III SA/Po 654/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-03-11

Skład orzekający: Sebastian Michalski – referendarz sądowy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony z powodu niewykonania przez skarżącego obowiązku uzupełnienia oświadczenia majątkowego i braku udokumentowania rzeczywistej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania przez osobę fizyczną, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy skarżący nie usuwa braków formalnych w oświadczeniu majątkowym i nie udokumentuje swojej sytuacji majątkowej, a zebrane informacje budzą wątpliwości co do rzeczywistego stanu rzeczy, wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich. Organ wezwał skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego o szczegółowe dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej i działalności gospodarczej. Skarżący nie wykonał wezwania, przedstawiając jedynie ogólnikowe i nieudokumentowane informacje o trudnej sytuacji majątkowej. Organ odmówił przyznania prawa pomocy z powodu braku rzetelnego udokumentowania sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 marca 2014 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P. wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że nie ma środków do życia, jest bezdomny i korzysta z jadłodajni [...]. Pismem z dnia 03 lutego 2014 roku Skarżący został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: – udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2012, 2013 oraz 2014 rok, – przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 lipca 2013 roku, – określenie rozmiaru prowadzonej działalności rolniczej, udokumentowanie wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych oraz udokumentowanie kosztów prowadzenia działalności rolniczej (lata 2012-2013), – udokumentowanie średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, – udokumentowanie źródła pochodzenia środków przeznaczonych na kapitał zakładowy spółki "A" Sp. z o.o., – udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu zajmowania stanowiska prezesa spółki "A" Sp. z o.o., – przedłożenie odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki "A" Sp. z o.o. na rzecz M. P. (brat), – udokumentowanie sytuacji majątkowej "A" Sp. z o.o., – wskazanie udziałowców oraz udokumentowanie wysokości i źródła pochodzenia kapitału zakładowego "B" Sp. z o.o. w organizacji, – udokumentowanie sytuacji majątkowej "B" Sp. z o.o., – udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu reprezentacji "B" Sp. z o.o. w organizacji, – przedłożenie odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 roku, sygn. akt [...] o wpisaniu Wnioskodawcy do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, – wskazanie czyją stanowią własność oraz podanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami: [...], [...] (adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), [...], [...] (adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), [...], [...] (adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o.), [...], [...] (główna siedziba i miejsce wykonywania działalności gospodarczej w okresie od 13.01.2011 r. do 08.09.2011 r.) oraz nieruchomości położonej pod adresem [...], [...] (siedziba "B" Sp. z o.o. w organizacji), – przedłożenie szczegółowego opisu nieruchomości znajdujących się pod w/w adresami (proszę określić rodzaj zabudowy tych nieruchomości oraz sposób ich zagospodarowania), – wykazanie czy aktualnie przeciwko Wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne; udokumentowanie rodzaju i wysokość egzekwowanych należności, rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym lub wysokość kwot przejętych wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2013 roku. Skarżący ponownie nie wykonał wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. W piśmie z dnia 28 lutego 2014 roku zawarł jedynie ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej, które nadal budzą wątpliwości, co do zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy oraz nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przenosząc powyższe na grunt oceny zasadności kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać należy, że składając ponowne żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz kolejne żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, Wnioskodawca nie usunął wątpliwości, jakie budziły już wcześniej złożone oświadczenie majątkowe. Ponownie bez wyjaśnienia (udokumentowania rzeczywistego stanu rzeczy) pozostawione zostały kwestie dotyczące: – ubiegania się o dopłaty do produkcji rolnej i związanej z tym konieczności prowadzenia działalności rolniczej, – założenia, wyposażenia w majątek i zbycia udziałów w "A" Sp. z o.o., – założenia i wyposażenia w majątek "B" Sp. z o.o. w organizacji, – tytułów prawnych do zajmowania, sposobu zagospodarowania i kosztów utrzymania: nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), nieruchomości wskazanej jako adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), nieruchomości wskazanej jako adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o. oraz nieruchomości wskazanej jako siedziba "B" Sp. z o.o. w organizacji, – sytuacji rodzinnej Wnioskodawcy, – wysokości egzekwowanych należności oraz wysokości kwot wyegzekwowanych lub przekazanych organom egzekucyjnym, – wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, – okoliczności oraz przyczyn ujawnienia Skarżącego w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych, – źródła finansowania: wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych, działalności rolniczej oraz źródła pochodzenia majątku przekazanego tworzonym podmiotom gospodarczym. Tymczasem okoliczności znane z urzędu oraz informacje zamieszczone w serwisach internetowych instytucji państwowych wskazują, co następuje. Wnioskodawca w latach 2004-2011 nieprzerwanie zgłaszał do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. ponad 100 ha. Z kolei na potrzeby postępowania o przyznanie prawa pomocy Skarżący składa zapewnienia, że nie prowadzi działalności rolniczej. Jednak w dniu 19 lutego 2014 roku do Sądu wpłynęły trzy skargi R. P. na decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości za 2011 2012 oraz 2013 rok (sygn. akt III SA/Po 252-254/14). W aktach administracyjnych wskazanych spraw zalega umowa dzierżawy nieruchomości rolnych z dnia 25 października 2011 roku zawarta pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych a Skarżącym, który zamieszkuje pod adresem [...], [...]. Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o., a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości 100.000 zł zbył na rzecz brata M. P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia [...] czerwca 2012 roku, Nr [...], poz. [...]). Niemniej wcześniej, czyli przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 roku, sygn. akt [...], Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym. W dniu [...] września 2011 roku, czyli jeszcze przed podpisaniem wskazanej powyżej umowy dzierżawy nieruchomości rolnych, Wnioskodawca został ujawniony w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (Nr RDN [...]). W dniu 29 marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła skarga podmiotu "B" Sp. z o.o. w organizacji (sygn. akt III SA/Po 516/13), którą reprezentuje R. P. Z kolei postanowieniem z dnia 04 grudnia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy "B" Sp. z o.o. w organizacji. Z uzasadnienia postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wynika, że udziałowcami "B" Sp. z o.o. w organizacji są bracia R. P. i M. P. Spółkę reprezentuje Skarżący. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000 zł. Wnioskodawca posiada jeden udział o wartości nominalnej 50 zł. Udziały zostały objęte i pokryte w całości gotowizną. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi 25.000 zł. Siedziba Spółki znajduje się w dzierżawionym lokalu. Zadłużenie z tytułu czynszu wynosi 23.000 zł. R. P., który jest wspólnikiem i prezesem zarządu "B" Sp. z o.o. w organizacji, ponosi w części koszty działalności reprezentowanej Spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł drugi wspólnik (brat wnioskodawcy M. P.), u którego Spółka jest zadłużona. Skarżący ponad wszelką wątpliwość ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie, tak jak w niniejszej sprawie, oddalał zażalenia wnoszone na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. W tych okolicznościach nie może być wątpliwości co do tego, że Skarżący świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Kolejne oświadczenie majątkowe Skarżącego nadal nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości, co do zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy oraz nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło