III SA/Po 679/24

Dnia 27 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z 21.10.2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) po rozpatrzeniu zażalenia P. G. na postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Dyrektor ZUS) w [...] z 4.07.2024 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie D. K., ul. [...], [...], dokonaną zawiadomieniami z 22.05.2024 r. o nr od [...] do [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: Kpa) w zw. z art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: upea). Zaskarżone postanowienie wydano je w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismami z 24.06.2024 r. P. G. wniósł skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie D. K., ul. [...], [...], dokonaną zawiadomieniami z 22.05.2024 r. o nr od [...] do [...] Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi, podając, że uchybił terminowi z powodu złego stanu zdrowia w okresie od 17 do 21 czerwca 2024 r. Do skargi załączył zaświadczenie lekarskie. Postanowieniem z 4.07.2024 r. Dyrektor II Oddziału ZUS w [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia ww. skargi. Wyjaśnił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, bowiem zajęcia egzekucyjne doręczono mu 10.06.2024 r., 7-dniowy termin na złożenie skargi upływał 17.06.2024 r., a zaświadczenie lekarskie skarżącego obejmuje okres 17-21.06.2024 r. W zażaleniu od powyższego postanowienia P. G. podniósł, iż wykazał, że nie mógł złożyć skargi na czynność egzekucyjną z powodu choroby w okresie 17-21.06.2024 r., na potwierdzenie czego przedłożyć zaświadczenie lekarskie. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie (jak wskazano na wstępie) DIAS wskazał, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności (art. 54 § 3 upea). W myśl art. 58 § 1 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). DIAS wskazał, że Dyrektor II Oddziału ZUS w [...] zawiadomieniami z 22.05.2024 r. dokonał zajęcia przysługującego skarżącemu wynagrodzenia za pracę. Zawiadomienia te wraz z odpisami tytułów wykonawczych z 21.05.2024 r. doręczono stronie 10.06.2024 r. Termin na złożenie skargi na czynność egzekucyjną upływał więc 17.06.2024 r. Strona wniosła zaś skargę w dniu 24.06.2024 r., jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia, uzasadniając uchybienie złym stanem zdrowia w okresie od 17 do 21 czerwca 2024 r. DIAS wyjaśnił, że przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Organ odwoławczy stwierdził, że choroba, na którą skarżący się powołuje i przedstawia zaświadczenie lekarskie, trwała w okresie od 17 do 21 czerwca 2024 r., czyli rozpoczęła się w ostatnim dniu terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Zaświadczenie lekarskie zostało zaś wystawione 18.06.2024 r., co oznacza, że stan zdrowia skarżącego umożliwia udanie się do poradni lekarskiej. Sądzić zatem można, że skarżący mógł dzień wcześniej udać się do placówki pocztowej. Mógł również skorzystać z pomocy dorosłego domownika, który odebrał kierowaną do skarżącego korespondencję zawierającą tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że korespondencję odebrała "osoba pełnoletnia zamieszkująca z adresatem" – J. G.. Dlatego, zdaniem DIAS, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Dodano, że sam fakt choroby, a nawet uzyskanie w związku z tym zwolnienia lekarskiego od pracy nie jest a priori potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Jakakolwiek postać niedbalstwa strony wyklucza przywrócenie terminu. Zasadnie więc organ I instancji odmówił przywrócenia terminu. W skardze skierowanej do tutejszego Sądu P. G. zarzucił organowi odwoławczemu bezprawne działanie, naruszenie i łamanie jego prawa do obrony i Konstytucji. Podniósł, iż wykazał, że nie mógł wcześniej złożyć skargi na czynność egzekucyjną z powodu choroby w okresie 17-21.06.2024 r., na potwierdzenie czego przedstawił zaświadczenie lekarskie. Uchybienie terminu było więc przez niego niezawinione. Wniósł o uwzględnienie skargi. W odpowiedzi DIAS wniósł o oddalenie skargi, twierdząc jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Granice niniejszej sprawy wyznacza treść zaskarżonego postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 21 października 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora II Oddziału ZUS w [...] z 4 lipca 2024 r. o odmowie przywrócenia P. G. terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie D. K., ul. [...], [...], dokonaną zawiadomieniami z 22.05.2024 r. o nr od [...] do [...] Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych wyżej przepisów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w sprawie jest dokonana przez organy orzekające ocena braku uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Poza sporem jest zaś okoliczność, że terminowi do wniesienia skargi na ww. czynność egzekucyjną zajęcia wynagrodzenia za pracę, określonemu w art. 54 § 3 upea, skarżący uchybił. Skoro bowiem zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych z 21.05.2024 r. doręczono skarżącemu w dniu 10.06.2024 r., to 7-dniowy termin na złożenie skargi na czynność egzekucyjną upływał dnia 17.06.2024 r. Skarżący zaś skargę na czynność egzekucyjną nadał w placówce pocztowej w dniu 24.06.2024 r., jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do jej złożenia. Zgodnie z przepisami art. 58 § 1 i § 2 Kpa - znajdującymi odpowiednie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie na podstawieart. 18 pkt 2 w zw. z art. 54 § 5 u.p.e.a. - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. Zasadnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, iż przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, rozumieć należy wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli strony i uniemożliwiało dopełnienie czynności procesowej w sprawie. Podkreślić przy tym należy, że przy braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Odwołanie się w art. 58 § 1 Kpa do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1096/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, iż zachowanie skarżącego związane z uchybieniem terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia wynagrodzenia za pracę nosi postać zaniedbania, pomimo, iż w ostatnim dniu terminu do wniesienia zażalenia (tj. 17.06.2024 r.) skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim. Po pierwsze trafnie wskazuje DIAS, że zwolnienie lekarskie zostało wystawione dzień po upływie terminu do wniesienia zażalenia, tj. w dniu 18.06.2024 r., za okres od 17 do 21.06.2024 r. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie wyjaśnił zaś powodów, dla których zwolnienie lekarskie wystawiono w drugim dniu jego choroby. Równocześnie rację ma DIAS wskazując, że skoro zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia o pracę z 22.05.2024 r., adresowane do skarżącego, odebrała w dniu 10.06.2024 r. J. G. – pełnoletni dorosły domownik, to brak było przeszkód, a przynajmniej skarżący nie ujawnił ich we wniosku o przywrócenie terminu, by skarżący w zakreślonym przepisem art. 54 § 3 upea 7-dniowym terminie, pomimo choroby, wsparł się wspomnianą osobą bliską i wniósł skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wynagrodzenia za pracę. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uprawniały organy orzekające do przyjęcia na gruncie art. 58 § 1 Kpa w zw. z art. 18 pkt 2 upea, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W przypadku tej ostatniej okoliczności podkreślenia wymaga i co jest przyjmowane jednolicie w orzecznictwie, że nie każdy stan choroby może stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Uprawdopodobnienia bowiem wymaga, że okoliczności związane z chorobą były nie do przezwyciężenia, pomimo zachowania staranności, w tym także, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu czynności procesowej (por. wyrok NSA z 7 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2220/24, publ.: jak wyżej). W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.