III SA/Po 61/14

Dnia 08 kwietnia 2014 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 08 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2013 roku Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca K. P., w odpowiedzi na wezwanie do uiszcza wpisu od skargi w wysokości 100 zł, wystąpiła z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jedynym źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny jest przychód z działalności gospodarczej wykonywanej przez męża. Dochód miesięczny brutto za styczeń 2014 roku został określony na kwotę 1.143,49 zł. Według oświadczenia rodzina, poza samochodem wykorzystywanym w działalności gospodarczej męża, nie posiada żadnego majątku. Oświadczenie majątkowe okazało się niewystarczające do oceny zdolności płatniczych Wnioskodawczyni. Pismem z dnia 24 lutego 2014 roku Skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia tego oświadczenia. W sprawie ustalono co następuje. Wnioskodawczyni nie potrafi udokumentować kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego. Wyjaśniła przy tym, że głównym najemcą mieszkania jest jej teściowa. Wnioskodawczyni przedłożyła kserokopię decyzji o przydziale lokalu z 1974 roku, w której wskazano, że lokal zamieszkuje siedem osób. Skarżąca zlikwidowała działalności gospodarczą. Z dniem 31 grudnia 2011 roku wykreślony został wpis dotyczący działalności wykonywanej pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa "A" (skup i sprzedaż samochodów używanych). Natomiast z dniem 01 stycznia 2012 roku, pod tym samym adresem siedziby głównej, rozpoczęła działalność Firma Handlowo-Usługowa S. P. (sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek). Z dniem 13 stycznia 2012 roku Skarżąca została uznana za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia 21 stycznia 2012 roku (przychód z tego tytułu wyniósł 4.998,73 zł). Z dniem 18 lutego 2013 roku Skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej w związku z podjęciem pracy zarobkowej. Do akt sprawy przedłożono sześć kserokopii umowy o pracę na czas określony od 18 lutego do 07 kwietnia 2013 roku. Skarżąca nie udokumentował, że aktualnie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Przychód męża skarżącej za rok 2012 wyniósł 545.388,87 zł, czyli 45.449 zł średniomiesięcznie (koszty uzyskania przychodu to 552.417,95 zł). Przychód za 2013 rok zamknął się kwotą 380.947,93 zł, czyli 31.745,66 zł średniomiesięcznie (koszt uzyskania przychodu w tym roku wyniosły 389.987,26 zł). Z historii rachunku bankowego męża skarżącej wynika, że jest on posiadaczem także rachunku oszczędnościowego (operacja z dnia 12 grudnia 2013 roku). Wyciągu z rachunku oszczędnościowego nie przedłożono. Średniomiesięczne wpływy na ujawniony rachunek bankowy za okres od września 2013 roku do lutego 2014 roku wynoszą około 1.200 zł. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przenosząc powyższe na grunt oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać należy, że oświadczenie majątkowe Skarżącej budzi wątpliwości i jest niewystarczające do oceny jej aktualnych i rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżąca nie uzupełniła oświadczenia majątkowego o dane dotyczące średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, osób faktycznie zajmujących lokal wskazany jako miejsce zamieszkania oraz nie przedłożyła wyciągów z wszystkich rachunków bankowych (rachunek oszczędnościowy męża skarżącej). Wnioskodawczyni nie złożyła także oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej domowników. Wskazała przy tym, że teściowa nie jest obarczana ciężarem ponoszenia wszystkich kosztów utrzymania mieszkania. Skarżąca nie udokumentowała także, że aktualnie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wysokość przychodów z działalności gospodarczej męża skarżącej w latach 2012-2013 nie uzasadnia twierdzenia, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł (jak również wpisu w kwocie 100 zł od skargi zarejestrowanej pod sygn. akt III SA/Po 60/14) przekracza możliwości płatnicze Wnioskodawczyni i jej męża. Wyjaśnić należy, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, niezależnie od istniejącego między małżonkami ustroju majątkowego, istotny jest także stan majątkowy i możliwości płatnicze małżonka osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Obowiązek alimentacyjny nie jest uzależniony od ustroju majątkowego małżeńskiego, a ponadto obejmuje on również wydatki związane z prowadzeniem postępowań sądowych (porównaj postanowienie NSA z dnia 14 marca 2013 roku, sygn. akt II FZ92/13, Lex nr 1302897). W okolicznościach niniejszej sprawy, podstawą do wydania orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy nie może być wątpliwa sugestia dotycząca spadku wysokości średniomiesięcznych przychodów rodziny (z około 31.000 zł do 1.440 zł średniomiesięcznie). Skarżąca nie wskazała żadnych nieprzewidywalnych, czy nadzwyczajnych okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenie, że średniomiesięczny przychód za rok 2014 będzie kształtował się znacząco odmiennie od przychodu z lat ubiegłych. Natomiast z doświadczenia życiowego płyną wnioski, że działalność o charakterze handlowym cechuje sezonowość sprzedaży i związanej z tym wysokości przychodów. Stąd ocenę zdolności płatniczych Skarżącej należało odnieść do średniomiesięcznych przychodów rodziny z lat ubiegłych, a nie jedynie do okresu deklarowanego w oświadczeniu majątkowym (styczeń 2014 roku), który nie jest reprezentatywny dla sytuacji majątkowej rodziny. Mając na uwadze średniomiesięczny przychód z roku 2013, brak ujawnienia wyciągu z rachunku oszczędnościowego, brak ujawnienia kosztów utrzymania koniecznego rodziny, a nadto brak określenia aktualnej sytuacji rodzinnej wszystkich domowników, stwierdzić należało, że oświadczenie majątkowe Wnioskodawczyni jest niepełne. Niepełne oświadczenie majątkowe nie daje podstaw do ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego oraz rodzinnego, a przez to nie pozwala na określenie rzeczywistych zdolności płatniczych strony postępowania. Z kolei orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy nie może być niezależne od rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej strony postępowania. Z dobrodziejstwa prawa pomocy mogą korzystać tylko te osoby, które wykazały, że uiszczenie kosztów sądowych spowoduje zachwianie ich sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie będą one w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Ocena sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącej odnośnie spełnienia wskazanego kryterium jest niemożliwa z uwagi na wskazane powyżej braki oświadczenia majątkowego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.