III SA/Po 576/18

Dnia 13 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi R. S. na uchwałę Lokalnej Grupy Działania [...] z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o udzielenie wsparcia finansowego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 I. stwierdza, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Lokalnej Grupie Działania [...], II. zasądza od Lokalnej Grupy Działania [...] na rzecz skarżącego kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego R. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firma [...] 20 marca 2018r. złożył do Lokalnej Grupy Działania [...] wniosek o przyznanie pomocy – w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" w zakresie rozwijania działalności gospodarczej, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020, na operację "[...]" Uchwałą Stowarzyszenia [...] nr [...] z dnia [...] maja 2018r. operacja została uznana za zgodną z LSR i wybrana do dofinansowania, uzyskując w wyniku przeprowadzonej oceny 22 punkty, jednak nie zmieściła się w ustalonym przez LGD limicie środków, wskazanym w ogłoszeniu o naborze, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia 22 maja 2018r. W uzasadnieniu wskazano ilość przyznanych punktów za poszczególne kryteria. R. S., zgodnie z pouczeniem zawartym w ww. piśmie, wniósł protest od wyniku wyboru, który powoduje, że operacja nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze, kwestionując liczbę punktów przyznanych w ramach kryterium nr 5 – innowacyjność projektu i liczbę punktów przyznanych w ramach kryterium nr 7 – siedziba wnioskodawcy . W proteście wnioskodawca podniósł także zarzut braku dostatecznego uzasadnienia w zakresie oceny punktowej operacji . Zarząd Województwa [...], działając na podstawie art. 58 ust 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 w zw. z art. 22 ust 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o rozwoju lokalnym z udziałem społeczności (Dz. U. z 2018 roku, poz140) uwzględnił protest i skierował wniosek do ponownej oceny według spornych kryteriów wyboru, o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał ,że uchwały oraz karty oceny sporządzone przez członków Rady nie zawierają informacji potwierdzających , że dokonano jakiejkolwiek analizy działalności gospodarczych wykonywanych na obszarze objętym LSR w kontekście stwierdzenia wnioskodawcy ,że planowana przez niego operacja jest innowacyjna na całym obszarze objętym LGD. . Organ zwrócił uwagę, że w ramach kryterium nr. 5 wprowadzona skale punktową co wymaga od podmiotu oceniającego analizy dokumentacji konkursowej i twierdzeń wnioskodawcy dotyczących zasięgu oddziaływania innowacyjności projektu zgłoszonego , Zdaniem organu Rada nie przedstawiła merytorycznej oceny wniosku w odniesieniu do zapisów kryterium i w zakresie przyznanej punktacji . Nie wyjaśniła dlaczego jej zdaniem operacja wykazuje innowacyjność jedynie na poziomie sołectwa za co przyznano 2 pkt. Zarząd zwrócił uwagę ,że nie wiadomo dlaczego nie przyznano punktów w ramach kryterium nr. 7 – siedziba wnioskodawcy , a z dokumentacji aplikacyjnej wynika ,iż wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą od 2001 roku. Zwrócono uwagę , że zapis kryterium nr. 7 nie przewiduje sytuacji gdy działalność gospodarcza zastała zawieszona, ani zmiany nazwy firmy przy zachowaniu profilu prowadzonej działalności gospodarczej. Lokalna Grupa Działania [...], w wyniku ponownej oceny operacji uchwałą Rady nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., którą uznano wniosek za zgodny z LSR i w ramach oceny, według kryteriów wyboru operacji, przyznano 22 punkty. Rada ustaliła kwotę wsparcia w wysokości 300.000 zł. R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na wskazaną wyżej uchwałę, zarzucając naruszenie: 1. art. 37 ust 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 przez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku polegającej na błędnie przyznanej punktacji w ramach kryteriów wyboru nr,. 5 i 7 , dokonanie rozstrzygnięcia na podstawie niejasnych i nieprzejrzystych reguł wyboru projektu ustanowionych w ogłoszeniu o naborze nr. [...], co skutkowało wadliwa oceną wniosku, nie zapewnienie wnioskodawcy równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. 2. art. 58 ust 2 w zw. z art. 37 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy poprzez brak rzetelności , przejrzystości i prawidłowości ponownej oceny operacji przez LGD, polegające na oparciu się na subiektywnych opiniach oceniających , nie popartych żadnymi danymi , ekspertyzami a przez to dowolną ocenę wypełnienia przez projekt kryterium nr. 5 W odpowiedzi na skargę LGD wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa we wskazanym przepisie, należy ustawa z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1460), jak również ustawa z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 140). Przedmiotowy wniosek o dofinansowanie projektu złożony został na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2015 r. poz. 378). Na podstawie art. 22 ust 3 tej ustawy, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia stosuje się odpowiednio przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217, ze zm.). Reguły przyznawania pomocy publicznej beneficjentom przy realizacji polityki spójności są ściśle sformalizowane dlatego, że jest to polityka reglamentowana i celowa, stąd również kontrola sądu administracyjnego w takich sprawach ma charakter szczególny i została w powołanej ustawie sformalizowana w stopniu większym, niż w innego rodzaju sprawach pozostających w kognicji sądu administracyjnego. W myśl art. 61 ust. 1 u.z.r.p.., w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym, w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z 2018r. poz. 1302). Kontrolując zgodność z prawem oceny projektu strony skarżącej, sąd bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie, w ramach poszczególnych programów operacyjnych, procedur wyłaniania projektów. Wskazać trzeba, że w art. 37 ust. 1 ustawy w zakresie polityki spójności zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Szczególnego podkreślenia wymaga, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1/17, a Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni stanowisko to podziela, że ocena projektu opiera się na swobodnej ocenie, ale nie dowolnej, gdyż jej granice wyznaczają zasady: równego dostępu i przejrzystości reguł oceny. Wynik takiej oceny powinien zawierać uzasadnienie, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o takim a nie innym rozstrzygnięciu. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza wskazanych wyżej reguł. Zatem, na etapie badania sprawy - po wniesionym proteście, beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie, co do wyników tego etapu, winien uzyskać ocenę ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą ocen. Informacja musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Tylko wówczas sąd administracyjny może odnosić się do zarzutów skargi, poznać stanowisko instytucji oceniającej projekt i ocenić, czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z prawem. Analiza skargi oraz złożonych wraz z nią dokumentów prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżona ponowna negatywna ocena wniosku konkursowego uchybia obowiązującym przepisom prawa tj., w szczególności, art. 21 ust 5 pkt 1 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Wprawdzie ocena zawiera formalne uzasadnienie, ale w istocie brakuje jakiegokolwiek przedstawienia argumentacji, która uzasadniałaby podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. W uchwale Rady LGD jak i w informacji skierowanej do skarżącego brak jakiejkolwiek wzmianki, że podniesione w sprawie wątpliwości były poddane ponownej analizie. Przede wszystkim zaś, co wymaga podkreślenia, nie wykonano zalecenia Zarządu Województwa, aby ponowna ocena LGD mieściła się w ramach przysługującego jej zakresu oceny i poprzedzona była analizą całości dokumentacji aplikacyjnej. Jednocześnie, co należy podkreślić , dopiero w odpowiedzi na skargę organ podjął próbę uzasadnienia przeprowadzonej oceny wniosku, odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego. Jednak takie "uzupełnienie" uzasadnienia dokonane w odpowiedzi na skargę nie może konwalidować braków zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Powyższe uchybienia powodują, że zaskarżone rozstrzygnięcie uchyla się spod merytorycznej kontroli sądu administracyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej uwagi, które są wskazaniem do dalszego postępowania. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 61 ust 8 pkt 1 lit a ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.