III SA/Po 721/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B.K. – K. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie z dnia 31 maja 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi B.K. – K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia Zarządzeniem z dnia 31 maja 2013 r. skarżący B.K.-K. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 995,00 zł. Odpis tego zarządzenia został doręczony stronie w dniu 6 czerwca 2013 r. W dniu 14 czerwca 2013 r. skarżący nadał w placówce pocztowej zażalenie na powyższe zarządzenie. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 r., doręczonym stronie dnia 29 czerwca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, jako złożone z uchybieniem siedmiodniowego terminu. Zażalenie na to orzeczenie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt II FZ 713/13. Pismem nadanym dnia 5 lipca 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia z dnia 11 czerwca 2013 r. na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że uchybienie terminowi do złożenia zażalenia z dnia 11 czerwca 2013 r. nastąpiło bez jego winy, a spowodowane zostało brakiem spostrzegawczości w związku z chorobą oczu i leczeniem stanu alergicznego wzroku. Jednocześnie skarżący podkreślił, iż w związku z tym, że o fakcie uchybia terminu powziął informację w dniu doręczenia postanowienia z dnia 25 czerwca 2013 r. o odrzuceniu zażalenia, tj. w dniu 29 czerwca 2013 r., wniosek został złożony w terminie siedmiodniowym. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz.270, p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 667/98). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97). W rozpoznawanym przypadku skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu i jednocześnie uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, wskazał "brak spostrzegawczości w związku z chorobą oczu i leczeniem stanu alergicznego wzroku". Wynika z powyższego, że powodem uchybienia terminu była choroba oczu, która ograniczała spostrzegawczość, a więc zdolność do wyodrębniania określonego elementu. Z wyjaśnień skarżącego nie wynika jednak w jaki sposób wskazane ograniczenie spostrzegawczości wpływało na niemożność wykonania czynności procesowych w terminie. W trakcie postępowania skarżący kierował do sądu szereg pism. Skarżący odebrał osobiście dnia 6 czerwca 2013 roku odpis zarządzenia z dnia 31 maja 2013 r. (k. 20). Złożył też zażalenie datowane na 11 czerwca 2013 r., które nadał w placówce pocztowej w dniu 14 czerwca 2013 r. W świetle powyższego brak podstaw do przyjęcia, że wykonanie czynności w dniu 13 czerwca 2013 r. (termin do złożenia zażalenia) było spowodowane czynnikiem upośledzającym wzrok. Jeśli jednak brak spostrzegawczości polegał na niedokładnym odczytaniu daty na przesyłce to okoliczność ta nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Brak spostrzegawczości może być jedynie kwalifikowany jako nieuwaga, która jest czynnikiem zawinionym przez skarżącego. Jak przyjęto w orzecznictwie sądowym nieuwagi lub zaniedbania nie można bowiem kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., FZ 93/04). Wobec powyższego należy przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 86 § 1 p.p.s.a., która uzasadnia przywrócenie uchybionego terminu. Z tego względu orzeczono jak w sentencji postanowienia.