III SA/Po 591/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. przy udziale Prokuratora J. W. – B. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 28 października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania o d d a l a s k a r g ę /-/M. Ławniczak /-/T. M. Geremek /-/M. Kosewska Decyzją z dnia 1 września 2008 r., nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o uchyleniu czynności materialno – technicznej zameldowania w dniu 19 września 2007 r. na pobyt stały Z. S. w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż postępowanie w sprawie o uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania Z. S. wszczęto z urzędu w dniu 29 stycznia 2008r. w związku z informacją Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., z której wynika, że Z. S. nie zamieszkiwała i nie zamieszkuje w K. przy ul. [...]. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ ustalił w szczególności, że Z. S. do dnia 17 września 2007r. była zameldowana w O. przy ul. [...]. W dniu 19 września 2007 r. została zameldowana w mieszkaniu w K. przy ul. [...], stanowiącym własność jej córki L. B. i zięcia T. B. Od dnia 2 sierpnia 2007r. do dnia 16 lutego 2008r. Z. S. przebywała w Wojewódzkim Zespole Lecznictwa Psychiatrycznego w O. W dniu zameldowania, tj. 19 września 2007 r. nie mieszkała więc w lokalu w K., w którym została zameldowana. Nie zamieszkała w nim także w terminie późniejszym. Od dnia opuszczenia szpitala, tj. 16 lutego 2008 r. Z. S. przebywa w Zakładzie Pielęgnacyjno – Opiekuńczym w C. W oparciu o powyższe ustalenia organ stwierdził, że skoro Z. S. nie zamieszkała z zamiarem stałego pobytu w lokalu przy ul. [...] w K., ani też nie zamieszkuje w nim obecnie, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należało orzec o uchyleniu czynności materialno – technicznej zameldowania Z. S. pod powyższym adresem. Na skutek odwołania L. B. i T. B. od powyższej decyzji Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 28 października 2008r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że w świetle art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych prawidłowe zameldowanie na pobyt stały winno być poprzedzone zamieszkaniem w konkretnym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Zameldowanie pod określonym adresem jest czynnością wtórną wobec faktu rzeczywistego zamieszkania w danym lokalu, a przyczyny niemożności zamieszkania nie mają żadnego znaczenia. Sam zamiar zamieszkania w określonym lokalu nie może stanowić podstawy do dokonania zameldowania. W niniejszej sprawie – jak dalej wskazał organ drugiej instancji, bezspornym jest, że Z. S. w dacie zameldowania, tj. 19 września 2007 r. nie mieszkała w lokalu przy ul. [...] w K., a zatem jej zameldowanie w tym lokalu zostało dokonane z naruszeniem prawa, co w świetle art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadniało uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania. Skargę na powyższą decyzję złożył T. B., zarzucając naruszenie: - art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przedmiotowa sprawa winna być zwrócona organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, - art. 61 § 4 kpa poprzez jego niezastosowanie, polegające na tym, że skarżący nie został poinformowany o wszczęciu postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy, - art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niezastosowanie pomimo, że istniały przesłanki do dokonania i utrzymania w mocy czynności materialno – technicznej zameldowania Z. S. - art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego błędną wykładnię. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. skarżący, przedkładając dodatkowe dokumenty, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, a organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania L. B., popierając skargę, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu J. W. – B., która zgłosiła swój udział w sprawie, również wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w tak zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie mogła doprowadzić do wzruszenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. W literaturze i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że w ramach interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. skargę może wnieść zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w tym postępowaniu, jak i niemający interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej, uznany za stronę w postępowaniu przed organem administracji (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2006, s. 127). Należy przy tym zaznaczyć, że jakkolwiek przyznanie przez organ administracyjny określonemu podmiotowi przymiotu strony postępowania administracyjnego i skierowanie do niego decyzji administracyjnej, uprawnia tenże podmiot do złożenia skargi na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a., to jednak nie zwalnia sądu z badania interesu prawnego skarżącego w znaczeniu materialnym. Powyższe oznacza, że wylegitymowanie się przez skarżącego istnieniem decyzji administracyjnej, którą mu doręczono jest wystarczającym powodem do rozpoznania, a nie odrzucenia skargi. Jednakże w toku rozpoznania skargi zadaniem Sądu jest zbadanie, czy uprawnienie do wniesienia skargi oparte jest na rzeczywiście istniejącym interesie prawnym wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego. Istotą interesu prawnego w złożeniu skargi jest bowiem istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw lub obowiązków wnoszącego skargę a rozstrzygnięciem zaskarżonego aktu lub czynności. Natomiast stwierdzenie jego braku winno skutkować oddaleniem skargi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.09.2007r., II OSK 1225/06, LEX nr 360339). Jednocześnie wymaga podkreślenia, iż zgodnie z aktualnym stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, będącym konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (K 20/01, Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), które Sąd w niniejszym składzie podziela, w postępowaniu w sprawie zameldowania (wymeldowania) stroną w rozumieniu art. 28 kpa jest wyłącznie osoba, której zameldowanie (wymeldowanie) dotyczy. Inne podmioty, w tym podmioty, którym przysługują jakiekolwiek uprawnienia do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie bądź z którego ma nastąpić wymeldowanie nie mogą być uznawane za strony ze względu na brak interesu prawnego. Instytucja zameldowania (wymeldowania) ma bowiem charakter ewidencyjny (rejestracyjny) i ma jedynie na celu doprowadzenie stanu ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym, co niewątpliwie leży w interesie Państwa, a nie osób pozostających poza sferą organizacji organów państwowych (osób trzecich), do których należy zaliczyć osoby posiadające tytuł prawny do lokalu (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.01.2009 r., II OSK 1802/07). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w przedmiocie uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania Z. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. Natomiast skarżący T. B. jest współwłaścicielem powyższego lokalu. Powyższe wskazuje, że skarżący nie posiada interesu prawnego (a jedynie interes faktyczny) w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji również w postępowaniu sądowoadministracyjnym w przedmiotowej sprawie. Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach czy obowiązkach skarżącego, ani nie pociąga za sobą żadnych skutków prawnych w sferze jego praw czy obowiązków, pomimo, że była on traktowany przez organy administracji jako strona postępowania. W konsekwencji bezpodstawne staje się merytoryczne rozpoznanie zarzutów zawartych w złożonej przez niego skardze i pełna kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Tylko bowiem podmiot obiektywnie posiadający interes prawny może skutecznie domagać się jego ochrony w postępowaniu przed sądem administracyjnym (zob. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 18.09.2007 r., II OSK 1225/06, LEX nr 360339). Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. /-/M. Ławniczak /-/T. M. Geremek /-/M. Kosewska