III SA/Po 717/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014r. przy udziale sprawy ze skargi R.R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2013 roku nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 oddala skargę Decyzją z dnia .... czerwca 2012 r., nr ..., na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach), art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 44, poz. 262), art. 50 ust. 3 i art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. WE nr L 141, s. 18 ze zm.) w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. nr 46, poz. 309 ze zm.), Kierownik Biura Powiatowego w T. przyznał R. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości ... zł, w tym: jednolitą płatność obszarową w wysokości ... zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości ... zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych pod paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w ... zł. W uzasadnieniu organ administracyjny pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu ... maja 2007 r. R. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w którym zadeklarował do płatności działki ewidencyjne nr.: ... leżące w województwie wielkopolskim – powiecie ..., gminie ..., obrębie ...; działki nr.: 206... – leżące w obrębie ... oraz działkę nr ... – leżącą w obrębie ... Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła: 11,15 ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej; 2,85 ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej – do powierzchni grupy upraw podstawowych; 5,15 ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej – do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) w dniach 29 czerwca 2007 r. oraz 11 lipca 2007 r. organ pierwszej instancji wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności. W odpowiedzi na to wezwanie strona wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez WSA w Poznaniu sprawy dotyczącej decyzji dotyczącej dopłat za 2005 r. W dniu 23 lipca 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego w T. zawiesił postępowanie w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2010 r. organ podjął postępowanie w tej sprawie. Pismem z dnia 21 lipca 2010 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., strona została ponownie wezwana do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2007, w tym do podpisania załączników graficznych dotyczących działek ewidencyjnych o nr.: 206 i 207, 245 oraz 237/1. Ustosunkowując się do tego wezwania strona złożyła korektę wniosku wraz z załącznikami graficznymi, z tym że załącznik graficzny dotyczący działek 206 i 207 został podpisany, natomiast załączniki graficzne odnoszące się do działek 237/1 i 245 nie zostały podpisane. Strona stwierdziła w korekcie, że wskazane załączniki graficzne zostaną podpisane po dokonaniu korekty przez ARiMR. W związku z tym w dniu 17 sierpnia 2010 r. organ administracyjny pozostawił wniosek strony bez rozpoznania w części, ze względu na nieusunięcie w terminie wspomnianych braków formalnych wniosku, tzn. niepodpisanie załączników graficznych dotyczących działki ewidencyjnej nr ... położonej w obrębie ... oraz działki nr ... położonej w obrębie .... W dniu 12 sierpnia 2010 r. przeprowadzono u strony kontrolę, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości odnoszące się do powierzchni działek rolnych. Pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r. wezwano stronę do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na to wezwanie strona złożyła kolejną korektę wniosku. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2011 r. organ pierwszej instancji odmówił stronie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia .. 2011 r. Skargę na to postanowienie oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Po 920/11. W wyniku merytorycznej oceny wniosku – w części odpowiadającej wymogom formalnym, organ pierwszej instancji stwierdził, że podczas weryfikacji wniosku pod kątem jego zgodności z komputerową referencyjną bazą danych działek ewidencyjnych oraz po kontroli administracyjnej ujawniły się nieprawidłowości. Na podstawie złożonych przez stronę korekt stwierdzono, że strona zwiększyła powierzchnię działek rolnych: .... W związku z powyższym powierzchnia, jaka została uwzględniona podczas rozpatrywania wniosku wyniosła: 9,50 ha w ramach jednolitej płatności obszarowej; 2,85 ha w ramach uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych; 3,50 ha w ramach uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce). Łączna kwota płatności do gruntów rolnych na rok 2007, jaka została przyznana stronie, wyniosła ... zł. W odwołaniu skarżący wniósł o uwzględnienie powierzchni działek zgłoszonych do dopłat obszarowych w ... maja 2007 r., a nieuwzględnionych w decyzji, tzn. działek .. oraz braków na działki .., których granice z działką ... ustalał dwukrotnie w 2004 i 2005 komornik przy Sądzie Rejonowym w T.. Według strony, na działki ... zostały wydrukowane przez Agencję załączniki graficzne odmienne, niż w 2006 r., co oznacza, że zostały one sfałszowane. W ocenie skarżącego, taki stan rzeczy narusza przepisy Konstytucji RP. Decyzją z dnia ... marca 2013 r., nr ..., na podstawie m.in. art. 138 § 2 k.p.a., Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że R. nie wykorzystał możliwego terminu na złożenie zmian do wniosku, które w niniejszym przypadku strona złożyła po wyznaczonym ostatecznym terminie, tj. ... czerwca 2007r. Tym samym organ pierwszej instancji słusznie w wydanej decyzji z dnia ... czerwca 2012 r. nie uwzględnił powierzchni ... ha, która powstała w wyniku podziału działki ewidencyjnej nr ..., czyli obecnie działki o numerach .... Niezależnie od tego, organ drugiej instancji wyjaśnił, że pomimo wystosowania ostatecznego wezwania do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 strona nie złożyła podpisanych załączników graficznych do działek ewidencyjnych .... Załączniki te zostały złożone przez stronę dopiero wraz z odwołaniem od decyzji z dnia... grudni 2010 r. W skardze R. wywiódł, że Agencja dokonała fałszowania załączników graficznych w porównaniu z rokiem 2006 do działek powstałych w wymienionych przez stronę latach. W związku z tym skarżący zażądał uchylenia decyzji i zalecenia wypłaty należnych dopłat z odsetkami oraz uporządkowania dokumentów z ich pierwowzorami. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji powtórzył argumentację zawartą w decyzji odwoławczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Spór pomiędzy stronami postępowania dotyczy prawidłowości weryfikacji przez organ powierzchni działek rolnych zgłoszonych przez stronę w celu uzyskania płatności do gruntów rolnych na 2007 r., w tym po pierwsze – zasadności nieuwzględnienia przy przyznawaniu stronie płatności do gruntów rolnych powierzchni ... ha, która powstała w wyniku podziału działki ewidencyjnej nr ... (czyli obecnie działki o nr. ...) – z powodu złożenia przez stronę zmian do wniosku po terminie wynikającym z art. 21 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004; po drugie zaś – prawidłowości pozostawienia bez rozpoznania wniosku strony w części – dotyczącej dwóch działek ewidencyjnych: nr ... – ze względu na niepodpisanie w wyznaczonym terminie załączników graficznych odnoszących się do tych działek. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że postępowanie o przyznanie płatności bezpośrednich jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się w oparciu o wniosek zainteresowanego. Co za tym idzie, beneficjent programu deklarując we wniosku działki rolne zobowiązany jest do podania ich faktycznych powierzchni. Producent rolny powinien złożyć wniosek prawidłowy pod względem zarówno prawnym, jak i faktycznym. W ocenie Sądu, organ prawidłowo zweryfikował powierzchnię działek rolnych, do których skarżący otrzymał płatność na rok 2007, stwierdzając – po pierwsze – że skarżący podał ich niewłaściwe wielkości, a po drugie – pozostawiając wniosek w części bez rozpoznania. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przepis art. 11 ust. 2 zdanie 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nałożył na państwa członkowskie obowiązek określenia terminu złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach systemu pomocy obszarowej, wskazując równocześnie datę graniczną na dzień 15 maja. Natomiast w myśl art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach, wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin ten nie podlega przywróceniu (art. 18 ust. 3 tej ustawy). Stosownie do art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, złożenie wniosku po terminie (poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72) skutkuje obniżeniem o 1% za każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której był uprawniony rolnik, gdyby złożył wniosek w terminie. Jeżeli spóźnienie wynosi więcej niż 25 dni, wniosek nie zostanie przyjęty. Do wniosku w sprawie płatności mogą być zgłaszane poprawki do dnia 31 maja (art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji), zaś z przepisu art. 21 ust. 2 tego aktu wynika, że zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie przewidzianym w art. 15 ust. 2 rozporządzenia spowoduje zmniejszenie o 1% na każdy dzień roboczy kwoty płatności odnoszącej się do faktycznego wykorzystania rozpatrywanych działek rolnych. Poprawki do pojedynczego wniosku będą uwzględniane wyłącznie, jeżeli zostaną dokonane przed ostatecznym terminem złożenia pojedynczego wniosku, jak określono w trzecim akapicie ust. 1. Jednak jeśli termin ten wypada wcześniej lub jest taki sam, jak ostateczny termin przewidziany w art. 15 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku nie zostaną przyjęte po terminie przewidzianym w art. 14 ust. 2 wskazanego aktu. Termin określony w art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach, jako mający charakter terminu materialnoprawnego, nie podlega przywróceniu, a jedynie przedłużeniu w oparciu o art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i to wyłącznie o 25 dni kalendarzowych. Skutkiem niezachowania powyższego terminu jest brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2011 r., II GSK 1139/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć korektę wniosku, która obejmuje również dodanie działek nowych, zmianę danych już zadeklarowanych, w tym m.in. zmianę powierzchni zadeklarowanych działek, zmianę grupy upraw, zmianę użytkowania działki rolnej. Korekta wniosku o przyznanie płatności jest możliwa wyłącznie do dnia 31 maja, natomiast złożenie poprawki do wniosku po tym terminie a przed 9 czerwca danego roku kalendarzowego jest dopuszczalna, z tym że – tak samo jak w przypadku złożenia samego wniosku – powoduje zmniejszenie o 1% za każdy dzień spóźnienia kwoty płatności, która byłaby wypłacona w przypadku złożenia kompletnego wniosku w terminie. Termin określony w art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 podlega zatem jedynie przedłużeniu o 25 dni kalendarzowych (art. 21 ust. 2). Powyższa interpretacja wskazanych przepisów jest utrwalona w orzecznictwie sądowym (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2010 r., sygn. akt 1020/09 i 1021/09, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd stwierdził, że w realiach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy zasadnie przyjął, że strona nie złożyła w przewidzianym terminie – wynikającym z art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr ... – korekty wniosku. Skarżący uczynił to po ostatecznym terminie do dokonania tej czynności, tj. po dniu .. czerwca 2007 r. Tym samym organ słusznie nie uwzględnił powierzchni ... ha, która powstała w wyniku podziału działki ewidencyjnej nr ..., czyli obecnie działki o numerach .... Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że organ zasadnie pozostawił bez rozpoznania w części wniosek o przyznanie płatności – z uwagi na nieuzupełnienie na wezwanie organu braków formalnych wniosku przez podpisanie załączników graficznych dotyczących działki ewidencyjnej nr ... położonej w ... oraz działki nr ...położonej w obrębie ... Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., z wyjątkiem określonym w § 1 tego przepisu, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Podkreślenia wymaga fakt, że w niniejszej sprawie skarżący był trzykrotnie wzywany do uzupełnienia wskazanych braków formalnych wniosku – kolejno w dniach: ..., czego jednak w odniesieniu do wspomnianych działek nie uczynił. Okoliczność ta zatem – zgodnie z treścią art. 64 § 2 k.p.a. in fine – skutkowała pozostawieniem wniosku bez rozpoznania w części dotyczącej wskazanych działek gruntów, gdyż wydanie decyzji w tej części było niedopuszczalne. Należy zauważyć, że takie rozwiązanie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy było korzystne dla skarżącego, ponieważ umożliwiało rozpoznanie wniosku w odniesieniu do pozostałych zgłoszonych w nim działek (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 marca 2010 r., III SA/Po 808/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W powyższej perspektywie, dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż zadeklarowane przez stronę wielkości działek ewidencyjnych nie odpowiadały rzeczywistości. Z ustaleń organów administracyjnych dotyczących zgodności powierzchni działek z komputerową referencyjną bazą danych wynikało, że we wniosku o przyznanie płatności powierzchnie działek rolnych zadeklarowano niezgodnie ze stanem faktycznym. Organy prawidłowo ustalił, ile wynosiła procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w toku postępowania. Na podstawie złożonych przez stronę korekt ustalono, że strona zwiększyła powierzchnię działek rolnych: .... W ocenie Sądu organy administracyjne przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowanie poprzedzające wydanie decyzji w obu instancjach. Ponadto analiza materiału dowodowego oraz dokonane przez organy ustalenia faktyczne, jak i ich ocena prawna znajdują pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Należy podkreślić, że ma to szczególne znaczenie również z punktu widzenia wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, mającej na celu wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu. Czynności dokonane w postępowaniu zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Także uzasadnienia decyzji wyjaśniają okoliczności sporne, zawierają należytą ocenę materiału dowodowego, a ponadto wskazują przepisy prawa zastosowane przy podejmowaniu rozstrzygnięć. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).