III SA/Po 580/14

Dnia 12 stycznia 2017 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 roku wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2014 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych; postanawia 1) przyznać adwokatowi A. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) kwotę 1.107,00 złotych (tysiąc sto siedem), uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie 207 złotych (dwieście siedem) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Na mocy postanowienia referendarza sądowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, M. S. zostało przyznane prawo pomocy zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wniosek o prawo pomocy dotyczył postępowania w drugiej instancji. Okręgowa Rada Adwokacka w P. na pełnomocnika skarżącej wyznaczyła adwokata A. P. (k. 50 akt sądowych). Radca prawny M. G., pełnomocnik substytucyjny, wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz sporządził i wniósł skargę kasacyjną na rzecz skarżącej. Do wskazanych pism zostały załączone pełnomocnictwo skarżącej dla A. P. do ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego oraz pełnomocnictwo substytucyjne dla radcy prawnego M. G. (k. 58-73 akt sądowych). W skardze kasacyjnej (k. 95 akt sądowych), a także w treści pisma dotyczącego cofnięcia skargi kasacyjnej (k. 108 akt sądowych), zawarty został wniosek o zasądzenie na rzecz pełnomocnika substytucyjnego, względnie pełnomocnika z urzędu, zwrotu kosztów nieopłaconej w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, w tym wynagrodzenia w wysokości 150% stawki minimalnej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i pełnomocnictwa substytucyjnego. W ocenie wnioskodawcy nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie należy uznać za ponad przeciętny, ponieważ prócz złożenia skargi kasacyjnej, zapoznania się z aktami sprawy oraz spotkań ze skarżącą, musiał on również wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 05 maja 2015 roku o sygn. akt III SA/Po 580/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywrócił stronie termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Natomiast postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 roku o sygn. akt II FSK 1900/15 Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie przed sądem drugiej instancji z uwagi na skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej. Skarżąca, uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 11 lutego 2015 w sprawie o sygn. akt II FSK 3580/14, postanowiła złożyć do organu podatkowego wniosek o zmianę kwestionowanej decyzji w trybie art. 253 ustawy – Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 250 ustawy 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2013, poz. 461 ze zm.). Od skargi pobrano wpis stosunkowy. Wartość przedmiotu zaskarżenia dla skargi kasacyjnej wynosi 9.578 zł. W konsekwencji wynagrodzenie adwokata wyznaczonego na pełnomocnika z urzędu należało ustalić z uwzględnieniem stawki podstawowej określonej w §18 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. b w związku z §6 pkt 4 powołanego powyżej rozporządzenia. W drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat, a zatem stawka minimalna wynagrodzenia odpowiadającego nakładowi pracy za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 900 zł (1.200 zł x 75%). Obliczoną w ten sposób kwotę wynagrodzenia, zgodnie z §2 ust. 3 wskazanego powyżej rozporządzenia, należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług. Na gruncie niniejszej sprawy nie ujawniono okoliczności uzasadniających przyznanie wynagrodzenia w wysokości podwyższonej do 150% opłaty podstawowej. Powiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu zostało doręczone adwokatowi A. P. już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zatem niezbędny nakład pracy adwokata, określony regułą rzeczywistego (skutecznego, zgodnego z zasadami profesjonalizmu) udzielenia pomocy prawnej w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, obejmował również sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie uzasadnia stanowiska o braku ekwiwalentności wynagrodzenia przyznanego w stawce podstawowej. Nakład pracy wyznaczonego pełnomocnika nie wykraczał ponad przeciętną miarę wymaganą przepisami prawa, które określają wzorzec dla skutecznego wniesienia środka zaskarżenia, a więc rzeczywistego udzielenia pomocy prawnej. Nakład pracy pełnomocnika z urzędu nie jest ponadprzeciętny, gdy podjęte przez niego działania są niezbędne dla skutecznego dokonania czynności procesowej, z którą przepisy prawne wiążą prawo do otrzymania wynagrodzenia w określonej podstawowej wysokości. W takim wypadku ekwiwalentność wynagrodzenia do nakładu pracy pełnomocnika zapewniona jest poprzez powiązanie określonej stawki podstawowej charakter sprawy i czynnością procesową, za dokonanie której pełnomocnik nabywa prawo do wynagrodzenia. Z uwagi na powyższe uznać należało, że wysokość opłaty w stawce podstawowej, a w konsekwencji przyznane wynagrodzenie, jest odpowiednie do nakładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W sprawie nie wystąpiły warunki dla wydania orzeczenia o zwrocie niezbędnych i udokumentowanych wydatków obejmujących opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa (k.71 akt sądowych). Przyznanie wyznaczonemu adwokatowi zwrotu poniesionych przezeń wydatków wymaga ustalenia, że wydatki te były niezbędne. Tymczasem zgodnie z art. 244 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Oznacza to, że ustanowiony pełnomocnik nie musi już zabiegać o stosowne umocowanie, a skutek umocowania następuje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. W konsekwencji uznać należało, że opłata skarbowa od pełnomocnictwa dla pełnomocnika substytucyjnego obciąża wyznaczonego adwokata, gdyż tego rodzaju wydatek wynika ze sposobu pracy, który wyznaczony adwokat uznał za dogodny dla siebie w związku z realizacją publicznoprawnego obowiązku udzielenia pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.