III SA/Po 728/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie WSA Maria Kwiecińska (spr.) . As. sąd. Szymon Widłak Protokolant : st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę 2. przyznaje adwokatowi M. R. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę [...] ([...] ) złotych w tym [...] ([...]) złotych podatku od towarów i usług. /-/Sz. Widłak /-/M. Lorych-Olszanowska /-/M.. Kwiecińska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania A. S. z pobytu stałego w miejscowości B. nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Wnioskująca o wymeldowanie A. S., Z. S., zarówno we wniosku jak i protokole przesłuchania z dnia [...] zeznała, że A. S. od lutego 2002 r. nie przebywa w spornym lokalu. Mieszkanie opuściła z własnej woli. Fakt ten potwierdziła przesłuchana M. N., a sama skarżąca w protokole z przesłuchania z dnia [...], jak i we wniesionym odwołaniu stwierdziła, że mieszkanie opuściła z powodu pobicia przez konkubenta ciotki (siostry matki) i od tego czasu w przedmiotowym mieszkaniu nie przebywa. W kwietniu 2006 r. skarżąca wystąpiła do Sądu Rejonowego w K. z pozwem o przywrócenie posiadania spornego lokalu. Powództwo A. S. o przywrócenie utraconego posiadania zostało wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] (sygn. akt [...]) oddalone, również apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] (sygn. akt [...]). Wskazując na powyższe ustalenia faktyczne organ odwoławczy stwierdził, iż zamieszkiwanie z zamiarem stałego przebywania w określonym miejscu winno oznaczać skoncentrowanie interesów życiowych i fizyczne przebywanie osoby w danym miejscu (mieszkaniu). W takim znaczeniu skarżąca A. S. nie przebywa w mieszkaniu położonym w miejscowości B. nr [...]. Organ I instancji trafnie zatem przyjął iż istnieją podstawy do wymeldowania A. S. z mieszkania B. [...]. Kwestie zaś wzajemnych relacji pomiędzy A. S. a jej matką opisywana w materiale dowodowym mają charakter cywilnoprawny i nie mogą przesądzać o sprawach meldunkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca A. S. podniosła, iż w lutym 2002 roku została dotkliwie pobita w miejscu zamieszkania i ta okoliczność przesądzała o konieczności opuszczenia lokalu położonego w miejscowości B. [...]. Od tamtego czasu zmuszona jest mieszkać w wynajętym pokoju i to w sytuacji, gdy wraz z siostrami dziedziczy po swoim ojcu połowę gospodarstwa rolnego, na terenie którego znajduje się sporny lokal. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. Nr 139 z 2006 r. poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, rozpatrywanego w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekającego o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy, wystarczającą podstawą do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania. Niewątpliwie ta przesłanka w niniejszym przypadku została spełniona, ponieważ A. S. opuściła w roku 2002 lokal położony w miejscowości B. [...] i do dnia dzisiejszego do niego nie powróciła. Odrębną kwestią jest natomiast ocena, czy w świetle wydarzeń jakie miały miejsce w lutym 2002 r., kiedy to skarżąca została pobita przez H. B. (por. wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...], sygn. akt [...] – k. 32 akt adm.), opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu było dobrowolne, czy też pobicie skarżącej przez konkubenta ciotki było tylko pretekstem do zmiany miejsca stałego zamieszkania.. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym tylko dobrowolne opuszczenie miejsca stałego pobytu stwarza materialnoprawną podstawę do zastosowania przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i przyjęcia iż doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu tego przepisu. Równocześnie jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z 25 października 2005 r., sygn. II OSK 127/05) Skarżąca, która w 2002 roku opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu, tj. dom w miejscowości B. [...], nie podjęła jak wynika z akt sprawy skutecznych kroków, by do domu tego powrócić. Powództwo A. S. przeciwko Z. S. o przywrócenie utraconego posiadania (sprawa prowadzona przez SR w K. pod sygn. akt [...]) zostało wyrokiem z dnia [...] oddalone, nie została również uwzględniona apelacja od tego wyroku (wyrok Sądu Okręgowego w K. z dn. [...] sygn. akt [...], karty 2 do 7 akt administracyjnych). W tych warunkach uznać należy iż zaskarżona decyzja, w której Wojewoda przyjął, iż A. S. opuściła trwale i dobrowolnie lokal położony w miejscowości B. [...], a zatem istnieją podstawy do jej wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, odpowiada prawu. Wskazać przy tym należy, iż organ administracji zapewnił skarżącej czynny udział w postępowaniu i możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji z dnia [...] przez Wójta Gminy (por. oświadczenie skarżącej z dn. [...], k. 9 akt adm.). Odnosząc się natomiast do podniesionej przez skarżącą kwestii, że dziedziczyła ona po ojcu wraz z siostrami gospodarstwo rolne położone we wsi B., na terenie którego znajdował się sporny lokal, należy wskazać iż postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego ma wyłącznie charakter rejestracyjny i nie wiąże się z badaniem tytułu prawnego do lokalu, a tym bardziej z przesądzeniem kwestii praw do spadku i dziedziczenia danego lokalu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w niniejszym przypadku nie doszło przy wydawaniu zaskarżonej decyzji do naruszenia prawa materialnego lub procesowego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/Sz. Widłak /-/M. Lorych-Olszanowska /-/M. Kwiecińska KS