III SA/Po 677/16

Dnia 14 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 roku, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi X Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 roku, nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W punkcie 2 petitum skargi z dnia [...] czerwca 2016 r., wniesionej na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej, skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając żądanie w tym przedmiocie pełnomocnik skarżącej wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne wymienione w art. 62 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") stojące na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku. Skarżąca precyzując okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała na fakt braku jednolitego orzecznictwa w ramach Służby Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Pełnomocnik wskazał również na podobieństwo niniejszej sprawy do szeregu spraw rozpoznawanych przez tutejszy Sąd, w których to zapadły wyroki uchylające zaskarżone decyzje wraz z poprzedzającymi je decyzjami organów pierwszej instancji. W ocenie skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje również powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawczyni wyjaśniła przy tym, że ponosi duże straty nie tylko nie osiągając planowanych zysków ale także ponosząc straty finansowe. Zaznaczono, że wobec skarżącej toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry. Podniesiono również, że uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania dodatkowo pogorszy sytuację skarżącej. Skarżąca podniosła, że zasługuje na ochronę tymczasową do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą wymierzenia kary pieniężnej. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano ponadto na szereg postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych, w których to udzielono skarżącym ochrony tymczasowej w sprawach ze skarg na analogiczne decyzje Dyrektorów Izb Celnych wydanych w przedmiocie kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania decyzji poddanej kontroli sądowej. Zdaniem organu w uzasadnieniu wniosku skarżąca nie wykazała żadnych konkretnych okoliczności świadczących o tym, że uzasadnione jest wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, a więc niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej, w orzecznictwie wskazuje się, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (tak m.in. postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 332/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że podnoszone przez skarżącą okoliczności takie jak brak jednolitego orzecznictwa Służby Celnej co do charakteru gier urządzanych na urządzeniach skarżącej oraz różna praktyka organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie stanowią okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy wskazać, że nie może ona wywrzeć zamierzonego rezultatu. Wskazane przez skarżącą w uzasadnieniu skargi, a wymienione powyżej okoliczności abstrahują bowiem od przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Stosownie bowiem do postanowień art. 61 § 3 P.p.s.a. warunkiem wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprzednie wykazanie, że w sprawie w odniesieniu do skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane powyżej okoliczności nie mogą zatem stanowić argumentu przemawiającego za wstrzymaniem wykonania objętej skargą decyzji. Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga, iż przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że Sąd bada wyłącznie zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku (tak m.in. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., o sygn. akt II OSK 590/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć również należy, że Sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., o sygn. akt II OZ 661/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na argumencie o niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie, niweczy bowiem kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r., o sygn. akt II FSK 2195/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do podniesionej w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji kwestii rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą wymierzenia kary pieniężnej, należy wskazać abstrahując od tego, że możliwość uznania przepisów będących podstawą wydania objętego skargą aktu za niezgodne z Konstytucją nie stanowi w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. okoliczności uzasadniającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, że na chwilę obecną wątpliwości w tym zakresie nie są już aktualne. Zauważyć, w tym miejscu trzeba, że wątpliwości co do konstytucyjności przepisów leżących u podstaw wydania objętego skargą aktu stanowiły przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. P 4/14, jak również wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. P 32/12 (orzeczenia dostępne pod adresem: http://otkzu.trybunal.gov.pl). W ocenie sądu strona skarżąca nie wywiązała się należycie z obowiązku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, uzasadnienie wniosku zawarte w skardze abstrahuje bowiem od przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, do których to ustawodawca zaliczył niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu skargi nie podjęto nawet próby wykazania, że w odniesieniu do skarżącej zmaterializowały się przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu, do których to ustawodawca na mocy art. 61 § 3 P.p.s.a., zaliczył niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżąca nie dołączyła do skargi żadnych dowodów świadczących o ponoszeniu dużych strat finansowych, które to mogłyby ulec zwiększeniu z uwagi na konieczność zapłaty kary wymierzonej decyzją stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania. W aktach sprawy brak jest ponadto innych dokumentów, takich chociażby jak wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, na podstawie których możliwe byłoby dokonanie przez Sąd samodzielnej oceny czy sytuacja majątkowa skarżącej w połączeniu z wykonaniem wynikającego z zaskarżonej decyzji obowiązku doprowadziłaby w rzeczywistości do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.