III SA/Po 708/12

Dnia 4 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi x na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. x wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie odmowy zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że jednym z warunków wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym jest wniesienie skargi przez uprawniony podmiot (art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływanej jako "P.p.s.a."). Pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę musi znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, ale także może mieć swoje źródło w przepisach postępowania. Tym samym status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać tylko z faktycznego traktowania jakiegokolwiek podmiotu jako strony. Nie można zatem przyjąć, że skarga została skutecznie wniesiona, jedynie z tego powodu, iż organ doręczył podmiotowi swoją decyzję. Tylko podmiot rzeczywiście i obiektywnie legitymujący się interesem prawnym może domagać się jego ochrony przed sądem administracyjnym, bez względu na to, czy jest to sąd I, czy II instancji. Oceniając w tych kategoriach uprawnienie x do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, Sąd nie znalazł przesłanek uzasadniających istnienie interesu prawnego warunkującego posiadanie przymiotu strony w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. Burmistrz Miasta i Gminy, który jako organ właściwy dłużnika w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 78 ze zm.) wystąpił w sprawie z wnioskiem, o którym mowa w art. 5 ust. 3 tej ustawy o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, nie może upatrywać legitymacji skargowej w szczególności w treści art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 3 powołanej ustawy. Przepisy te określają obowiązki ustawowe organu po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy organ właściwy dłużnika obowiązany jest przeprowadzić wywiad alimentacyjny dotyczący ustalenia sytuacji dłużnika oraz odebrać od niego oświadczenie majątkowe. Gdy zaś zaistnieją sytuacje opisane w art. 5 ust. 1 organ ma ustawowy obowiązek złożenia wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Zgodnie z art. 3 ust. 5, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3 starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w myśl zaś ust. 6 zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika, gdy dłużnik spełni obowiązki wskazane w tym przepisie. Należy zgodzić się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który podkreśla, że wypełnienie przez organ ustawowego obowiązku nie czyni zeń strony w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym takim wnioskiem (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r., I OSK 1902/10). Postępowanie administracyjne w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wszczynane jest przez starostę z urzędu, a organ właściwy dłużnika jako podmiot składający w wykonaniu ustawowego obowiązku wniosek określony w art. 5 ust. 3 ustawy nie staje się z tego powodu stroną postępowania, nawet wówczas, gdy doręczono mu decyzję. W takim stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, że udział w postępowaniu administracyjnym x znajdował oparcie w interesie prawnym mającym swoje źródło w normie prawa materialnego czy przepisie prawa procesowego, z których wynikałyby jakiekolwiek prawa lub obowiązki. Powyższe, w ocenie Sądu oznacza, iż wnoszący skargę nie posiadał interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a. Wobec tego x nie posiadał uprawnień do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W tym stanie rzeczy na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.