III SA/Po 653/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-10-15

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bez usunięcia wątpliwości co do sytuacji majątkowej i bez udokumentowania rzeczywistego stanu rzeczy, uzasadnia odmowę jego przyznania, zwłaszcza w sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny dwukrotnie oddalał zażalenia na wcześniejsze postanowienia o odmowie?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący ponownie nie usunął wątpliwości co do swojej sytuacji majątkowej i nie udokumentował rzeczywistego stanu rzeczy, mimo wcześniejszych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujących na niewystarczalność złożonych oświadczeń. Ogólnikowe i nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają na obiektywną ocenę zdolności płatniczych strony.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W przeszłości Naczelny Sąd Administracyjny dwukrotnie oddalał jego zażalenia na postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, wskazując na niewystarczające oświadczenia majątkowe. Skarżący nie usunął wątpliwości dotyczących jego sytuacji majątkowej, rodzinnej, prowadzenia działalności rolniczej, udziałów w spółkach oraz zadłużeń, pomimo informacji wskazujących na posiadanie gruntów rolnych, bycie prezesem zarządu spółki oraz ujawnienie w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 października 2014 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. R. P., po raz kolejny w niniejszej sprawie, w prawem przewidzianej formie, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 177-178 akt sądowych). Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na Skarżącego nakładany był obowiązek uzupełnienia oświadczenia majątkowego (k. 18 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny już dwukrotnie oddalała zażalenia R. P. na postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 listopada 2012 roku NSA wyjaśnił, że oświadczenie Skarżącego bez poparcia jego treści stosownymi dowodami jest niewystarczające do dokonania obiektywnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy (k. 51-53 akt sądowych). Z kolei w postanowieniu z dnia 29 sierpnia 2013 roku NSA wyjaśnił, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o prawo pomocy sąd nie zajmuje się ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Zadanie sądu sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, a następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (k. 103-106 akt sądowych). Przenosząc powyższe na grunt oceny zasadności kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że składając ponowne żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz kolejne żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, Wnioskodawca nie usunął wątpliwości, jakie budziły już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. Ponownie bez wyjaśnienia (udokumentowania rzeczywistego stanu rzeczy) pozostawione zostały kwestie dotyczące: - ubiegania się o dopłaty do produkcji rolnej i związanej z tym konieczności prowadzenia działalności rolniczej, - założenia, wyposażenia w majątek i zbycia udziałów w "A" Sp. z o.o., - założenia i wyposażenia w majątek "B" Sp. z o.o. w organizacji, - tytułów prawnych do zajmowania, sposobu zagospodarowania i kosztów utrzymania: nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), nieruchomości wskazanej jako adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), nieruchomości wskazanej jako adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o. oraz nieruchomości wskazanej jako siedziba "B" Sp. z o.o. w organizacji, - sytuacji rodzinnej Wnioskodawcy, - wysokości egzekwowanych należności oraz wysokości kwot wyegzekwowanych lub przekazanych organom egzekucyjnym, - wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - okoliczności oraz przyczyn ujawnienia Skarżącego w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych, - źródła finansowania: wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych, działalności rolniczej oraz źródła pochodzenia majątku przekazanego tworzonym podmiotom gospodarczym. Tymczasem okoliczności znane z urzędu oraz informacje zamieszczone w serwisach internetowych instytucji państwowych wskazują, co następuje. Wnioskodawca w latach 2004-2011 nieprzerwanie zgłaszał do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. ponad 100ha. Z kolei na potrzeby postępowania o przyznanie prawa pomocy Skarżący składa zapewnienia, że nie prowadzi działalności rolniczej. Jednak w dniu 19 lutego 2014 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęły trzy skargi R. P. na decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości za 2011, 2012 oraz 2013 rok (sygn. akt III SA/Po 252-254/14). W aktach administracyjnych wskazanych spraw zalegała umowa dzierżawy nieruchomości rolnych z dnia 25 października 2011 roku zawarta pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych a Skarżącym, który zamieszkuje pod adresem [...], [...]. Aktualnie, jako adres zamieszkania, Skarżący wskazuje nieruchomości pod adresem [...]. Jednak w treści wniosku podaje, że "korzysta z jadłodajni [...] i noclegowni dla bezdomnych". Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o., a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości 100.000 zł zbył na rzecz brata M. P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia [...] czerwca 2012 roku, Nr [...], poz. [...]). Niemniej wcześniej, czyli przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 roku, sygn. akt [...]). W dniu 27 września 2011 roku, czyli jeszcze przed podpisaniem wskazanej powyżej umowy dzierżawy nieruchomości rolnych z ANR, Wnioskodawca został ujawniony w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (Nr RDN [...]). W dniu 29 marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła skarga podmiotu "B" Sp. z o.o. w organizacji (sygn. akt III SA/Po 516/13), którą reprezentuje R. P. Z kolei postanowieniem z dnia 04 grudnia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy "B" Sp. z o.o. w organizacji. Z uzasadnienia postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wynika, że udziałowcami "B" Sp. z o.o. w organizacji są bracia R. P. i M. P. Spółkę reprezentuje Skarżący. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000 zł. Wnioskodawca posiada jeden udział o wartości nominalnej 50 zł. Udziały zostały objęte i pokryte w całości gotowizną. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi 25.000 zł. Siedziba Spółki znajduje się w dzierżawionym lokalu. Zadłużenie z tytułu czynszu wynosi 23.000 zł. R. P., który jest wspólnikiem i prezesem zarządu "B" Sp. z o.o. w organizacji, ponosi w części koszty działalności reprezentowanej Spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł drugi wspólnik (brat wnioskodawcy M. P.), u którego Spółka jest zadłużona. Skarżący ponad wszelką wątpliwość ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie, tak jak w niniejszej sprawie, oddalał zażalenia wnoszone na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. W tych okolicznościach nie może być wątpliwości co do tego, że Skarżący świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Kolejne oświadczenie majątkowe Skarżącego nadal nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości, co do zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy oraz nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło