III SA/Po 638/10

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010r. wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. W. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2010r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2008; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2010 roku referendarz sądowy odmówił M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że wpis od skargi wynosi 154zł, a Wnioskodawczyni posiada własne źródło dochodu w kwocie 950zł oraz zgromadziła oszczędności w wysokości 1.500zł. W sprzeciwie, który odrzucono, bo został wniesiony po terminie, Wnioskodawczyni wskazała, że oszczędności w kwocie 1.500zł to drobne sumy przeznaczone na bieżące potrzeby. Podniosła przy tym, że zasoby na takim poziomie nie mogą być brane pod uwagę jako oszczędności, skoro w rubryce dotyczącej przedmiotów wartościowych należy ujawnić te o wartości powyżej 3000euro (k. 67). Pismem z dnia 14 marca 2011 roku powołując się na zmianę istotnych okoliczności faktycznych dotyczących wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie (k. 83-86). W uzasadnieniu wniosku podała, że jest zobowiązana do uiszczenia podatku, uzyskuje niskie miesięczne dochody (150zł – działalność gospodarcza, 100zł – umowa o pracę), które nie wystarczają na opłacenie podstawowych potrzeb. Wnioskodawczyni oświadczyła, że studiuje i korzysta z pomocy rodziców. Z oświadczenia majątkowego oraz dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że Wnioskodawczyni zamieszkuje pod adresem ul. [...], pod adresem ul. [...] wykonuje działalność gospodarczą, a pod adresem ul. [...] znajduje się siedziba oznaczona dla tej działalność. Z materiałów przekazanych w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego wynika, że Wnioskodawczyni studiuje w Irlandii i jednocześnie prowadzi w Polsce działalność gospodarczą. W 2009 roku łączny przychód objęty ryczałtem wyniósł 49.685,69zł (31.823,12zł - działalność prowadzona na własne nazwisko, 17.862,57zł – działalność prowadzona w formie spółki osób fizycznych). W 2010 roku przychód przypadający na Wnioskodawczynię z działalności prowadzonej w formie spółki osób fizycznych wyniósł 15.768,45zł. Skarżąca przedłożyła także kserokopię informacji o przychodach podatnika z działalności prowadzonej na własne nazwisko, w której nie wykazano żadnego przychodu. Przychód z działalności gospodarczej za okres od stycznia do końca marca 2011 roku wyniósł 12.645zł. Koszty z działalności gospodarczej za ten okres Wnioskodawczyni określiła na 11.891,82zł. Zaliczyła do nich wydatki na energię elektryczną, składki ZUS oraz czynsz wynajmu od nieruchomości użytkowanej przez PPHU "A" M. S. oraz PPHU "B" J. W. Wnioskodawczyni uzyskuje także przychód z tytułu umowy o pracę nakładczą (150zł średnio brutto miesięcznie). Wnioskodawczyni wynajmuje na prowadzenie działalność gospodarczej lokal o pow. 5m² pod adresem ul. [...] (czynsz miesięczny około 61zł) oraz, wspólnie z PPHU "B" J. W., lokal o pow. 300,70m² pod adresem ul. [...] (czynsz miesięczny około 3.500zł). Zgodnie z oświadczeniem Wnioskodawczyni, nieruchomość pod adresem ul. [...] należy do jej rodziców. Koszty utrzymania nieruchomości rodziców nie są znane Wnioskodawczyni. Wezwanie do uzupełnienie oświadczenia majątkowego pozostało niewykonane w zakresie określenia wysokości kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, wysokości pomocy finansowej otrzymywanej od rodziców oraz złożenia spisu posiadanych rachunków bankowych wraz wyciągami dokumentującymi operacje finansowe wykonywane na tych rachunkach. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) warunkiem uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych jest wykazanie, że wnioskodawca nie ma możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym strona nienależycie realizuje obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, jeśli jej oświadczenie majątkowe jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (wniosek a contrario z art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie majątkowe Wnioskodawczyni jest niekompletne, a ponadto budzi wątpliwości. Dlatego nie można przyjąć, że poniesienie kosztów postępowania w pełnej wysokości (w szczególności wpisu od skargi w kwocie 154zł) spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej Skarżącej w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Wnioskodawczyni nie wykonała wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego w zakresie przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, wykazania kosztów utrzymania koniecznego oraz wykazania wysokości pomocy finansowej otrzymywanej od rodziców. Powyższe informacje mają istotne znaczenie dla określenia zdolności płatniczych Wnioskodawczyni zważywszy, że deklarowany dochód (250zł brutto miesięcznie) wedle zasad doświadczenia życiowego nie przekracza kosztów utrzymania koniecznego dla jednej osoby, a tym bardziej kosztów związanych ze studiowaniem na zagranicznej uczelni. Istotne jest również i to, że w poprzednim oświadczeniu majątkowym (k. 40), Wnioskodawczyni deklarowała zdolność do gromadzenia oszczędności (1.500zł). Jednocześnie poziom dochodów Skarżącej w porównaniu do listopada 2010 roku nie uległ pogorszeniu, bowiem dochód za trzy miesiące bieżącego roku (12.645zł) wysokością zbliża się do całego dochodu zadeklarowanego za 2010 rok (15.768,45zł). Skoro strona uchyla się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (porównaj postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 roku, sygn. akt I FZ 71/09, Lex nr 564253). Brak współpracy ze strony skarżącej skutkuje uznaniem, iż nie wykazała ona zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania jej prawa pomocy (porównaj orzeczenie NSA z 24 marca 2009 roku, sygn. akt II FZ 91/09, Lex nr 550327). Ponadto złożone oświadczenie majątkowe budzi wątpliwości. Skarżąca wskazuje, że koszty z działalności gospodarczej obejmujące tylko czynsz za wynajem, składki ZUS oraz wydatki za energie elektryczna, prawie w całości wyczerpują osiągane przychody. Niemniej wskazać należy, że w spisie deklarowanych kosztów w całości zostały uwzględnione wydatki, które obciążają wszystkie podmioty wynajmujące nieruchomość i powinny rozkładać się na dwa podmioty prowadzące działalność gospodarczą w tym miejscu, czyli PPHU "A" M. S. oraz PPHU "B" J. W. Ponadto do kosztów działalności handlowej Wnioskodawczyni wlicza jedynie wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości, co uzasadnia wątpliwości, że Skarżąca nie przedstawiła pełnych rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej, a tym samym rzeczywistej sytuacji majątkowej. Uzasadnione obawy budzi oświadczenie majątkowe w zakresie wysokości osiąganych dochodów. Wskazać należy, że przy przychodzie z działalności gospodarczej w 2010 roku na poziomie około 1.314zł miesięcznie (15.768,45zł : 12 miesięcy) Wnioskodawczyni określiła dochód miesięczny brutto na kwotę 950zł, a przy przychodzie na poziomie 4.215zł miesięcznie (12.645zł : 3 miesiące) Skarżąca zadeklarowała dochód z działalności gospodarczej na kwotę 150zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazuje, że zamieszkuje na nieruchomości rodziców. Przy czym nie są jej znane wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości, a rodzice "w związku z młodym wiekiem Skarżącej oraz jej studiami w Irlandii każdorazowo pomagają osobiście i finansowo w ramach potrzeb". Powyższe uzasadnia stanowisko, że Wnioskodawczyni chociaż posiada własne źródło dochodu, to w rzeczywistości prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. A w takiej sytuacji zobowiązana jest do przedstawienia sytuacji majątkowej wszystkich członków rodziny. Jeżeli strona twierdzi, że nie może samodzielnie ponieść kosztów postępowania, to konieczne jest zbadanie, czy również przy pomocy bliskich nie jest w stanie tego uczynić (porównaj postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 262/09, Lex nr 552223). Nieujawnienie sytuacji majątkowej bliskich nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy (porównaj postanowienie NSA z dnia 02 lipca 2009 roku, sygn. akt . I FZ216/09, Lex nr 552212). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.