III SA/Po 60/25

Dnia 6 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2025 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 listopada 2024 roku nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, GITD) postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, [...]WITD) z dnia 25 czerwca 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu złożonego przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: strona, skarżąca) w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 19 kwietnia 2024 r. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie. Organ I instancji decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w [...] prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 19 kwietnia 2024 r. (k. 36 akt sądowych). Pismem z dnia 16 maja 2024 r. strona wniosła zarzut dotyczący prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podniesiono zarzut nieistnienia obowiązku wskazany w art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Według strony brak obowiązku wynika z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 56/23. Z treści ww. wyroku wynika, że WSA w Poznaniu uchylił postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 października 2022 r. nr [...], jak i poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Powyższy wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 56/23, nie jest prawomocny, został bowiem zaskarżony do NSA. W ocenie organu II instancji zarzut ten jest niezasadny albowiem ww. wyrokiem WSA w Poznaniu uchylił jedynie ww. postanowienia organu I instancji i organu odwoławczego dotyczące kontynuowania czynności kontrolnych. Przedmiotem kontroli judykacyjnej Sądu nie była decyzja administracyjna w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nałożonej na skarżącą za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ I instancji decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. nałożył na stronę karę pieniężną w kocie 12000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (k. 58-63 akt administracyjnych). Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. W skardze strona zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej jako u.p.e.a.) na skutek bezzasadnego utrzymania w mocy postanowienia wierzyciela o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, w sytuacji gdy: - postanowienie wierzyciela wydane zostało w warunkach naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. - wszystkie przepisy w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a - na skutek zaniechania wyczerpującego i samodzielnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w szczególności dotyczyło zaniechania rzeczywistego zbadania, czy na gruncie niniejszej sprawy zaistniał przypadek z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.; - w realiach sprawy zachodziła okoliczność stanowiąca przesłankę z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., iż nie istnieje obowiązek, który dochodzony jest w ramach niniejszego postępowania egzekucyjnego; - w myśl art. 152 § 1 p.p.s.a. w powiązaniu z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2023 r., III SA/Po 56/23, wierzyciel nie miał prawnych podstaw do kontynuowania postępowania egzekucyjnego do majątku Spółki, jak i nie miał prawnych podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego będącego podstawą dla tego postępowania egzekucyjnego; 2. art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. (wszystkie przepisy w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a.) na skutek ograniczonego i lakonicznego odniesienia się w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia do zarzutów zażalenia, co nie pozwala w sposób jednoznaczny zidentyfikować motywów rozstrzygnięcia zawartego w tym postanowieniu, w tym powzięcia wiedzy, dlaczego zarzuty zobowiązanej nie zasługiwały na uwzględnienie - w efekcie czego zaskarżone postanowienie obarczone jest tymi samymi uchybieniami, co postanowienie wierzyciela, a powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Strona wniosła o uchylenie postanowień organów I, jak i II instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przystępując do kwestii postawionego zarzutu wskazać należy, że przede wszystkim niniejsze postępowanie judykacyjne toczy się na skutek skargi wniesionej przez stronę skarżącą. W toku postępowania egzekucyjnego skarżąca, jak wynika z powyższego opisu stanu faktycznego, wniosła zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że procedura egzekucyjna przewidziana w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w niniejszej sprawie w brzmieniu obowiązującym po 30 lipca 2020 r. - Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm. - dalej w skrócie u.p.e.a.), co do zasady nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, a jedynie wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, a więc ma zastosowanie dopiero w sytuacji, gdy zobowiązany nie wykona dobrowolnie obowiązku i wówczas zachodzi podstawa do przymusowego egzekwowania tego obowiązku według reguł przewidzianych powołaną wyżej ustawą u.p.e.a. Tym samym badanie zasadności egzekwowanego obowiązku zobowiązanej strony następuje według reguł przewidzianych przepisami u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest bowiem szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zatem celem tego postępowania, przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego w określonych przepisami u.p.e.a. sytuacjach, jest zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela, a nie badanie zasadności dochodzonego przez wierzyciela roszczenia (obowiązku zobowiązanego), co wynika wprost z art. 29 § 1 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu 20.01.2023 r. sygn. III SA/Po 787/22). Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed nieuzasadnionym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji jest zarzut, którego podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog, który przewidziany jest w art. 33 u.p.e.a. Zarzut zgłaszany jest organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź niezasadności, czy też niedopuszczalności zarzutu. Zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest sformalizowanym środkiem prawnym, a jego wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutu na postępowanie egzekucyjne. Zarzut ten można składać tylko z przyczyn ściśle określonych w art. 33 u.p.e.a. W ocenie Sądu, organ odnosząc się do podniesionego przez stronę zobowiązaną zarzutu określonego w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., słusznie uznał ten zarzut za nieuzasadniony w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, zaprezentowana przez organ ocena co do istoty zarzutu nieistnienia obowiązku i jego argumentacji była uprawniona i brak jest podstaw do jej kwestionowania. W przedmiotowej sprawie organ I instancji decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w [...] prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 19 kwietnia 2024 r. Pismem z dnia 16 maja 2024 r. strona wniosła zarzut dotyczący prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podniesiono zarzut nieistnienia obowiązku wskazany w art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Według strony brak obowiązku wynika z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 56/23. Sąd stwierdza, że organ II instancji prawidłowo uznał, że zarzut ten jest niezasadny albowiem WSA w Poznaniu ww. wyrokiem uchylił postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 października 2022 r. nr [...], jak i poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Tak więc Sąd w powyższym postępowaniu sądowym orzekał w przedmiocie czynności kontrolnych. Przedmiotem kontroli judykacyjnej WSA w Poznaniu nie była natomiast decyzja administracyjna organu odwoławczego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nałożonej na stronę skarżącą za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podkreślić należy, że - jak wynika z ustalonego stanu faktycznego - [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Decyzja ta nie została zaskarżona w toku postępowania administracyjnego. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Sprawa administracyjna, której przedmiotem było nałożenie kary pieniężnej na stronę w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nie była przedmiotem kontroli judykacyjnej dokonywanej przez sąd administracyjny. Na marginesie wskazać należy, że wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 56/23, nie jest prawomocny. Został bowiem zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym miejscu należy się odnieść do zarzutu skargi naruszenia przez organy art. 152 § 1 p.p.s.a. WSA stwierdza ponownie, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, a nie czynności kontrolne. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania WSA stwierdza, że organy w sposób zgodny z wzorcami normatywnymi i to zarówno materialnoprawnymi, jak i procesowymi prowadziły postępowanie. Postanowienia zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego są także prawidłowe z perspektywy materialnoprawnej. Nie zaistniała w niniejszej sprawie przesłanka normatywna stanowiąca podstawę zarzutu określonego w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Istniał bowiem obowiązek prawny stanowiący podstawę przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Obowiązek ten wynikał ze wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 19 kwietnia 2024 r. wyżej wskazanego orzeczenia w postaci decyzji administracyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 stycznia 2023 r. na postawie, którego organ ten nałożył na stronę karę pieniężną w kocie 12000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (odpis tej decyzji znajduje się na k. 58 - 63 akt administracyjnych). W świetle powyższych uwag uznać należało, że zaskarżone postanowienie organu II instancji jest zgodne z prawem. Natomiast wszystkie zarzuty strony zawarte w skardze okazały się niezasadne. Sąd nie stwierdził także innych naruszeń prawa procesowego, które nie zostały powołane w skardze, a które Sąd zobowiązany był z urzędu wziąć pod uwagę, a to z perspektywy treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.