III SA/Po 711/21

Dnia 18 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi K. P. na orzeczenie Zarząd Województwa [...] z dnia [...] marca 2021r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o grant w ramach projektu grantowego "[...] Tarcza Antykryzysowa" I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i przekazuje organowi sprawę do ponownego rozpoznania przez Zarząd Województwa [...], II. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- ([...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. W. A. R. P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "WARP", "grantodawca") realizowała – w ramach W. Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 (dalej: "WRPO") Oś priorytetowa 1: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka, Działanie 1.5 "Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw", Poddziałanie 1.5.2 "Wzmocnienie konkurencyjności kluczowych obszarów gospodarki regionu" – projekt grantowy "W. T. A." na podstawie zawartej z Zarządem Województwa W., działającym jako Instytucja Zarządzająca WRPO (dalej: "IZ WRPO"), umowy o dofinansowanie projektu nr [...] Zgodnie z postanowieniami umowy WARP zobowiązana była m.in. do dokonania wyboru grantobiorców w sposób przejrzysty oraz w oparciu o kryteria i procedury zatwierdzone przez IZ WRPO, w tym do zapewnienia, że grantobiorcami będą wyłącznie mikro- i małe przedsiębiorstwa, w tym samozatrudnieni. Celem projektu było udzielenie pomocy finansowej mikro- i małym przedsiębiorstwom, które znalazły się w sytuacji nagłego niedoboru lub braku płynności finansowej wskutek epidemii COVID-19. K. P. (dalej: "strona", "grantobiorca"), reprezentowana przez pełnomocnika N. B., złożyła wniosek o grant w ramach powyższego projektu, podając jako wiodący kod PKD z dokumentu rejestrowego przedsiębiorcy [...] hotele i podobne obiekty zakwaterowania. Na wezwanie o wyjaśnienie dlaczego we wniosku o grant jako wiodący [...] wskazano kod niespójny z wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, strona w piśmie z [...] listopada 2020 r. wskazała, że z uwagi na problemy techniczne z dostępem do CEIDG omyłkowo podano kod [...], który widniał w dokumentach rejestrowych na wcześniejszym etapie prowadzenia działalności. Zgodnie z CEIDG prowadzona działalność aktualnie mieści się w kodzie [...] pozostałe zakwaterowanie. WARP w piśmie z [...] lutego 2021 r., l.dz. [...], poinformowała, że w wyniku weryfikacji formalno-merytorycznej dokonanej zgodnie z obowiązującymi kryteriami wniosek o grant o numerze [...] [...] złożony w ramach projektu grantowego "W. T. A." nie uzyskał pozytywnej oceny. Grantodawca wyjaśnił, że zgodnie z § 5 ust. 3 regulaminu udzielania grantów w ramach rzeczonego projektu celowe wpisanie we wniosku o grant informacji niezgodnych ze stanem faktycznym lub niepełnych lub nieprawdziwych, może stanowić podstawę odrzucenia wniosku. Wpisanie nieprawidłowego kodu [...] zwiększyło szansę na otrzymanie dotacji. Wniosek złożony [...] nie zostałby przyjęty ponieważ alokacja w typie [...] zakończyła się [...] Komisja Odwoławcza IZ WRPO (dalej: "KO", "Komisja"), po rozpatrzeniu sprawy z protestu strony, orzekła o nieuwzględnieniu protestu. W uzasadnieniu Komisja wskazała, że podczas oceny formalno-merytorycznej projektu w ramach kryterium o nazwie: "Kwalifikowalność przedsiębiorcy, weryfikacja podmiotowa" weryfikacji podlegało m.in. czy grantobiorca według stanu na dzień składania wniosku prowadzi działalność gospodarczą (...) oraz czy posiada siedzibę lub w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą główne miejsce prowadzenia działalności na terenie województwa wielkopolskiego (...). Jest to kryterium obligatoryjne, którego niespełnienie skutkuje negatywną oceną projektu. Komisja podała, że wypełniając wniosek grantobiorca był zobowiązany przedstawić swoje dane zgodnie z odpowiednim dokumentem rejestrowym, które – podobnie, jak pozostałe informacje we wniosku – podlegały dalszej weryfikacji podczas oceny formalno-merytorycznej przeprowadzonej przez grantodawcę. W trakcie oceny formalno-merytorycznej wniosku weryfikowane są m.in. spełnienie przez grantobiorcę wymagań dotyczących wniosku o grant oraz dane podmiotu, który ubiega się o pomoc i czy jest on uprawniony do otrzymania wsparcia. W § 5 ust. 3 regulaminu wskazano, że celowe wpisanie we wniosku o grant informacji niezgodnych ze stanem faktycznym lub niepełnych lub nieprawdziwych, może stanowić podstawę odrzucenia wniosku. Natomiast w § 7 wyszczególniono typy, w ramach których przewidziano składanie wniosków. Kwota alokacji przeznaczona na dofinansowanie została podzielona na każdy z dwóch typów wniosków, to jest A i B (§ 8 ust. 4 regulaminu), a zakwalifikowanie wniosku do danego typu było zależne od wpisanego kodu PKD. Komisja po zweryfikowaniu danych grantobiorcy przedstawionych we wniosku stwierdziła ich nieprawidłowość z dokumentem rejestrowym, ponieważ z CEIDG wynika, że przeważający kod [...] to [...] pozostałe zakwaterowanie, a nie jak podano we wniosku [...] hotele i podobne obiekty zakwaterowania. Wniosek nie został zatem wypełniony poprawnie, ponieważ podano nieprawidłowy kod [...]. Dodatkowa argumentacja grantobiorcy dotycząca korzystania z historycznego wydruku dokumentu rejestrowego wydaje się zdaniem KO niezasadna, ponieważ kod [...] [...] jest głównym i jedynym kodem prowadzonej przez grantobiorcę działalności gospodarczej i pojawił się w dokumencie rejestrowym [...] maja 2017 r. Z historii wpisów rzeczywiście wynika, że kod [...] był kodem wcześniej prowadzonej działalności gospodarczej, to jest przed [...] maja 2017 r. i od tego czasu nie dokonano żadnych zmian. Wykazanie we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym, bowiem niezgodnych z obowiązującą dokumentacją konkursową, było w ocenie KO poważnym naruszeniem warunków konkursu stanowiąc podstawę przyznania negatywnej oceny. Pomimo, iż grantodawca w piśmie informującym o negatywnej ocenie wniosku nie wskazał nazwy kryterium oraz omyłkowo wskazał taki sam numer kodu [...] z aktualnego CEIDG i wniosku o grant, to ocena wniosku została przeprowadzona prawidłowo, a wniosek słusznie odrzucony. W skardze skierowanej do tut. Sądu, wnosząc o uznanie, że ocena wniosku została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 43 ust. 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1431 ze zm., dalej: "u.z.r.p."), przez jego niezastosowanie, co doprowadziło do ocenienia wniosku w sposób negatywny, podczas gdy organ powinien ten przepis zastosować i sprostować oczywistą omyłkę pisarską bądź wezwać do uzupełnienia braku, 2. art. 37 ust. 1 u.z.r.p., przez przeprowadzenie wyboru wniosków o grant w sposób nierzetelny i z brakiem zachowania cech bezstronności z uwagi na fakt, że przy dokonywaniu oceny wniosku organ pominął okoliczności związane z uprzednim wezwaniem do złożenia wyjaśnień oraz złożenia stosownych wyjaśnień zgodnie z żądaniami, co spowodowało, że ocena wniosku została przeprowadzona nieprecyzyjnie i niewyczerpująco, a organ nie ustosunkował się do części twierdzeń podniesionych w proteście, 3. art. 37 ust. 1 u.z.r.p. i § 5 ust. 3 regulaminu, przez uznanie, że podanie błędnego [...] stanowi celowe wpisanie we wniosku o grant informacji niezgodnych ze stanem faktycznym lub niepełnych lub nieprawdziwych, co stanowi podstawę odrzucenia wniosku o grant, podczas gdy skarżąca popełniła oczywistą omyłkę pisarską i nie stanowiło to celowego wpisania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym – które to naruszenia miały istotny wpływ na ocenę projektu. IZ WRPO w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnych w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec aktualnej sytuacji epidemicznej zaistniały wskazane w tym przepisie podstawy do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały dodatkowo uprzedzone celem umożliwienia zajęcia ewentualnych dalszych stanowisk w sprawie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane tej kontroli zostały wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. Stosownie zaś do art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania administracji publicznej zalicza się ustawę z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Skarżąca ubiega się o udzielenie pomocy publicznej w ramach projektu grantowego "W. T. A." realizowanego przez WARP w ramach W. Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020. Celem pomocy było wsparcie wielkopolskich mikro- i małych przedsiębiorstw zgodnie z warunkami przewidzianymi w Komunikacie Komisji Europejskiej - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE Seria C z 2020 r. Nr 91l, s. 1 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 28 kwietnia 2020 r. w sprawie udzielania pomocy w formie dotacji lub pomocy zwrotnej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020 w celu wsparcia polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2020, poz. 773 ze zm.) wydanym na podstawie art. 27 ust.4 u.z.r.p. Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.z.r.p. w ramach programów operacyjnych mogą być realizowane projekty grantowe. Jak stanowi art. 35 ust. 2 u.z.r.p. projektem grantowym jest projekt, którego beneficjent (w rozpatrywanym przypadku WARP – przyp. tut. Sądu) udziela grantów na realizację zadań służących osiągnięciu celu tego projektu przez grantobiorców. Grantobiorcą, o czym mowa już w art. 35 ust. 3 u.z.r.p., jest podmiot publiczny albo prywatny, inny niż beneficjent projektu grantowego, wybrany w drodze otwartego naboru ogłoszonego przez beneficjenta projektu grantowego w ramach realizacji projektu grantowego. Grantobiorcą nie może być podmiot wykluczony z możliwości otrzymania dofinansowania, co wynika z art. 35 ust. 4 u.z.r.p. Grantem natomiast, zgodnie z art. 35 ust. 5 u.z.r.p., są środki finansowe programu operacyjnego, które beneficjent projektu grantowego powierzył grantobiorcy na realizację zadań, o których mowa w ust. 2. Beneficjent projektu grantowego, o czym stanowi art. 36 ust. 1 pkt 2 i 3 u.z.r.p., odpowiada w szczególności za: - przygotowanie i przekazanie właściwej instytucji propozycji kryteriów wyboru grantobiorców (pkt. 2), - dokonanie, w oparciu o określone kryteria, wyboru grantobiorców (pkt. 3). Zgodnie z art. 36 ust. 2 u.z.r.p. właściwa instytucja zatwierdza procedury dotyczące realizacji projektu grantowego, opracowane przez beneficjenta projektu grantowego. Z powyższych regulacji wynika konieczność przeprowadzenia w ramach projektu grantowego otwartego naboru prowadzącego do wyboru grantobiorcy przez beneficjenta tego projektu (por. art. 35 ust. 3 u.z.r.p.). Nie powinno budzić wątpliwości, na co zwraca się także uwagę w literaturze przedmiotu, że wybór grantobiorcy nie może mieć charakteru dyskrecjonalnego, zależnego od arbitralnej decyzji beneficjenta projektu grantowego. Zachodzi potrzeba odwołania się w omawianym zakresie do zasad wyboru projektów, jakie sformułowane zostały w art. 37 ust. 1 u.z.r.p., a więc do przeprowadzenia tego wyboru w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (por. J. Ostałowski, Komentarz do art. 35 (w:) Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, pod red. R. Poździka, Warszawa 2016, Lex/el.). Zasady i procedury udzielania grantów w rozpatrywanym przypadku określone zostały w regulaminie udzielania grantów w ramach projektu grantowego "W. T. A." realizowanego przez WARP w ramach W. Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa 1: Innowacyjna i Konkurencyjna Gospodarka, Działanie 1.5 "Wzmocnienie konkurencyjności Przedsiębiorstw", Poddziałanie 1.5.2 "Wzmocnienie konkurencyjności kluczowych obszarów gospodarki regionu", Projekt nr [...] Istota sporu do jakiego doszło w sprawie sprowadza się zaś do stwierdzenia, czy wobec skarżącej znajduje zastosowanie § 5 ust. 3 zd. 2 przywołanego ostatnio regulaminu, to jest czy doszło do celowego wpisania we wniosku skarżącej o grant informacji niezgodnych ze stanem faktycznym lub niepełnych lub nieprawdziwych, co może stanowić podstawę odrzucenia tego wniosku. Bezspornie skarżąca we wniosku, który złożony został przez pełnomocnika, jako kod [...] na oznaczenie prowadzonej działalności gospodarczej podała [...] hotele i podobne obiekty zakwaterowania, co okazało się niezgodne ze stanem faktycznym, bowiem z dokumentu rejestrowego przedsiębiorcy (CEIDG) wynika kod [...] pozostałe zakwaterowanie. Sporne pozostaje zatem to, jakie powinno to powodować konsekwencje dla oceny złożonego przez skarżącą wniosku o grant. Tut. Sąd stoi na stanowisku, że ocena wniosku o grant jaka została w tym względzie przeprowadzona narusza art. 35 ust. 3 u.z.r.p., bowiem uchybia ona wymogom otwartego naboru z uwagi na to, że nie została przeprowadzona w sposób rzetelny, co miało istotny wpływ na wynik tejże oceny. Rzetelna ocena projektu (tu wniosku o grant – przyp. tut. Sądu) to działanie właściwej instytucji w sposób wiarygodny, zgodny z ustalonymi regułami i zasadami postępowania. Przestrzeganie tej zasady oznacza należyte wykonywanie obowiązków danej instytucji. Rzetelność związana jest przede wszystkim z obowiązkiem właściwej instytucji dogłębnej i zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu oraz przedstawieniu na zakończenie oceny wyczerpującego merytorycznego uzasadnienia objęcia bądź odmowy objęcia danego przedsięwzięcia dofinansowaniem. W kontrolowanej sprawie wymogi te nie zostały zachowane. Przede wszystkim przy ocenie wniosku o grant, jaki złożony został przez skarżącą, nie wyjaśniono w dostateczny sposób, dlaczego podanie przez skarżącą niezgodnego ze stanem faktycznym kodu [...] wypełnia znamiona ujętego w § 5 ust. 3 regulaminu udzielania grantów - celowego podania informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Sama niezgodność tej informacji ze stanem faktycznym – co zostało już powyżej wspomniane – jest w sprawie bezsporna, jednakże jest to argument niewystarczający, aby wobec grantobiorcy wyciągać negatywne konsekwencje w oparciu o przywołany zapis regulaminu. § 5 ust. 3 regulaminu wyraźnie wymaga, aby podjęte w tym względzie działanie przez grantobiorcę było – celowe. Komisja – za WARP – nie tylko natomiast nie wyjaśniła, co rozumie pod pojęciem wymaganej na gruncie § 5 ust. 3 regulaminu celowości, lecz ponadto nie wykazała, dlaczego celowości takiej doszukuje się w postępowaniu skarżącej, przez co przeprowadzona tak ocena wniosku w sprawie staje się arbitralna, a więc niespełniająca wskazanego wymogu rzetelności. Nie powinno umknąć uwadze, że skarżąca wyjaśniając zaistniałą sytuację od początku, konsekwentnie utrzymuje, że wskazanie błędnego kodu [...], to jest [...] niezgodnego z danymi z CEIDG, nastąpiło omyłkowo. Wyjaśnienie to nie zostało zakwestionowane, zaś z rozważań zarówno KO, jak i WARP nie wynika, dlaczego omyłkowe podanie błędnego [...] miałoby świadczyć o jakiejkolwiek celowości po stronie skarżącej. Nie jest w tym względzie wystarczające powoływanie się na to, że skarżąca podając jako [...] [...], zamiast [...], zwiększyła swoje szanse na otrzymanie dotacji. Nie może to samo przez się przesądzać o celowości jej działania. Zauważyć trzeba także, ze z § 5 ust. 3 regulaminu jednoznacznie wynika, że we wskazanej w nim sytuacji wniosek może podlegać odrzuceniu. Tymczasem, Komisja uznała, że wniosek skarżącej podlega negatywnej ocenie formalno-merytorycznej powołując się na niespełnienie ujętego w załączniku nr [...] do regulaminu kryterium wyboru wniosków o grant pn. "Kwalifikowalność przedsiębiorcy. Weryfikacja podmiotowa". Niewiadomym pozostaje, dlaczego w ocenie KO w sprawie doszło do niespełnienia tego kryterium. Elementy jakie brane są pod uwagę przy jego weryfikacji, na które powołano się w uzasadnieniu orzeczenia, w kontrolowanej sprawie są poza sporem, bowiem nie zostało w żaden sposób zakwestionowane, że według stanu na dzień składania wniosku skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, a jej główne miejsce prowadzenia znajdowało się na terenie województwa wielkopolskiego. Nie jest w konsekwencji jasne, jakie znaczenie dla weryfikacji tego kryterium miało zdaniem Komisji zarzucone skarżącej podanie we wniosku niezgodnej ze stanem faktycznym informacji odnośnie numeru [...] działalności gospodarczej. Tym bardziej, że przy sprecyzowaniu konsekwencji, jakie powinno to powodować Komisja pozostaje niekonsekwentna raz uznając, że zasadne było przyznanie wnioskowi skarżącej negatywnej oceny, drugi raz stwierdzając (w kolejnym zdaniu) że wniosek ten został słusznie odrzucony (s. 4 orzeczenia KO), aby na stronie następnej znowu uznać, że wniosek został słusznie oceniony negatywnie (s. 5). Należy przy tym podkreślić, że stosownie do § 11 ust. 1 regulaminu ocena wniosku o grant składa się z jednego etapu: oceny formalno-merytorycznej i przebiega zgodnie z przyjętymi kryteriami wyboru wniosków o grant, stanowiącymi załącznik nr [...] regulaminu. Konieczne dla negatywnej w tym względzie oceny jest wobec tego niebudzące wątpliwości, w tym należycie uzasadnione, wykazanie niespełnienia któregokolwiek z kryteriów (§ 11 ust. 2 regulaminu, por. także § 11 ust. 8 regulaminu). Wobec powyższego przedwczesne okazuje się odniesienie do pozostałej argumentacji skarżącej. Nie można bowiem na obecnym etapie – przy ocenie wniosku o grant, która uchybia w sposób powyżej wykazany wymogom rzetelności – przesądzać o tym, czy wobec skarżącej powinien znaleźć zastosowanie § 11 ust. 7 regulaminu, a także czy zachodziła możliwość zakwalifikowania tego wniosku do innej alokacji. Kwestie te powinny być wzięte pod uwagę przy ponownej ocenie wniosku, bowiem może zajść konieczność odniesienia się do nich po wyeliminowaniu dotychczas wykazanych uchybień. Ponownie rozpoznając sprawę IZ WRPO związana jest oceną prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikającymi stąd wskazaniami co do dalszego postępowania, w szczególności wyjaśni, co należy rozumieć przez ujętą w § 5 ust. 3 regulaminu udzielania grantów "celowość" i dlaczego celowość taką – w rozumieniu przez organ przyjętym – przypisać trzeba skarżącej (podaniu przez skarżącą we wniosku o grant informacji niezgodnych ze stanem faktycznym). Jeżeli w ocenie organu w sprawie będzie w konsekwencji znajdował zastosowanie § 5 ust. 3 regulaminu, organ wyjaśni w sposób nie budzący wątpliwości także to, jakie konsekwencje na gruncie tego przepisu, jak i pozostałych postanowień regulaminu, rodzi to dla skarżącej. Wobec powyższego na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a u.z.r.p. orzeczono, jak w pkt. I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. postanowiono w pkt. II. sentencji wyroku, uznając za niezbędne koszty postępowania uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie [...]zł.