III SA/Po 598/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-26
Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Ireneusz Fornalik, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry może zostać wymierzona na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie zostały poddane procedurze notyfikacji zgodnie z dyrektywą 98/34/WE?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym art. 89 ust. 1 pkt 2, mogą stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Brak notyfikacji tych przepisów zgodnie z dyrektywą 98/34/WE nie ma wpływu na ich stosowalność w takich sprawach, co potwierdza uchwała NSA. Sąd stwierdził, że skarżący aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, co uzasadnia nałożenie kary.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę R. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Kontrola wykazała obecność automatów do gier w lokalu skarżącego, a gry kontrolne potwierdziły ich losowy i komercyjny charakter. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych oraz Ordynacji podatkowej, w tym brak notyfikacji przepisów technicznych zgodnie z dyrektywą UE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak( spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] października 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na automatach poza kasynem gry oddala skargę
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 roku, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K.
z dnia 1 kwietnia 2016 roku, nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł
w związku z urządzeniem gier poza kasynem gry na automatach.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] grudnia 2014 roku przeprowadzono kontrolę w lokalu użytkowym "[...]" znajdującym się na Dworcu Głównym PKP w P.. Ujawniono w lokalu automaty do gier, a w celu potwierdzenia czy przedmiotowe automaty wykazują cechy automatów do gier, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r o grach hazardowych, przeprowadzono grę kontrolną na automatach B. H. oraz H. S..
Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Celnego w P., decyzją z dnia [...] września 2016 roku, wymierzył stronie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności na ustalenia poczynione w toku czynności kontrolnych, Naczelnik Urzędu Celnego przyjął, że gry urządzane na automatach znajdujących się w lokalu strony, spełniają kryteria wymienione w art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach hazardowych. Gry kontrolne na przedmiotowych urządzeniach potwierdziły, że mają one charakter losowy, bowiem końcowy układ symboli na bębnach nie zależy od zręczności gracza, punkty zdobyte w jednej grze mogą być wykorzystane do prowadzenia kolejnych gier, gry prowadzone na badanych automatach mają charakter komercyjny, rozpoczęcie gry zależy bowiem od zasilenia automatu pieniędzmi, automat wypłaca wygrane pieniężne, które są wypłacane bezpośrednio z automatu.
Organ ten stwierdził ponadto, że gry zorganizowane zostały z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych ponieważ lokal, w którym znajdowały się automaty do gry nie posiadał statusu kasyna, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1a ustawy. Urządzanie gier na automatach w taki sposób nie tylko narusza przepisy ustawy o grach hazardowych, ale również naraża na straty budżet państwa, z uwagi na brak odprowadzania podatków z tytułu urządzanych gier. W toku postępowania karnego skarbowego uzyskano też opinię z badań automatów lub urządzeń do gry sporządzoną przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w Szczecinie. Opinia potwierdziła, że przedmiotowe urządzenia są automatami do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
Organ uznał, że osobą urządzającą gry na tym automatach był R. L. prowadzący działalność gospodarczą nazwą "[...]" na Dworcu Głównym PKP w P., który nie posiadając koncesji ani zezwolenia, o którym mowa w art.129 ust.1 u.g.h urządzał gry na automatach poza kasynem gry.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie zarzuciła
naruszenie: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 oraz art. 91 w zw. z art. 6 i art. 14 ustawy o grach hazardowych, przez ich
niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu kary pieniężnej, mimo braku notyfikacji projekty ustawy wymaganego przez
art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę
udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a tym samym
prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości strony, to jest z naruszeniem art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, 2) art. 122 i
art. 187 Ordynacji podatkowej przejawiające się w niepodjęciu działań w celu ustalenia stanu faktycznego, brak zebrania materiału
dowodowego pozwalającego w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, że R. L. można uznać za podmiot, który urządził,
zorganizował gry na automacie poza kasynem gry 3) naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 o ustawy o grach hazardowych, poprzez jego niewłaściwe
zastosowanie i przyjęcie ,że R. L. jest urządzającym gry na automatach poza kasynem gry 4) brak wyjaśnienia wszystkich
okoliczności istotnych dla sprawy, przejawiający się w nienależnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, zaniechania przesłuchania
strony, pracowników firmy, osób pracujących w lokalu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że gry urządzane na spornych
automatach były grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i ich urządzanie odbywało się z naruszeniem przepisów tej
ustawy. W drodze eksperymentu ustalono, że gry oferowane na badanym automacie są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach
hazardowych. Ustalono też, że czas gry na automacie ani jego wynik nie jest uzależniony od zręczności gracza.
O ilości obrotów i chwili zatrzymania bębnów decyduje oprogramowanie automatu. Bębny zatrzymują się samoczynnie, ich zatrzymanie następuje
kolejno. Gracz nie może zmienić prędkości bębnów ani ich zatrzymać, brak zatem elementu zręcznościowego, układ symboli jest niezależny od
gracza. Podkreślono, że zarówno kontrola jak i eksperyment przeprowadzone zostały prawidłowo. Organ podniósł, że odwołujący urządzał gry na
automatach poza kasynem gry, w związku z czym podlega karze pieniężnej z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i w tym zakresie
w całości podzielił stanowisko organu I instancji .Podkreślono jeszcze, że wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., o sygn. P4/14 Trybunał
Konstytucyjny orzekł, że przepisy art. 14 ust.1 i art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h są zgodne z art.2, 7 w zw. z art. 9 Konstytucji RP, jak również
z art. 20 i 22 w zw. z art. 31 ust.3 Konstytucji RP. Podniesiono też, że z brzmienia przepisu art.4 ustawy o zmianie ustawy o grach
hazardowych, który stanowi, że podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art.6 ust.1 – 3 lub w art. 7 ust.2 w dniu
wejścia w życie niniejszej ustawy mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w ustawie zmienianej w art.1 w brzmieniu nadany
ustawą zmieniającą od 1 lipca 2016 r. nie wynika, by okresem dostosowawczym objęto podmioty prowadzące działalność wbrew przepisom prawa. W
ocenie organu, warunkiem przypisania odpowiedzialności za "urządzanie gier na automatach jest wykazanie ,że dany podmiot aktywnie
uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych. Organ dalej uznał, że właśnie skarżący był takim podmiotem, jakkolwiek
umniejsza on swoją aktywność w "urządzaniu gier na automatach’; to zdaniem organu- treść zeznań pracownika skarżącego dowodzi ,że
przedsiębiorca organizował tak prace lokalu, by automaty były czynne i był do nich dostęp.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a
ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zarzucono naruszenie: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust 1 i
ust. 2 oraz art. 91 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, przez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie
przez organ w swoich ustaleniach istotnej okoliczności tj. rozważenia uznania postawy prawnej swojego rozstrzygnięcia za przepis techniczny
w rozumieniu dyrektywy 98/34 i skutków płynących z takiego zakwalifikowania tych przepisów, przy uwzględnieniu sprzężenia normy
sankcjonowanej wyrażonej w art. 14 u.g.h oraz normy sankcjonującej wyrażonej w art.89 ust.1 pkt 2 u.g.h, a tym samym prowadzenia
postępowania w sposób budzący wątpliwości tj. z naruszeniem art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej,
2) pominięcie przez organ okoliczności zawarcia przez stronę umowy ekspozycji, z którą wiązało się wynajęcie części lokalu Dariuszowi
Filipkowi 3) naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, przez przekroczenie granic swobodnej
oceny dowodów i dokonanie oceny dowolnej, wyrażające się w przyjęciu, że o uznaniu strony za podmiot urządzający gry na automacie
jednoznacznie świadczy jej udział w procesie urządzania gier poprzez zatrudnienie warunków lokalowych czy też zatrudnienie pracownika 4)
naruszenie art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący jest podmiotem, o jakim mowa w tym
przepisie tj. urządzającym gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia 5) brak
podstawy prawnej wydanej decyzji i powołanie przez organ nieistniejącej , nieobowiązującej w dacie orzekania regulacji prawnej.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o
oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, została wydana w toku postępowania przeprowadzonego w sposób zgodny
z przepisami procedury podatkowej. Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, poz. 613
ze zm.) organ celny był zobowiązany jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z
prawem. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz. U. 2013, poz. 1404 ze zm.),
funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieni do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub
odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu.
Zatem w sytuacji stwierdzenia organizowania gry na automacie znajdującym się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków urządzania gier
hazardowych, gdy organizujący taką grę nie legitymuje się stosowną koncesją lub zezwoleniem, uzasadnione jest badanie rodzaju urządzenia,
jego funkcjonowania, a także ewentualnego wykorzystania do organizowania takich gier (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 sierpnia
2015 roku, sygn. akt II SA/Go 375/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej:
orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, poz. 613 ze zm.) organ celny był zobowiązany
jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł oceny dowodów. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena
dowodów, jakiej dokonano w sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art.
191 Ordynacji podatkowej. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego została przeprowadzona z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i
doświadczenia życiowego oraz została poparta przekonującą argumentacją. Wnioski płynące z dowodu z eksperymentu nie zostały w żadnym
zakresie podważone przez skarżącego. Organ celny uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania urządzeń wstawionych do
lokalu skarżącego za automaty do gier w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz.
1540 ze zm., dalej: "u.g.h."), uzasadnił je obszernie, odnosząc się do wszystkich istotnych okoliczności.
Dla realizacji odpowiedzialności administracyjnej za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry,
istotna jest okoliczność, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący
identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt,
jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w
niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry - i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry,
której jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej,
ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako
jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać.
Z powyższego wynika, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą,
urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza
bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 roku także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry -
podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko.
Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak:
"utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN,
Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować
jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności
dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i
ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 tej ustawy to każdy podmiot realizujący (wykonujący) te działania,
czynności.
Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne działania, polegające na zorganizowaniu i
pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do
takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne
funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie
jego szkolenie.
W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie
uczestniczył (podejmował działania) w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko
związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych
warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym
procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia
31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15, CBOSA).
Zdaniem Sądu, o takich zachowaniach stanowiących urządzanie gier na automatach można mówić w przypadku skarżącego, co potwierdza
zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym także umowy zawartej w dniu 21 listopada 2014 ,a nazwanej umową ekspozycji. Wynajmujący
prowadzi działalność pod nazwą "Salon Gier Internet Caffe Fax Ksero". Bez względu jednak na nazwanie przedmiotowej umowy, wynajęcie
powierzchni 3 m2 w lokalu o nazwie salon gier i ujawnienie w nim urządzeń będących automatami do gier dowodzi, że skarżący dokonał
"ekspozycji" właśnie tych urządzeń, skoro nie wykazał, że przedmiotem tej umowy były inne urządzenia. Dodatkowo przesłuchany w charakterze
świadka pracownik R. L. zeznał jednoznacznie, że codziennie rano osobiście włącza automaty, wieczorem je wyłącza, a czyni to
na polecenie R. L.. Dodał też, że automaty został wstawione ok. 2 tygodni temu, co pozostaje w zgodzie z datą zawartej
umowy. Powyższe dowodzi, że będące przedmiotem "ekspozycji" [...] powierzchni lokalu przeznaczone było właśnie dla zabezpieczonych
automatów. Zwrócić też należy uwagę, że zgodnie z §4 umowy nie wolno było bez zgody skarżącego zmienić przeznaczenia eksponowanej
powierzchni, czyli usunąć automatów z tego lokalu. W kontekście czynionych zarzutów zauważyć należy, że z art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p.
jednoznacznie wynika, iż główny ciężar dowodzenia obciąża organ podatkowy. Nie oznacza to jednak, że obowiązek poszukiwania i
przedstawiania dowodów, co do okoliczności istotnych w sprawie, spoczywa wyłącznie na organach podatkowych. Wskazać należy, że "generalną
zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te
udowodnić" (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2000 r., I SA/Ka 960/98, POP nr 3/2001, poz. 69). Pogląd taki
potwierdza również doktryna. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że "ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania, która twierdzi, iż
istnieją inne dowody (mające wpływ na wynik sprawy) niż zawarte w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego" i dodaje, że jeżeli
"strona nie zgadza się z ustaleniami organu podatkowego, może przedstawić dowody popierające własne stanowisko. Dowód przeprowadzać mają
bowiem nie tylko organy podatkowe, lecz także strony postępowania. Wobec tego ciężar dowodu musi spoczywać na każdym, kto formułuje swoje
twierdzenia" (vide A. Hanusz "Strony postępowania podatkowego a ciężar dowodu", PP nr 9, s. 49).
Odnośnie zastosowanych przez organ przepisów w dacie wydania decyzji zaskarżonej stwierdzić należy co następuje. Z porównania treści
przepisu art. 89 sprzed nowelizacji (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r.) w stosunku do znowelizowanego przepisu (w
brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2017 r.) wynika, że dotychczas obowiązujący art. 89 u.g.h. w stanie faktycznym rozpoznawanej
sprawy jest względniejszy dla strony skarżącej, gdyż przewiduje w ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 1 u.g.h., że urządzający gry na
automatach poza kasynem gry podlegają karze pieniężnej w wysokości [...] zł od każdego automatu, podczas gdy znowelizowany przepis art. 89
ust. 1 pkt 1 (penalizujący zachowanie objęte obowiązującym przed 1 kwietnia 2017 r. zakresem normy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. –
zastosowanej wobec skarżącej spółki) stanowi, że urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego
zgłoszenia - podlegają karze pieniężnej w wysokości [...] zł, stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a znowelizowanej ustawy. Ponieważ
działalność spółki stanowiła delikt administracyjny również po nowelizacji u.g.h., tj. od 1 kwietnia 2017 r. (art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.),
sankcjonowany znacznie wyższą karą (100 tys. zł od każdego automatu), prawidłowo organ odwoławczy zastosował obowiązujące w dacie
stwierdzenia naruszenia prawa przez spółkę - regulacje art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stanowiące, że karze pieniężnej podlega
urządzający gry na automatach poza kasynem gry oraz że wysokość tej kary wynosi [...] zł od każdego automatu. Wprawdzie organ odwoławczy
nie odniósł się do kwestii nowelizacji ustawy o grach hazardowych, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Przyjęcie
stanowiska, że mają w tej sprawie zastosowanie przepisy nowej ustawy, które weszły w życie od dnia 1 kwietnia 2017 r. prowadziłoby do
naruszenia zasady nie działania prawa wstecz (lex retro non agit), a ponadto zastosowanie nowych przepisów byłoby mniej korzystne dla
skarżącej spółki.
W świetle całokształtu ustalonych w sprawie okoliczności organ celny prawidłowo uznał, że skarżące były podmiotem urządzającym gry na
przedmiotowych automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za prawidłowe ustalenie przez organy
celne podstawy faktycznej zaskarżonych rozstrzygnięć i przyjął je jako własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia w ramach sądowej kontroli
zaskarżonej decyzji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 roku, o sygn. akt II FPS 8/09, CBOSA).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na
prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy urządzanie
gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Natomiast zgodnie z
dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym
komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach
został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych,
elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości
uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ jednoznacznie wykazał, że sporne automaty są urządzeniami umożliwiającymi wygrane rzeczowe,
a przebieg gier na nich ma charakter losowy w tym znaczeniu, że uzyskiwane wyniki są dla grającego nieprzewidywalne i niezależne od jego
zręczności. W zawiązku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o błędnej wykładni lub błędnym zastosowaniu art. 2 ust. 3 i
ust. 5 u.g.h.
Stosownie zaś do art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania
zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2);
uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Według postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary
pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1
pkt 2 - wynosi [...] zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej (pkt 3). Zgodnie z art. 90 u.g.h.,
kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa (ust. 1).
Karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 2). W myśl zaś art. 91 powołanej ustawy,
do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.
W kontrolowanej sprawie nie było sporne, że skarżący nie legitymował się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania (art. 6 i
7 u.g.h.), a jednocześnie skarżące nie wykazały, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczyniły obowiązkowi jego rejestracji
stosownie do art. 23a u.g.h. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skontrolowane automaty były automatami do gier w rozumieniu ustawy o grach
hazardowych.
W świetle powyższego uznać trzeba, że organ celny nie naruszył przepisów prawa materialnego przez zastosowanie wobec skarżących art. 89
ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Odnosząc się do zagadnienia, czy art. 89 u.g.h. stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących
usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE Seria L z 1998 r. Nr 204, s. 37 ze zm.), należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów
NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16.
W powołanej uchwale NSA stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie
przepisów ustawy o grach hazardowych. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie, oraz jego
stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE –
charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. W świetle przywołanej uchwały nie ulega wątpliwości, że bezzasadne są argumenty skarżącego zmierzające do
wykazania, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, które
jako niepoddane procedurze notyfikacji, określonej w tej dyrektywie, nie mogą być stosowane.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło