III SA/Po 574/18

Dnia 29 października 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2018 roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry; postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od skargi wynosi 720 zł. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Zamieszkują na nieruchomości o pow. 500 mkw. zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. 110 mkw. (szacunkowa wartość została określona na 250.000 zł). Według oświadczenia jedyne źródło utrzymania rodziny to świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 3.329,00 zł netto miesięcznie. Koszty miesięcznego utrzymania rodziny zostały zadeklarowane na kwotę 1.756 zł miesięcznie (opał – 345 zł, podatek od nieruchomości – 20 zł, energia elektryczna – 139 zł, opłaty za telefon – 30 zł, wywóz śmieci – 20 zł, woda i ścieki – 102 zł, żywność i art. gospodarstwa domowego – 750 zł, koszty leczenia – 250 zł). Natomiast na podstawie dokumentów złożonych do akt administracyjnych, informacji zawartych w bazach internetowych instytucji państwowych oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń przedstawionych przez stronę na wezwanie ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą oraz nieodpłatnie udostępnia nieruchomość na rzecz P..W.. "I." G. S. pod prowadzenie działalności pocztowej objętej obowiązkiem świadczenia usług powszechnych (operator publiczny) oraz na rzecz K. P. P. O. M. W. pod prowadzenie działalności prawniczej. Przychody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą za lata 2016-2017 wyniosły 3.020,43 zł średniomiesięcznie (k. 19 i k. 27 załącznika do akt – prawo pomocy). Dochód z prowadzonej działalności wyniósł w tym okresie 745 zł średniomiesięcznie (k. 19 i k. 27 załącznika do akt – prawo pomocy). Przychód z działalności gospodarczej za styczeń 2018 roku to 6.661,44 zł (k. 17 załącznika do akt – prawo pomocy). Na rachunek bankowy męża skarżącej wpływają świadczenia z tytuły wynagrodzenia za pracę M. W. (k. 14 załącznika do akt – prawo pomocy) oraz z tytułu stypendium naukowego W. W. (k. 49-50 załącznika do akt – prawo pomocy). Skarżąca przekazała pisemne zapewnienia wskazanych osób, że nie są one domownikami wnioskodawczyni i jej męża. Na dzień 22 czerwca 2018 rok saldo dodatnie na rachunku bankowym męża wnioskodawczyni wynosiło 11.590,80 zł. Obroty na rachunku bankowym męża wnioskodawczyni to przede wszystkim wypłaty gotówkowe z rachunku, które w okresie od 2 stycznia 2018 roku do 11 października 2018 roku wyniosły 65.000 zł (6.500 zł średniomiesięcznie). Rachunek bankowy wnioskodawczyni wykorzystywany jest jedynie do obsługi potrąceń egzekucyjnych z wynagrodzenia G. S.. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za wiarygodne uznać należało deklarowane przez skarżącą koszty utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego. Wydatki na poziomie 1.756 zł średniomiesięcznie odpowiadają tzw. minimum socjalnemu (1.863,73 zł średniorocznie w 2017 roku, dane z 13 stycznia 2018 roku), które Instytut Pracy i Spraw Socjalnych ujmuje, jako modelowe koszty minimalnego dobrobytu, czyli koszty utrzymania gospodarstw domowych na podstawie koszyka dóbr służących do zaspokojenia potrzeb bytowo-konsumpcyjnych. Minimum socjalne uwzględnia nie tylko koszty podtrzymania życia (minimum egzystencji), lecz także wydatki związane z posiadaniem i wychowaniem dzieci oraz utrzymaniem więzi społecznych. Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Porównanie wysokości deklarowanych kosztów utrzymania rodziny tylko z przychodami ze świadczeń emerytalnych wnioskodawczyni i jej męża jednoznacznie potwierdza, że gospodarstwo domowe skarżącej posiada zdolność gromadzenia oszczędności na poziomie 1.573 zł miesięcznie. Taka sytuacja, nawet przy pominięciu dochodów z prowadzenia działalności gospodarczej, pozawala uznać, że obowiązek uiszczenia pełnych kosztów sądowych (wpis od skargi – 720 zł, ewentualny opłata kancelaryjna – 100 zł, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej – 360 zł) nie będzie skutkować tym, że skarżąca bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i członków rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na poziomie 1.180 zł. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawia także okoliczność nieodpłatnego udostępnianie nieruchomości podmiotom gospodarczym. Taką ocena uzasadnia także i to, że skarżąca, pomimo wezwania, nie udokumentowała źródeł przychodu, kosztów uzyskania przychodu i wysokości dochodu męża J. S.. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.