III SA/Po 661/12

Dnia 12 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 roku wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2012 roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na pismo dotyczące pozostawienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009 bez rozpoznania; postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy (k. 49 akt sądowych). W dniu 17 grudnia 2012 roku doręczono stronie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (k. 68 akt sądowych). W dniu 23 grudnia 2012 roku Skarżący ponownie wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy (k. 62 oraz 72-73 akt sądowych). W dniu 16 stycznia 2013 roku doręczono Skarżącemu wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi (k. 64 akt sądowych oraz k. 67 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu Skarżący złożył w dniu 23 stycznia 2013 roku kolejny wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie wskazanego przez niego radcy prawnego (k. 70 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 27 marca 2013 roku skarga została odrzucona (k. 76 akt sądowych). Wpis od skargi nie został uiszczony. W terminie otwartym na wniesienie skargi kasacyjnej Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, gdyż w jego ocenie uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, ponownie zażądał zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu (pismo z dnia 25 kwietnia 2010 roku, k. 86 oraz 92-93 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz.u. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Jedynie wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie wpływa jednak na skutki niezastosowania się strony do treści postanowienia prawomocnego (postanowienie NSA z dnia 23 marca 2009 r., I FZ 60/09, LEX 565712). Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu – art. 86 § 1 p.p.s.a. Dowody zgromadzone w aktach sprawy wskazują jednoznacznie, że Skarżący w terminie otwartym na uiszczenie wpisu od skargi ponownie wystąpił z żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych. Tym samym brak uiszczenia wpisu od skargi nie był związany z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bowiem w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu oraz w terminie otwartym na dokonanie przedmiotowej czynności. W okolicznościach kontrolowanej sprawy nie mamy zatem do czynienia z bezskutecznością czynności w postępowaniu sądowym spowodowaną dokonaniem jej po terminie, lecz odmową uiszczenia wpisu sądowego uzasadnianą ponownym żądaniem przyznania prawa pomocy. Argumentacja dotycząca trudnej sytuacji materialnej oraz braku możliwości uiszczenie kosztów sądowych nie jest przesłanką aktualizującą kompetencję do wydania orzeczenia o przywróceniu terminu. Stąd prowadzi do wydania orzeczenia o odmowie przywrócenia terminu. Z kolei skarga kasacyjna jest właściwym środkiem prawnym do kontroli tego, czy Sąd pierwszej instancji przy odrzuceniu skargi zasadnie uznał, że w sprawie została wypełniona hipoteza przepisu art. 220 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 85 oraz art. 86 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.