III SA/Po 597/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-09-10
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i członków rodziny nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, mimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, których nie dostarczyła?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i członków rodziny nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Mimo wezwania do przedłożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, dochodów, wydatków, posiadanych nieruchomości, pojazdów, rachunków bankowych, kredytów i postępowań egzekucyjnych, strona nie dostarczyła wymaganych informacji. Brak wykazania tych okoliczności uniemożliwia ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych strony i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący W. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję odmowną w przedmiocie płatności do gruntów rolnych. Skarżący podał, że samotnie wychowuje dwóch synów, posiada nieruchomości obciążone egzekucyjnie, prowadzi działalność gospodarczą i przedłożył zaświadczenie o dochodzie. Sąd wezwał go do przedłożenia szeregu dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej. Skarżący uiścił wpis od skargi, ale nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 10 września 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/S. Michalski
Skarżący W. J. w prawem przewidzianej formie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że samotnie wychowuje dwóch synów w wieku 14 i 15 lat. Zamieszkują w budynku o pow. 69 mkw. posadowionym na działce o pow. 900mkw. (własność wnioskodawcy). Skarżący jest także użytkownikiem wieczystym drugiej nieruchomość położonej w Kaliszu. Według oświadczenia nieruchomości są obciążone egzekucyjnie na poczet zaległości podatkowych i należności kredytowych.
Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i oświadczył, że dochód brutto za 2008 rok wyniósł 10.728,74 zł. Do wniosku załączył zaświadczenie o wysokości dochodu wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Według treści przedłożonego dokumentu przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu za rok podatkowy 2007 wyniósł 43.811,21 zł. Straty odliczone z lat ubiegłych wyniosły 30.565,27 zł.
Pismem z dnia 11 sierpnia 2009 roku (k. 20-21) Wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia dodatkowych wyjaśnień oraz udokumentowania przekazanych informacji, poprzez:
– przedłożenie spisu średnich miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego,
– złożenie pisemnego oświadczenia o wszystkich posiadanych pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji,
– przedłożenie spisu przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro pozostających w dyspozycji Skarżącego na podstawie umów dzierżawy, najmu lub leasingu,
– wskazanie przedmiotu (rodzaju) prowadzonej działalności gospodarczej oraz wskazanie liczby zatrudnianych pracowników,
– przedłożenie własnoręcznego spisu posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz przedłożenie wyciągów dokumentujących dokonywane operacje finansowe na tych rachunkach (kartach kredytowych) od dnia 01 marca 2009 r.,
– udokumentowania wysokości przychodu oraz kosztów jego uzyskania w 2007 i 2008 roku,
– udokumentowanie wysokości przychodu osiągniętego od początku 2009 roku oraz wysokości kosztów jego uzyskania za ten okres,
– udokumentowanie wysokości i celu zaciągniętych kredytów oraz bieżących obciążeń w postaci uiszczanych rat kredytowych,
– udokumentowanie prowadzonych przeciwko skarżącemu egzekucji (sądowych, administracyjnych) oraz wysokości dochodzonych należności.
Adresat odebrał wezwanie w dniu 20 sierpnia 2009 roku. W dniu 01 września 2009 roku uiścił wpis od skargi (200,00 zł), a wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pozostawił bez odpowiedzi.
Wniosek W. J. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie wykazał on, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i członków rodziny nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych związanych z rozpoznaniem wniesionej skargi – art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – p.p.s.a.).
Wnioskodawca nie przedłożył żadnego z dokumentów źródłowych, o które został wezwany. Nie przedłożył także żadnych dodatkowych wyjaśnień.
Dla oceny możliwości płatniczych Wnioskodawcy niezbędne było określenie: rozmiaru prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008r., sygn. akt II FZ/193/08, teza 1, Lex nr 493771), wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodu (środków finansowych pozostających w faktycznej dyspozycji wnioskodawcy), a także koszów utrzymania koniecznego jego rodziny.
Udokumentowanie wysokość obciążeń kredytowych nie mogło napotkać na istotne trudności, gdyż wystarczające w tym zakresie byłoby przedłożenie umowy kredytowej lub wyciągu z rachunku kredytowego. Z kolei dla wykazania faktu prowadzenia postępowań egzekucyjnych oraz wysokości egzekwowanych należności wystarczające jest przedłożenie kserokopii zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, czy dokumentu zajęcia prawa majątkowego, ruchomości lub nieruchomości.
Wyjaśnić należy, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy, zobowiązana przez sąd do złożenia dodatkowych wyjaśnień i udokumentowania przekazanych informacji, ma obowiązek wykonać skierowane do niej wezwanie pod rygorem przyjęcia, że nie wykazała warunków dla objęcia jej dobrodziejstwem prawa pomocy (porównaj postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 roku, sygn. akt I GZ 147/08, teza 1, Lex nr 479137).
Oświadczenie majątkowe Skarżącego było niewystarczające do oceny jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Nie wynika z niego, że uiszczenie kosztów sądowych spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (porównaj postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 roku, sygn. akt II FZ 240/08, Lex nr 493753). Stąd prawnoprocesowa konieczność wydania orzeczenia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/S. Michalski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło