie występuje jako reprezentant wykonawcy, jest przykładem "pozostawania w stosunku prawnym lub faktycznym budzącym uzasadnione wątpliwości". Organ zarzucił, że skarżąca udzieliła zamówienia na "Zakup usług doradczych i opracowań w zakresie wdrożenia nowych modeli biznesowych" spółce [...] sp. z o.o. sp. komandytowa, której komplementariuszem była spółka [...] sp. z o.o., w której z kolei funkcję prezesa zarządu sprawował A. Z., autor studium wykonalności stanowiącego załącznik do wniosku o dofinansowanie projektu i wskazany jako osoba do kontaktu w ramach projektu. Zgodnie z pkt. 2.9. Wytycznych, w celu uniknięcia konfliktu interesów, zamówienia udzielane przez beneficjenta niebędącego podmiotem zobowiązanym do stosowania Pzp, zgodnie z art. 3 tej ustawy, nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo. Zastrzeżono w Wytycznych, że przez powiązania kapitałowe lub osobowe rozumie się wzajemne powiązania między beneficjentem lub osobami upoważnionymi do zaciągania zobowiązań w imieniu beneficjenta lub osobami wykonującymi w imieniu beneficjenta czynności związane z przygotowaniem i przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy a wykonawcą, polegające w szczególności na: a) uczestniczeniu w spółce jako wspólnik spółki cywilnej lub spółki osobowej, b) posiadaniu co najmniej 10% udziałów lub akcji, c) pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta, pełnomocnika, d) pozostawaniu w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia lub w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli, e) pozostawaniu z wykonawcą w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tych osób. Sąd zaznacza przykładowy charakter cytowanego katalogu okoliczności powiązań kapitałowych lub osobowych. Jednakże biorąc pod uwagę materiał zgromadzony w sprawie administracyjnej (m.in. w informacji pokontrolnej nr [...]) należy wskazać, że organ w sposób prawidłowy ustalił, że A. Z. jako przedstawiciel [...] Sp. z o. o., będącej komplementariuszem [...] Sp. z o.o. Sp. k. (tj. wykonawcy), był autorem studium wykonalności stanowiącego załącznik do wniosku o dofinansowanie projektu, który następnie był realizowany na podstawie umowy o dofinansowanie. Ta okoliczność – zdaniem prawidłowych twierdzeń organu – powoduje, że strona pozostawała z wykonawcą w takim stosunku faktycznym, że mogło to budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. WSA stwierdza, że organ prawidłowo uznał, po dokonaniu analizy dokumentacji aplikacyjnej, że A. Z., jako osoba zaangażowana w przygotowanie studium wykonalności oraz będąca osobą wskazaną przez stronę do kontaktu w ramach projektu miała bezpośredni kontakt ze stroną będącą zamawiającym i mogła mieć pośredni lub bezpośredni wpływ na wybór wykonawcy. Tym samym organ prawidłowo uznał, że spełniona została przesłanka pozostawania z wykonawcą w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. W konsekwencji organ prawidłowo uznał, że zachowanie to jest sprzeczne zarówno z pkt 2.9 Wytycznych, jak również z § 4 ust. 6 pkt 4 w zw. z § 1 ust. 29 umowy. Powyższe naruszenia wskazują na naruszenie procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Dalej Sąd stwierdza, że uznaje zasadność stanowiska organu co do niekwalifikowalnego kosztu opracowania "Doradztwo i opracowanie w zakresie wdrożenia nowych modeli..." sporządzonego [...] lipca 2016 r., z uwagi na datę protokołu odbioru opracowania ([...] lipca 2016 r.). Argumenty skargi dotyczące omyłki pisarskiej nie mogą jednak zostać uznane skoro zawodowy pełnomocnik nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie (m.in. dokumentu zawierającego datę pewną czy też nadania dokumentu listem poleconym). Nie można przyjąć, że skarżąca spółka należycie udokumentowała datę potwierdzenia protokołu odbioru opracowania. WSA wskazuje, że organ prawidłowo ocenił (na podstawie analizy akt administracyjnych) i stwierdził, że strona potwierdziła protokołem odbioru z [...] lipca 2016 r. odbiór przedmiotowego opracowania pomimo, że prace nad tym opracowaniem zostały zakończone nie wcześniej niż [...] lipca 2016 r. Powyższe zachowanie strony skutkuje koniecznością uznania, że strona naruszyła pkt 2.5 g (wskazujący, że jest zgodny z treścią protokołu odbioru) w zw. z pkt 2.5 j (wskazujący, że został należycie udokumentowany, zgodnie z wymogami w tym zakresie określonymi w Wytycznych). Natomiast naruszenie Wytycznych stanowi jednocześnie naruszenie § 4 ust. 6 pkt 4 w zw. z § 1 ust. 29 umowy. Powyższe naruszenie stanowi naruszenie procedur, unormowanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W zakresie kolejnego zarzutu Sąd stwierdza, że w całości podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu (k. 37 decyzji z dnia [...] maja 2019 r.), jak również zawarte w odpowiedzi na skargę, a dotyczące ponownego poniesienia wydatku na zabudowę stoiska. Organ w sposób prawidłowy ustalił, że zakres umowy na złożenie stoiska zawartej z T. G. pokrywał się z zakresem umowy na kompleksową zabudowę stoiska zawartej z P. B., prowadzącym działalność gospodarczą - [...]. Organ prawidłowo także ocenił ww. wydatek wskazując, że refundacja w drodze wsparcia unijnego świadczenia ponoszonego już kolejny raz, rażąco naruszałaby zasadę niezbędności, racjonalności i efektywności wydatków. Powyższe zachowanie strony skutkuje koniecznością uznania, że strona naruszyła pkt 2.5 m Wytycznych (wskazujący, że koszt został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów). Natomiast naruszenie Wytycznych stanowi jednocześnie naruszenie § 4 ust. 6 pkt 4 w zw. z § 1 ust. 29 umowy. Powyższe naruszenie stanowi naruszenie procedur, unormowanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W zakresie kolejnego zarzutu Sąd stwierdza, że w całości podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu (k. 37 - 38 decyzji z dnia [...] maja 2019 r.), a dotyczące refundacji kosztów uczestnictwa M. K. w targach w [...] (dwukrotnie), [...] oraz [...]. Organ prawidłowo ocenił ten wydatek wskazując, że umowa zlecenia zawarta z M. K. ograniczyła miejsce wykonywania obowiązków wyłącznie do siedziby skarżącej spółki tj. w [...]. W związku z powyższym ograniczeniem wszelkie prace wykonywane w szczególności poza granicami kraju, w tym - koszty delegowania organ uznał za wykraczające poza zakres przedmiotowy umowy. Powyższe zachowanie strony skutkuje koniecznością uznania, że strona naruszyła pkt 2.5 e Wytycznych (wskazujący, że koszt został poniesiony zgodnie z umową z wykonawcą). Natomiast naruszenie Wytycznych stanowi jednocześnie naruszenie § 4 ust. 6 pkt 4 w zw. z § 1 ust. 29 umowy. Powyższe naruszenie stanowi naruszenie procedur, unormowanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. WSA wskazuje, w świetle powyższych rozważań, że zarzuty w zakresie dotyczącym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania uznać należy za nieuzasadnione, a jednocześnie Sąd nie stwierdził po stronie organu uchybień naruszających prawo, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Dokonując analizy postępowania sądowoadministracyjnego WSA wskazuje, że podczas rozprawy dnia [...] lutego 2020 roku Sąd ten wydał postanowienie na podstawie którego oddalił wnioski dowodowe przedłożone przez stronę w skardze. Należy wskazać, że na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższej normy prawnej wynika, że - co do zasady - nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez Sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyroki NSA: z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05, z dnia 5 maja 2005 r., sygn. II GSK 40/05). WSA wskazuje, że wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z dokumentów obejmował oświadczenia osób fizycznych oraz opinię biegłego sądowego (k. 5 akt sądowych). Biorąc pod uwagę charakter wnioskowanych dowodów należy wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, prowadzonym przez WSA mogą być przeprowadzane wyłącznie dowody i to uzupełniające ale wyłącznie z dokumentów. Natomiast przeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów nie tylko naruszyłoby przepis art. 106 § 3 P.p.s.a., ale także prowadziłoby do ponownego ustalania stanu faktycznego, do czego sąd administracyjny nie jest uprawniony, w szczególności poprzez instrument uzupełniającego postępowania dowodowego. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło