III SA/Po 606/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-10-17

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Beata Sokołowska, Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana z naruszeniem przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.) może zostać uznana za wadliwą i uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził, że naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego, polegające na udziale w wydaniu decyzji tego samego pracownika, który wcześniej opiniował wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowi samoistną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. W związku z tym, sąd uchylił decyzję, uznając, że tylko decyzja spełniająca wymogi formalne może być kontrolowana pod względem merytorycznym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K C na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Decyzja ta była przedmiotem wcześniejszych postępowań sądowych, w tym wyroku NSA uchylającego wyrok WSA i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania. NSA wskazał na naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania, ponieważ w wydaniu obu decyzji brał udział ten sam pracownik ZUS.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, przyznano zwrot kosztów pomocy prawnej z urzędu oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi K C na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P z dnia ... r. nr w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje adwokatowi H M od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę ... w tym kwotę ... tytułem podatku od towarów i usług, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, z dnia 28 maja 2009 r., odmawiającą K C umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, za okres 06/1999r. – 04/2001r., w kwocie 4 664, 28 zł. Decyzja ta była już przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Po 293/10 oddalił skargę. Na skutek skargi kasacyjnej, wniesionej od powyższego wyroku przez K C, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 431/11 uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, ze w rozpatrywanej sprawie w wydaniu obu decyzji, zaskarżonej i poprzedzającej brał udział ten sam pracownik . M D (na skutek oczywistej omyłki w uzasadnieniu wyroku NSA wpisano "D") – zastępca Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P wydał decyzję z 28 maja 2009 r. (w uzasadnieniu wyroku NSA na skutek oczywistej omyłki błędnie wpisano "marca"), a pod decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 marca 2010 r. (zaskarżoną) wydaną na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, widnieje między innymi jego podpis. Sąd II instancji stwierdził, że M D opiniował wniosek i dokonywał merytorycznej oceny okoliczności podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, proponując rozstrzygnięcie. Czynności te, w ocenie tego Sądu, przesądzają, że zaskarżona decyzja pochodzi od tego pracownika, a biorąc pod uwagę, że także jego podpis znajduje się na zaskarżonej decyzji, uznać należy, że w sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z mocy art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. Uzasadnienie powyższe zawiera wskazania dla Sądu I instancji, z których wynika konieczność dokonania ponownej kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz rozważenie zastosowania art. 145 § 1 lit. b p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t.j.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wynika stąd, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd związany był poglądem, że czynności M D, polegające na opiniowaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej, podpisaną przez tego pracownika decyzją z dnia 28 maja 2009 r., odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/1999 – 04/2001, przesadzają o tym, że zaskarżona decyzja pochodzi również niego. Biorąc pod uwagę to, że podpis M D widnieje zarówno na decyzji z 28 maja 2009 r. jak i na zaskarżonej decyzji i to, że proponował on oraz akceptował zaskarżone rozstrzygnięcie, uznać należy, że w sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z mocy art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Prowadzi to do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a oraz zwalnia Sąd z obowiązku ustosunkowania się do zarzutów skargi wskazujących na naruszenie dalszych przepisów w tym przepisów prawa materialnego. Bowiem tylko decyzja spełniająca wymogi formalne może zostać skontrolowana pod względem prawidłowo zastosowanego przepisu prawa materialnego. Skoro zaś, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa - art. 24 § 3 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, które to naruszenie stanowi samodzielną podstawę do uwzględnienia skargi, przedwczesne byłoby dokonywanie oceny tej decyzji w zakresie zarzutów obejmujących jej ocenę merytoryczną. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji. O kosztach postanowiono zgodnie z art. 242 p.p.s.a oraz § 18 ust. 1 pkt 1c, pkt. 2 a i § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dna 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło