III SA/Po 661/23

WyrokWSA w Poznaniu2023-12-05

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Zbigniew Kruszewski, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami, oparta na art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, jest zgodna z prawem, gdy zagraniczne prawo jazdy zostało unieważnione, a nie formalnie zatrzymane?
Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty o wydaniu prawa jazdy jest zgodna z prawem, ponieważ wydanie polskiego prawa jazdy osobie, której zagraniczne prawo jazdy zostało cofnięte lub zawieszone, stanowi rażące naruszenie prawa. Implementacja dyrektywy unijnej wymaga odmowy wydania prawa jazdy w takiej sytuacji, a polskie przepisy są zgodne z tym wymogiem, mając na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Starosty o wydaniu R. S. prawa jazdy, uznając, że wydanie uprawnień nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, że zagraniczne prawo jazdy skarżącego zostało cofnięte, co zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami uniemożliwia wydanie polskiego prawa jazdy. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że zagraniczne prawo jazdy zostało jedynie unieważnione, a nie zatrzymane, i że nie miał ważnego zagranicznego prawa jazdy w momencie ubiegania się o polskie uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wydania uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 26 lipca 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 158 §1, art. 156 §1 i art. 16 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako k.p.a.), stwierdziło nieważność, w całości, decyzji Starosty [...] z 14 października 2022 r. "o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami... przyznaję osobie, o której mowa w części A wniosku, uprawnienia do kierowania pojazdami i wydaję jej: 1) prawo jazdy ważne do dnia 29.08.2032 nr [...] ...", skierowanej do R. S.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawę prawną decyzji Starosty [...] o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W myśl art. 12 ust. 2a tej ustawy, w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Jak stanowi z kolei art. 12 ust. 2b tej ustawy, zapytanie i potwierdzenie, o których mowa w ust. 2a, następuje wyłącznie w drodze teletransmisji przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy. W sprawie zastosowanie miał także art.12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy. SKO wskazało, że w aktach sprawy znajduje się zapytanie o dokument do systemu EUCARIS, z 14 października 2022 r., w którego treści znajduje się m. in. informacja: "Status dokumentu: Nieważny". Wynika więc z tego, że wnioskodawca jest osobą, która uzyskała za granicą prawo jazdy, jednak później to prawo jazdy zostało zatrzymane w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Mimo tego Starosta [...] w dniu 14 października 2022 r. orzekł o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami. SKO oceniło, że w sprawie występuje wada rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 K.p.a., skutkująca stwierdzeniem nieważności decyzji. Zaistniała oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem Starosty [...] a przepisem art.12 ust.1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy. SKO oceniło, że skutków społeczno-gospodarczych spowodowanych tą decyzją nie można zaakceptować z punktu widzenia praworządności, albowiem przepisy regulujące wydawanie prawa jazdy mają rygorystyczny charakter, ze względu na przedmiot, który regulują. Wydawanie praw jazdy podlega ścisłej reglamentacji. SKO zaznaczyło, że zweryfikowało przedmiotową decyzję także w świetle pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 K.p.a., ale nie stwierdziło, aby dotknięta ona była którąkolwiek z pozostałych wad statuowanych w tym przepisie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. S., wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez błędne jego zastosowanie na skutek bezpodstawnego przyjęcia, że skarżący pozostawał w okresie zatrzymania prawa jazdy w [...] w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy w systemie EUCARIS pozostawała jedynie adnotacja o nieważności prawa jazdy, co nie może być automatycznie utożsamiane z jego zatrzymaniem w rozumieniu powyższego przepisu, a nadto w sytuacji gdy skarżący w chwili ubiegania się o polskie prawo jazdy nie miał ważnego [...] prawa jazdy, gdyż jego uprawnienie do kierowania pojazdami w [...] wygasło, przez co nie mógł on być w chwili wydania decyzji przez organ I instancji w okresie zatrzymania prawa jazdy. 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a., polegające na: - niepodjęciu przez organ wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności zaś wystosowania szczegółowego zapytania do właściwego organu [...] i uzyskania szczegółowych informacji w zakresie historii i zdarzeń dotyczących [...] uprawnień do kierowania pojazdami pod kątem możliwości zastosowania art. 12 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami, w szczególności ustalenia prawidłowego znaczenia terminów prawa [...] wynikających z informacji nadesłanej przez [...] Urząd ds. Ruchu Drogowego ([...]. K.-B.) w odniesieniu do przesłanki negatywnej wskazanej w art. 12 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami oraz oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na podstawie krótkiego, lakonicznego wpisu w systemie EUCARIS, który w ogóle nie został poddany należytej wykładni; - braku należytego oraz rzetelnego wyjaśnienia przez organ istnienia przesłanki negatywnej określonej w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez zaniechanie ustalenia i wyjaśnienia treści i znaczenia przepisów prawa [...] w kontekście unieważnienia uprawnień do kierowania pojazdami oraz regulujących rodzaj i skutki zastosowania wobec skarżącego na terenie [...] środka w postaci zakazu nabycia nowych uprawnień do kierowania pojazdami i rzeczywistego czasu jego trwania, co ewentualnie mogłoby być utożsamiane z okresem zatrzymania prawa jazdy; - braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu prawa [...] na okoliczność ustalenia znaczenia i skutków prawnych zastosowanego wobec skarżącego środka w postaci zakazu nabycia nowych uprawnień do kierowania pojazdami oraz rzeczywistego czasu jego trwania, - dowolnej i wadliwej ocenie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności informacji nadesłanej od organu [...] oraz niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności: i. czy [...] prawo jazdy zostało zgodnie z przepisami prawa [...] unieważnione lub odebrane przed złożeniem przez skarżącego wniosku o jego wymianę, w oparciu o urzędową informację właściwego organu [...]; ii. oparcie się jedynie na informacji organu [...], który nie miał kompetencji do wycofania lub unieważnienia [...] prawa jazdy należącego do skarżącego, gdyż takie działanie byłoby bezprawne i sprzeczne z prawem unijnym; iii. na jakiej podstawie organ I instancji stwierdził (w oparciu o przepisy prawa polskiego i unijnego, w tym informacji z sytemu EUCARIS), że skarżący był rzekomo w posiadaniu ważnego [...] prawa jazdy w momencie składania wniosku o wymianę [...] prawa jazdy; iv. nieuwzględnienie faktu umorzenia wobec skarżącego postępowania karnego na terenie [...] w związku z posiadaniem ważnego [...] prawa jazdy, które w pełni było uznawane przez organy [...] na terenie [...], przy czym organ w ogóle nie odniósł się już wcześniej do wskazanych kwestii sygnalizowanych w zaskarżeniu decyzji Starosty [...] z 18 kwietnia 2023 r. o uchyleniu decyzji własnej o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami. Nadto pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że decyzja Starosty [...] w przedmiocie wydania skarżącemu polskiego prawa jazdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżacy wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: 1) wydruku postanowienia [...] Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 2011 r. sygn. 2 BvR 947/11, na okoliczność orzecznictwa [...] potwierdzającego zasadę uznawania zagranicznego prawa jazdy w [...], uzyskanego w innym kraju Unii Europejskiej, jak również braku możliwość uznania na terenie [...] za nieważne polskiego prawa jazdy nawet w okresie istnienia wpisu w rejestrze wykroczeń drogowych i braku jego usunięcia, 2) opinii adwokata [...] J. G. z dnia 24 kwietnia 2019 r. na okoliczność [...] stanu prawnego, skutków prawnych orzeczonego wobec skarżącego na terenie [...] wyroku skazującego oraz zakazu ubiegania się o uzyskanie ponownych uprawnień do kierowania pojazdami, znaczenia pojęć [...] oraz [...] i ich konsekwencji prawnych na gruncie prawa [...] (co w ogólnie nie było przedmiotem badania organu I, jak i II instancji), co ma znaczenie w kontekście prawidłowej wykładni normy zawartej w art. 12 ust 5 ustawy o kierujących pojazdami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 1§1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym §2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134§1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 lipca 2023 r. którą stwierdzono nieważność decyzji Starosty [...] z 14 października 2022 r. o wydaniu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami – w całości. Organ I instancji wydał bowiem decyzję zgodnie z wnioskiem, mimo tego, że w odpowiedzi do zapytania do systemu EUCARIS z 14 października 2022 r. znajduje się informacja, że prawo jazdy wydane przez organ [...] ma status dokumentu "nieważny" (k. 11 akt Starosty). Z kolei skarżący wywodzi, że adnotacja o nieważności prawa jazdy nie może być automatycznie utożsamiana z jego zatrzymaniem w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm., dalej jako ustawa o kierujących pojazdami), prawo jazdy nie może być wydane osobie która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy. Wskazany wyżej przepis stanowi implementację do krajowego porządku prawnego art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. U. L 403 z 30.12.2006; dalej także: Dyrektywa), zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie odmawia uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Regulacja ta, wobec przynależności Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, stanowi element obowiązującego porządku prawnego. Wyrażona w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej zasada lojalności zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia wszelkich środków ogólnych lub szczególnych właściwych dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Obowiązek ten skierowany jest również do organów krajowych stosujących prawo, a jednym z jego przejawów jest nakaz prounijnej wykładni przepisów krajowych. Reguła ta oznacza dążenie do takiej wykładni prawa krajowego, która w jak najszerszym stopniu będzie uwzględniała uregulowania prawa unijnego. W dziedzinie uznawania zagranicznych dokumentów potwierdzających prawo do kierowania pojazdami, kluczowe znaczenie ma art. 11 ust. 4 Dyrektywy. Nadto w art. 7 ust. 5 lit. a) Dyrektywy wprowadzono zakaz posiadania przez jedną osobę praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno państwo członkowskie (por. wyrok NSA z 22 marca 2022 r., II GSK 183/22; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA). W przywołanym orzeczeniu NSA wyjaśnił, że celem zacytowanych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i niedopuszczenie ich do ruchu drogowego, bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Służy to zapewnieniu bezpieczeństwa na drogach we wszystkich państwach członkowskich. Organ I instancji otrzymał informacje od [...] K.-B. ([...] Urząd ds. Ruchu Drogowego) w korespondencji z 18 listopada 2022 r. Z tych informacji jasno wynika, że skarżący wprawdzie zdał pomyślnie na [...] egzamin na prawo jazdy, ale [...] organ aktem z 30 sierpnia 2022 r. cofnął prawo jazdy, zarządził zawieszenie uprawnień wnioskodawcy do prowadzenia pojazdów do czasu wydania prawa jazdy oraz zobowiązał skarżącego do zwrotu dokumentu prawa jazdy, w zakreślonym terminie. Został bowiem poinformowany, przez organ [...], że skarżący miał odebrane [...] prawo jazdy i cofnięte uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Starosta w. ww. korespondencji z 18 listopada 2022 r. otrzymał kserokopię aktu wydanego przez organ [...] w dniu 30 sierpnia 2022 r. [...] Urząd ds. Ruchu Drogowego nadto poinformował, że [...] policja próbowała odebrać skarżącemu [...] prawo jazdy w dniu 11 listopada 2022 r., ale skarżący oświadczył wówczas, że będąc w Polsce zamienił tam [...] prawo jazdy na polskie prawo jazdy. Organ [...] poprosił o sprawdzenie, czy polskie prawo jazdy zostało wydane zgodnie z prawem (tłumaczenia przysięgłe, k. 5 i nast. akt Starosty). Sytuacja w jakiej znalazł się skarżący jest zatem odmienna od sytuacji dotyczącej osoby, która nigdy wcześniej nie legitymowała się prawem jazdy. Uzyskane na [...] uprawnienia do kierowania pojazdami były zawieszone w dacie ubiegania się o polskie uprawnienia do kierowania pojazdami (14 października 2022 r.) i skarżący został zobowiązany do oddania [...] prawa jazdy (dokumentu). W tej sytuacji Sąd ocenia jako bezzasadny zarzut skargi: błędnego zastosowania w sprawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy. Sąd ocenia jako bezzasadne także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym przepisów postępowania wymienionych w skardze. Przepis art. 15 ust. 1 Dyrektywy UE nr 2006/126/WE reguluje kwestie wzajemnej pomocy, zgodnie z którym państwa członkowskie wspierają się nawzajem w wykonywaniu dyrektywy oraz wymieniają informacje na temat praw jazdy przez siebie wydanych, wymienionych, zastąpionych, przedłużonych lub cofniętych. Korzystają z ustanowionej w tym celu Europejskiej Sieci Praw Jazdy. Z przepisów Dyrektywy wynika także, że nadawanie uprawnienia do kierowania pojazdami, wydawanie dokumentu prawa jazdy, zawieszanie, cofanie tego uprawnienia jest zastrzeżone do kompetencji organów państw członkowskich, które są natomiast zobowiązane do wzajemnego uznawania prawa jazdy, co wynika z pkt. 15 preambuły do dyrektywy, zgodnie z którym w trosce o bezpieczeństwo ruchu drogowego państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania własnych przepisów krajowych w zakresie cofnięcia, zawieszenia, przedłużenia okresu ważności i unieważnienia praw jazdy w stosunku do wszystkich posiadaczy praw jazdy, którzy mają miejsce zamieszkania na ich terytorium. Informacje przysłane przez K.-B. w korespondencji z 18 listopada 2022 r. należy ocenić jako udzielone w trybie przewidzianym w art. 15 ust. 1 Dyrektywy przez organ administracyjny jednego państwa członkowskiego, organowi innego państwa członkowskiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postąpiło prawidłowo, przyjmując za prawdziwe okoliczności opisane w piśmie od K.-B. z 18 listopada 2022 r., opatrzonego kserokopią aktu wydanego przez organ [...] w dniu 30 sierpnia 2022 r. Wbrew zarzutom skargi, niedopuszczalna byłaby sytuacja, w której polski organ właściwy do spraw wydania praw jazdy wypowiadałby się w kwestiach, które ze swej istoty zastrzeżone są dla organu innego kraju członkowskiego. Tym bardziej, niedopuszczalne byłoby wyjaśnianie przez polski organ, czy [...] uprawnienia do kierowania pojazdami zostały zawieszone zgodnie z przepisami prawa [...] – jak oczekuje strona skarżąca. Kwestia okoliczności utraty prawa jazdy w państwie członkowskim (w niniejszej sprawie: w [...] i na [...]) nie mogła podlegać badaniu w toku polskiego postępowania administracyjnego (por. m.in. wyroki NSA: z 20 maja 2021 r. I OSK 4151/18; z 26 kwietnia 2021 r. I OSK 3995/18). Zgodnie z przepisami art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Sąd stwierdza, że Kolegium słusznie uznało, że w sprawie zaistniała wada rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. Należy przy tym pamiętać, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od przyjętej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, która służy realizacji takich wartości jak pewność prawa, zaufanie do państwa, czy ochrona praw nabytych. W związku z tym wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę rażącego naruszenia prawa powinno następować tylko w okolicznościach bezspornych. Rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na wyróżniającej się sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 20 lipca 2023 r. III OSK 2683/21 i wymienione tam orzecznictwo tego Sądu; CBOSA). W kontrolowanej sprawie w ocenie Sądu wyżej wymienione przesłanki wystąpiły, jak trafnie oceniło SKO. Istnieje bowiem oczywista sprzeczność pomiędzy decyzją Starosty [...] z 14 października 2022 r. o wydaniu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami i przepisem art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, w którym zakazano wydawania prawa jazdy osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy a to prawo jazdy zostało zatrzymane – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy. Przepis ten statuuje jedną z przesłanek odmowy wydania prawa jazdy, nie jest więc przepisem instrukcyjnym. Z kolei skutki które wywołała decyzja o wydaniu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami są niemożliwe do zaakceptowania, mając na uwadze konieczność zapewnienia bezpieczeństwa na drogach we wszystkich państwach członkowskich. Jednoczesnie w sprawie nie zaistniało ograniczenie stwierdzenia nieważności decyzji wskazane w § 2 art. 156 k.p.a., bowiem od dnia doręczenia decyzji Starosty [...] z 14 października 2022 r. nie upłynęło dziesięć lat, nadto decyzja ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło