III SA/Po 602/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-01-04
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Małgorzata Górecka, Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i braku aktualnego badania technicznego, jeśli kierowca działał bez jego wiedzy i porozumienia, a także czy można zastosować przepisy rozporządzenia 2020/698 dotyczące przedłużenia ważności badań technicznych w związku z pandemią COVID-19?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i braku aktualnego badania technicznego, nawet jeśli kierowca działał bez jego wiedzy, ponieważ przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek właściwej organizacji pracy i kontroli kierowców. Ponadto, sąd uznał, że przepisy rozporządzenia 2020/698 dotyczące przedłużenia ważności badań technicznych nie miały zastosowania w tej sprawie, ponieważ Polska poinformowała Komisję Europejską o niestosowaniu tych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenia obejmowały przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz wykonywanie przewozu pojazdem bez aktualnego badania technicznego. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i przypisanie mu odpowiedzialności, a także błędne niezastosowanie przepisów rozporządzenia 2020/698 dotyczących przedłużenia ważności badań technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi I. K. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 roku nr. [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Inspektor Transportu Drogowego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2020 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano:
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.";
- art. 4 pkt 22 lit. b i lit. l, art. 92a ust. 1, 3 i 7 oraz art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej: "u.t.d.", lp. 5.11 i lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.;
- art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110), dalej: "P.r.d.";
- art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), dalej: "rozporządzenie 561/2006".
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje.
W dniu [...] sierpnia 2020 r. podczas kontroli drogowej na autostradzie [...], m. [...] zespołu pojazdów o masie przekraczającej 3,5 t, w skład którego wchodziła naczepa o nr rej. [...], kierowanego przez M. P., wykonującego krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu strony stwierdzono naruszenie lp. 5.11 i lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. przez odpowiednio:
1. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
a) w dniu [...] lipca 2020 r. o 2 minuty; kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty od godz. 20:16 [...] lipca 2020 r. do godz. 1:16 [...] lipca 2020 r.; kierowca w tym czasie nie odebrał przerwy minimum 15 minutowej, a podczas kontroli nie okazał dokumentu, który by uzasadniał przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu; kara za powyższe wynosi [...] zł;
b) w dniu [...] lipca 2020 r. o 5 minut; kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 35 minuty od godz. 19:12 [...] lipca 2020 r. do godz. 0:32 [...] lipca 2020 r. i w tym czasie odebrał jedną przerwę minimum 15 minutową od godz. 22:50 do godz. 23:09, a podczas kontroli nie okazał dokumentu, który by uzasadniał przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu; kara za powyższe wynosi [...] zł;
c) w dniu [...] lipca 2020 r. o 3 minuty; kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty od godz. 14:42 do godz. 19:58 i w tym czasie odebrał jedną przerwę minimum 15 minutową od godz. 17:15 do godz. 17:48, a podczas kontroli nie okazał dokumentu, który by uzasadniał przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu; kara za powyższe wynosi [...] zł;
2. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego; na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że ostatnie badanie kontrolne naczepy przeprowadzono [...] lutego 2019 r., stąd powinna ona była być poddano kolejnemu takiemu badaniu najpóźniej [...] lutego 2020 r., czego nie dokonano.
Przebieg i wyniki kontroli utrwalono w protokole kontroli.
Odnośnie naruszenia lp. 5.11 zał. nr 3 do u.t.d. wskazano, że po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwą długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego (art. 7 rozporządzenia 561/2006). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do u.t.d. (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł (lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odnośnie naruszenia lp. 9.1 zał. nr 3 do u.t.d. wskazano, że właściciel pojazdu lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego (art. 81 ust. 1 P.r.d.). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie (art. 81 ust. 5 P.r.d.). Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł (lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Rzeczpospolita Polska 29 maja 2020 r. poinformowała Komisję Europejską o podjęciu decyzji o niestosowaniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów i świadectw, licencji i zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu (Dz. Urz. UE L 165 z 27 maja 2020 r., s. 10), dalej: "rozporządzenie 2020/698". Zgodnie z niepodlegającym stosowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698 niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między [...] lutego 2020 r. a [...] sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużone o okres siedmiu miesięcy.
Brak podstaw do wyłączenia odpowiedzialności strony przez zastosowanie art. 92b u.t.d. Strona nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Ujawnione naruszenie to następstwo niewłaściwej organizacji czasu pracy kierowców.
Brak też podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d., gdyż do naruszeń doszło w okolicznościach, które strona jako przedsiębiorca powinna była przewidzieć. Strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu.
W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego i przypisanie odpowiedzialności skarżącej za wskazane w decyzji naruszenia; wszystkie naruszenia spowodował kierowca, który ma wpływ na jazdę, a nie skarżąca;
2. art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698 umożliwiającego dokonanie kontroli technicznej do siedmiu miesięcy po [...] lutego 2020 r., stąd kontrolowana [...] sierpnia 2020 r. naczepa miała aktualne badania techniczne.
W uzasadnieniu skargi wskazano m. in., że skarżąca działała w dobrej wierze i była przekonany o zgodności z prawem swych działań.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Sąd w całości podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy zaś podnieść, co następuje.
Organ zasadnie ustalił, że naruszono lp. 5.11 i lp. 9.1 zał. nr 3 do u.t.d., za które to naruszenia odpowiedzialność ponosi skarżąca.
Odnośnie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut należy podnieść, że w art. 7 rozporządzenia 561/2006 ustalono normy nakazujące dokonanie przez kierowcę odpoczynku (przerwy). Zgodnie z tym przepisem po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
Kierowca nie zachował wymogów określonych w powyższym przepisie, gdyż przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy:
a) w dniu [...] lipca 2020 r. o 2 minuty; kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty od godz. 20:16 [...] lipca 2020 r. do godz. 1:16 [...] lipca 2020 r.; kierowca w tym czasie nie odebrał przerwy minimum 15 minutowej, a podczas kontroli nie okazał dokumentu, który by uzasadniał przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu; kara za powyższe wynosi [...] zł;
b) w dniu [...] lipca 2020 r. o 5 minut; kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 35 minuty od godz. 19:12 [...] lipca 2020 r. do godz. 0:32 [...] lipca 2020 r. i w tym czasie odebrał jedną przerwę minimum 15 minutową od godz. 22:50 do godz. 23:09, a podczas kontroli nie okazał dokumentu, który by uzasadniał przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu; kara za powyższe wynosi [...] zł;
c) w dniu [...] lipca 2020 r. o 3 minuty; kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty od godz. 14:42 do godz. 19:58 i w tym czasie odebrał jedną przerwę minimum 15 minutową od godz. 17:15 do godz. 17:48, a podczas kontroli nie okazał dokumentu, który by uzasadniał przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu; kara za powyższe wynosi [...] zł.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do u.t.d. (art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d.). Zgodnie z lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonującym przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut karą pieniężną w wysokości [...] zł. Kary pieniężne za trzy powyższe naruszenia wymierzono zatem w prawidłowej wysokości (3 x [...] zł = [...] zł).
Odnośnie zaś drugiego rodzaju naruszenia - wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego należy podnieść, że właściciel pojazdu lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego (art. 81 ust. 1 P.r.d.). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie (art. 81 ust. 5 P.r.d.). Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł (lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Prawidłowe jest ustalenie organu, że zatrzymana do kontroli [...] sierpnia 2020 r. naczepa nie posiadała aktualnego badania technicznego. Jako że ostatnie takie badanie przeprowadzono [...] lutego 2019 r., powinna ona była być poddano kolejnemu badaniu najpóźniej [...] lutego 2020 r., czego nie dokonano.
Sąd nie podzielił poglądu skarżącej, że mogła skorzystać z przedłużenia terminu badania technicznego na podstawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698, według którego niezależnie od niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między [...] lutego 2020 r. a [...] sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużone o okres siedmiu miesięcy.
Wprowadzenie art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698 miało na względzie, że w związku z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności spowodowanych epidemią COVID-19, mogą zaistnieć trudności w przeprowadzaniu okresowych badań zdatności pojazdów do ruchu drogowego, które miały zostać przeprowadzone w okresie między [...] lutego 2020 r. a [...] sierpnia 2020 r. Za wskazane uznano zatem przeprowadzenie badań technicznych w terminie późniejszym, lecz nie później niż siedem miesięcy po upływie pierwotnego terminu, a świadectwa zdatności do ruchu drogowego powinny zachować ważność do tego późniejszego terminu. Miało to ułatwić m. in. funkcjonowanie przewoźnikom, osobom fizycznym i krajowym organom administracji, które ze względu na obostrzenia związane z epidemią mogły mieć trudności z dopełnieniem formalności administracyjnych w wyznaczonych terminach.
Równocześnie jednak w art. 5 ust. 5 rozporządzenia 2020/698 przewidziano, że jeżeli w okresie między [...] lutego 2020 r. a [...] sierpnia 2020 r. państwo członkowskie nie napotkało trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego lub wydawania świadectw zdatności do ruchu drogowego w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi przez epidemię COVID-19 i prawdopodobnie takich trudności nie napotka lub podjęło stosowne środki krajowe w celu ich zmniejszenia, państwo to może - po poinformowaniu Komisji - podjąć decyzję o niestosowaniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698. Komisja informuje o tym pozostałe państwa członkowskie i publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Rzeczpospolita Polska 29 maja 2020 r. poinformowała Komisję o podjęciu decyzji o niestosowaniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698. Informację przekazaną przez Komisję, dotyczącą niestosowania tego przepisu przez Polskę, opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE.C.2020.1831.1 z 3 czerwca 2020 r.). Rzeczpospolita Polska nie przyjęła zatem do stosowania art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698 przedłużającego ważność okresowych badań technicznych potwierdzających zdatność pojazdu do ruchu drogowego.
Informację o decyzji Rzeczypospolitej Polskiej opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 3 czerwca 2020 r., w dniu poprzedzającym wejście w życie przepisów rozporządzenia 2020/698. Termin wejścia w życie przepisów rozporządzenia 2020/698, zgodnie z jego art. 18, oznaczono na 4 czerwca 2020 r., z wyłączeniem ściśle określonych w nim artykułów. Wyłączenie to dotyczy również art. 5 ust. 5, który wszedł w życie 28 maja 2020 r.
Należy zauważyć, że polski ustawodawca dopuścił możliwość przedłużenia terminu badania technicznego pojazdu dopiero od [...].04.2020r. i to w ściśle określonej sytuacji, która miejsca w niniejszej sprawie nie miała. Zgodnie bowiem z obowiązującym od 18.04.2020r. art. 15 zzzx ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020.695): Badanie techniczne pojazdu, którego termin upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, którego właścicielem lub posiadaczem jest osoba przebywająca na obowiązkowej kwarantannie lub poddana leczeniu z powodu COVID-19 w tym okresie, zachowuje ważność przez okres 7 dni od dnia zakończenia leczenia lub zwolnienia z obowiązkowej kwarantanny, jedynie w celu umożliwienia dojazdu na badanie techniczne.
Powyższe oznacza, że zasadnie organ uznał, że w dniu kontroli naczepa nie posiadała aktualnych badań technicznych, stąd nie naruszono art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698.
Ponadto, skarżąca twierdziła, że jej odpowiedzialność za wskazane wyżej naruszenia jest wyłączona.
Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie.
Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi ono odpowiedzialność. Na nim też spoczywa odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA o sygn. akt II GSK 716/10 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza więc domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu m. in. przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz - nie można interpretować rozszerzająco.
Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014;
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W myśl art. 92b ust. 2 u.t.d. przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d.
Organ prawidłowo ocenił, że nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć.
Odnośnie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przedsiębiorca argumentowała, że nie powinna ponosić odpowiedzialności na przedmiotowe naruszenia, gdyż kierowca działał bez porozumienia ze skarżącą i bez jej wiedzy.
Przepisy art. 92b i art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m. in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zd. 1 rozporządzenia 561/2006, nakładającego na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.
W związku z powyższym brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności określonej w art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z obowiązku określonego w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006. Dlatego art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mogą być interpretowane w sposób dopuszczający zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m. in. w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006 (zob. wyrok o sygn. akt II GSK 989/08 - dostępny w CBOSA). Prawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców tak, aby mogli oni przestrzegać przepisów prawa. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie realizuje swoje obowiązki. Jednak okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach braku wpływu czy okoliczności, których nie można przewidzieć, gdyż przedsiębiorca ma obowiązek organizowania pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Wyłączenie odpowiedzialności w przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę.
Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008). Podkreślił w nim, że regulacje zawarte w u.t.d. (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, aby odbywała się ona bezpiecznie, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie umów i przyjęcie organizacyjnych rozwiązań dyscyplinujących osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. W art. 92b i art. 92c u.t.d. chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów i dyscyplinowania do ich przestrzegania. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób z nim współpracujących, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów u.t.d.
Przepisy u.t.d. przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, np. winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.
Brak również podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącej za naruszenie lp. 9.1 zał. nr 3 do u.t.d. (wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego), za które zasadnie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Organ trafnie ocenił zatem, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności za powstałe naruszenia.
Niezasadne są zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organ zebrał wystarczający materiał dowodowy, właściwie go ocenił i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło