III SA/Po 728/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-12-01
Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Marek Sachajko, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa dla rolnika, który poniósł szkody w gospodarstwie w wyniku kilku zjawisk atmosferycznych, powinna być pomniejszona o 50%, jeśli w dniu wystąpienia jednego z tych zjawisk (przymrozków wiosennych) nie było ubezpieczone co najmniej 50% powierzchni upraw, mimo że w dniu wystąpienia innego zjawiska (suszy) wymóg ubezpieczenia był spełniony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pomoc finansowa dla rolnika, który poniósł szkody w wyniku kilku zjawisk atmosferycznych, powinna być pomniejszona o 50%, jeśli w dniu wystąpienia któregokolwiek z tych zjawisk nie było ubezpieczone co najmniej 50% powierzchni upraw. Pomniejszenie dotyczy całej przyznanej pomocy, a nie tylko części związanej z konkretnym zjawiskiem. Sąd podkreślił, że wymóg ubezpieczenia musi być spełniony w dniu wystąpienia każdej ze szkód, aby uniknąć sankcji.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o pomoc finansową z powodu szkód w uprawach spowodowanych przymrozkami wiosennymi i suszą. Organ I instancji przyznał pomoc częściowo, obniżając ją o 50% z powodu braku ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w dniu wystąpienia przymrozków. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podzielając argumentację o konieczności pomniejszenia pomocy. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących ubezpieczenia i pomniejszenia pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej oddala skargę
Decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], rozpoznając wniosek K. W. (K. W.) z [...] października 2019 r. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, wskazując na art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505, dalej także jako ustawa o ARiMR) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) i § 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, z późn. zm., dalej jako rozporządzenie) – przyznał K. W. (dalej także jako wnioskodawca, skarżący) pomoc finansową o wartości brutto: [...] zł oraz odmówił udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części objętej wnioskiem.
Uzasadniając decyzję napisał, że wnioskodawca wnioskuje o udzielenie pomocy finansowej do powierzchni 60,74 ha powierzchni upraw rolnych, na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy, do 6,38 ha powierzchni upraw rolnych, na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy oraz do powierzchni 5,21 ha wieloletnich użytków zielonych, na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy.
Dalej napisał, że [...] czerwca 2020 r. wydał decyzję w sprawie udzielenia wnioskodawcy pomocy w części, w związku z brakiem ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym. Rozpoznając odwołanie wnioskodawcy, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją z [...] sierpnia 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpoznając wniosek organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 13v ust. 1 Rozporządzenia, w 2019 i 2020 roku Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust 1 pkt 6, producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy, które objęły co najmniej 30% danej uprawy. Pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.
Dalej organ I instancji napisał, że po otrzymaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu wyjaśnienia rozbieżności które istnieją pomiędzy protokołem nr [...] i protokołem nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, a wnioskiem, oraz w związku z koniecznością weryfikacji warunku posiadania ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych, wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca złożył korektę wniosku wraz z oświadczeniem, że nie posiada innych polis niż polisy, które złożył wraz z wnioskiem. Nadto organ napisał, że zwrócił się do Gminy w [...], celem powzięcia informacji, którego dnia zostały stwierdzone szkody, opisane w protokole nr [...]. W odpowiedzi Wójt poinformował, że w maju 2019 r. wystąpiły przymrozki na terenie gminy, jednak tylko dokładne dane z IMiGW są w stanie potwierdzić najniższą temperaturę ujemną w tym konkretnym dniu.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z protokołem nr [...] i [...] (zbiorczy) z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, wystąpienie przymrozków wiosennych nastąpiło [...] maja 2019 r., natomiast wystąpienie suszy nastąpiło [...] lipca 2019 r. Wnioskodawca załączył do wniosku polisy ubezpieczenia upraw rolnych, w tym polisę nr [...] obejmującą ubezpieczenie upraw sadowniczych na powierzchni 31,16 ha na okres od [...] maja 2019 r. do [...] maja 2020 r., czyli po terminie wystąpienia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego wskazanego w protokole nr [...] i [...]. Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem 1c do protokołów, straty na powierzchni upraw sadowniczych wystąpiły w całości w wyniku przymrozków wiosennych w dniu [...] maja 2019 r.
Dalej organ I instancji napisał, że powierzchnia upraw z wyłączeniem łąk i pastwisk w gospodarstwie wnioskodawcy w 2019 r., zgodnie z protokołem nr [...] wyniosła 67,12 ha, natomiast minimalna powierzchnia upraw jaka powinna być objęta ubezpieczeniem wynosi 33,56 ha. Zgodnie z powyższym, na podstawie § 13v ust. 13 Rozporządzenia przyjęto, że należną płatność należy zmniejszyć o 50% w związku z brakiem ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym.
Wnioskodawca zaskarżył opisaną decyzję, w części w której organ odmówił przyznania pomocy. Wnioskodawca zwrócił się do uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy a w tym celu o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: polis ubezpieczeniowych, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając napisał, że zgodnie z protokołami z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych nr: [...] z całego gospodarstwa, nr [...] z części gospodarstwa oraz [...] z części gospodarstwa, w gospodarstwie wnioskodawcy wystąpiły dwa niekorzystne zjawiska atmosferyczne: przymrozki wiosenne datowane na [...] maja 2019 r. oraz susza datowana na [...] lipca 2020 r. Organ ocenił, że konstrukcja wniosku o udzielenie pomocy finansowej nie pozwala rozgraniczyć powierzchni strat spowodowanych kilkoma zjawiskami atmosferycznymi. Wnioskodawca we wniosku z [...] października 2019 r. zawnioskował o płatność do powierzchni obejmującej dwu niekorzystne zjawiska atmosferyczne, również wskazana w protokole kwota obniżenia dochodu uwzględnia szkody poniesione w całym gospodarstwie, w wyniku zjawisk w nim wskazanych, tj. przymrozków wiosennych i suszy. Zdaniem organu, w przypadku gdy producent rolny poniósł szkody wskutek kilku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych o których mowa w § 13 Rozporządzenia i wnioskował o te zjawiska, naliczana jest jedna pomoc, przy uwzględnieniu łącznej wysokości oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarskie rolnym, wskazanej w pkt. 3 protokołu.
Dalej organ napisał, że kwota obniżenia dochodu w gospodarstwie wnioskodawcy, wyliczona przez gminną komisję do spraw oszacowania szkód, jest zawarta w protokole nr [...] z zakresu oszacowania i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych - przymrozków wiosennych i suszy; wyniosła [...] zł. Wnioskodawca, składając kopię protokołów jako załącznik do wniosku, uznał zawarte w nim dane za prawdziwe.
Organ wyższego stopnia stwierdził, że na dzień wystąpienia przymrozków wiosennych wnioskodawca posiadał ubezpieczonych 11.90 ha; polisy: PZU uprawy, o numerze polisy [...], PZU uprawy, o numerze polisy: [...], PZU uprawy, o numerze polisy: [...] obejmują, każda z nich, okres ubezpieczenia od [...] marca 2019 r. do [...] marca 2020 r., zostały zawarte [...] marca 2019 r. Kolejna z dołączonych polis została zawarta [...] maja 2019 r., na łączną powierzchnię 41,29 ha i obejmuje okres ubezpieczenia od [...] maja 2019 r. do [...] maja 2020 r. Ponieważ za dzień wystąpienia przymrozków wiosennych w gospodarstwie wnioskodawcy uznano dzień [...] maja 2019 r., zatem ww. polisa nie spełniała warunku, o którym mowa w § 13v ust. 13 rozporządzenia. Spełnia jedynie wymóg ubezpieczenia zjawiska suszy, które wystąpiło [...] lipca 2019 r. Organ wyższego stopnia ocenił, że słusznie zastosowano § 13v ust. 13 rozporządzenia, który stanowi, że pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych od jednego z ryzyk.
Organ wyższego stopnia wskazał, że płatność została naliczona w następujący sposób: 60,74 ha (zadeklarowana powierzchnia upraw, ale z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych) na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy) x 1000 zł (stawka na 1 ha powierzchni uprawy, na której szkody obejmują co najmniej 70% danej uprawy) = 60 740,00 zł. 6, 38 ha (zadeklarowana powierzchnia upraw ale z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy x 500 zł (stawka na 1 ha powierzchni uprawy) = 3 190 zł. 5,21 ha. Zadeklarowana powierzchnia wieloletnich użytków zielonych na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy) x 250 zł (stawka na 1 ha powierzchni) = 1 302,50 zł. Organ podsumował, że 50% kwoty ostatecznej to 32 616,25 zł, zatem decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem.
Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł K. W., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, w razie uznania przez Sąd, że w sprawie zachodzą jedynie uchybienia natury materialnej, zobowiązania organu do wydania decyzji zmieniającej decyzję organu I instancji w zaskarżonej części, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, w sposób uwzględniający wniosek skarżącego w całości. W razie nieuwzględnienia tego wniosku wniósł o uchylenie także decyzji organu I instancji w części umniejszającej pomoc i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas, gdy zdaniem pełnomocnika organ powinien uchylić decyzję organu I instancji w całości i orzec co do istoty sprawy;
2) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 136 § 1- 3 w zw. z art. 7, art. 9, art. 10, art. 50 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 81 K.p.a. w zw. z art. 10a ust. 6 pkt 6 ustawy o ARiMR poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, skutkujące głównie odstąpieniem od dążenia do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, uchylenia się od obowiązku oceny ustaleń zawartych w protokołach komisji szacujących szkody w gospodarstwie skarżącego, i ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego jedynie w kontekście nieobjęcia połowy upraw ochroną ubezpieczeniową na dzień [...] maja 2019 r.;
3) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7a K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej dotyczącej stosowania sankcji z § 13v ust. 13 Rozporządzenia na niekorzyść strony, czym organ równocześnie miał uchybić zasadzie zakazującej stosowania wykładni rozszerzającej przepisów nakładających sankcje na stronę postępowania administracyjnego;
4) przepisów prawa materialnego, w postaci:
a) art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 czerwca 2014 r. (Dz. Urz. UE.L nr 193, str. 1, dalej: rozporządzenie Komisji) oraz § 13v ust. 13 Rozporządzenia poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że sankcję z ust. 13 § 13v Rozporządzenia stosuje się do łącznie ustalonej pomocy za wszystkie szkody objęte wnioskiem o pomoc, co skutkuje umniejszeniem o połowę pomocy także za te szkody (z [...] lipca 2019 r.), co do których w dniu ich wystąpienia skarżący objął wymaganym ubezpieczeniem co najmniej połowę powierzchni upraw w swoim gospodarstwie,
b) § 13v ust. 13 Rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do szkody wywołanej suszą w dniu [...] lipca 2019 r., wskutek czego organ zamiast zastosować sankcję z tego przepisu wyłącznie w stosunku do pomocy za szkodę wywołaną przymrozkami z dnia [...] maja 2019 r., objął sankcją również szkodę z [...] lipca 2019 r. wywołaną suszą, podczas gdy [...] lipca 2019 r. skarżący objął wymaganym ubezpieczeniem co najmniej połowę powierzchni upraw w swoim gospodarstwie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem.
Spór dotyczy zgodności z prawem obniżenia pomocy finansowej przyznanej skarżącemu: rolnikowi, w którego gospodarstwie wystąpiły szkody w uprawach rolnych. Skarżący kwestionuje konkluzję organów obu instancji, że skoro z ustaleń organów wynika, że na dzień [...] maja 2019 r. (przyjęta przez organy data przymrozków wiosennych) wymóg ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym nie był spełniony, to całą pomoc - także tą należną za szkodę wywołaną suszą z lipca 2019 r. - należy objąć sankcją obniżenia pomocy finansowej. Nadto skarżący kwestionuje poszczególne ustalenia organu I instancji, podzielone przez organ wyższego stopnia.
Sąd zaznacza, że fakt wystąpienia szkód na gruntach należących do skarżącego, objęcie tych szkód pomocą finansową oraz poziom szkód - jest poza sporem w sprawie.
W myśl § 13v ust. 7 rozporządzenia, wysokość pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy, ustala się jako iloczyn powierzchni uprawy na której powstały szkody, deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku złożonym na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję, oraz stawki pomocy.
Zgodnie z § 13v ust. 9 rozporządzenia, termin składania wniosków oraz wysokość stawki pomocy, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu, z tym że wysokość stawki ogłasza najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem terminu składania wniosków o przyznanie pomocy.
Jak wynika z informacji umieszczonych na stronie internetowej ARiMR (https://www.gov.pl/web/arimr/kleski-2019), wnioski o pomoc na szkody w uprawach rolnych spowodowane w 2019 r. przez suszę, huragan, grad, deszcz nawalny, przymrozki wiosenne lub powódź, można było składać od [...] października 2019 r. do [...] października 2019 r. w Biurach Powiatowych ARiMR, przy czym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydłużył termin składania wniosków do dnia [...] listopada 2019 r.
Zgodnie z § 13v ust. 13 ww. rozporządzenia, pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk.
Skarżący złożył wniosek [...] października 2019 r. Wniosek został zatem złożony w terminie; wniosek obejmował płatność za oba zjawiska atmosferyczne. które spowodowały szkody w uprawach rolnych skarżącego: przymrozki wiosenne i suszę.
Tak jak wspomniano, organy obu instancji uznały, że naliczana jest jedna pomoc bez względu na to, ile zjawisk atmosferycznych było, przy uwzględnieniu łącznej wysokości szacowanych szkód. W konsekwencji, aby rolnikowi nie pomniejszono pomocy finansowej, rolnik musi mieć ubezpieczone co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym w dniu wystąpienia każdej szkody.
W ocenie Sądu taki sposób naliczania pomocy jest zgodny z ust. 7 § 13v rozporządzenia. Wskazują na to wykładnia literalna tego przepisu oraz wykładnia systemowa. Zgodnie ust. 7 § 13v rozporządzenia, wysokość pomocy ustala się jako iloczyn powierzchni uprawy "...na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, oraz stawki pomocy.". Wynika z tego obowiązek sumowania skutków zjawisk atmosferycznych w danym roku. Z kolei wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że skoro wniosek mógł zostać złożony dopiero jesienią, musiałby być przepis w obrocie prawnym – podstawa prawna obliczania osobno pomocy finansowej dla każdego ze zjawisk atmosferycznych. Takiego przepisu skarżący nie wskazał; także Sąd, kontrolując zgodność z prawem obu decyzji wydanych w sprawie, takiego przepisu nie znalazł. W ocenie Sądu kluczowa część rozstrzygnięcia jest zgodna z prawem.
Skarżący ma w skardze rację tylko w tej części, w której kwestionuje wywodzenie obowiązku sumowania skutków zjawisk atmosferycznych z "konstrukcji wniosku o udzielenie pomocy finansowej". Jeżeli wniosek, tak jak w niniejszej sprawie jest sformalizowany (urzędowy formularz), to konstrukcja wniosku nie jest i nie może być podstawą prawną przyznania uprawnienia lub nałożenia obowiązku, choćby w części. Przyznanie uprawnienia – w niniejszej sprawie udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, oraz sposób ustalenia wysokości tej pomocy, muszą wynikać z przepisów prawa. Wymóg składania wniosku na formularzu ma na celu umieszczenie wszystkich niezbędnych informacji w jednym piśmie, umożliwia zawarcie pouczenia np. co do terminu złożenia wniosku czy niezbędnych załączników. Składanie wniosków na formularzu służy przyspieszeniu procedowania, bez wzywania wnioskodawcy o uzupełnienie wniosku.
Opisane uchybienie organu wyższego stopnia nie ma jednak żadnego wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie, zatem nie może skutkować uwzględnieniem skargi.
Na marginesie Sąd zaznacza, że sumowanie skutków zjawisk atmosferycznych w danym roku, wymagane przepisami prawa, jest korzystne dla rolnika, bowiem jednym z warunków udzielenia pomocy finansowej jest ten, żeby szkody w uprawach rolnych powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy. Ponadto, przy zsumowaniu skutków zjawisk atmosferycznych rolnik ma większe prawdopodobieństwo, że szkody obejmą co najmniej 70% danej uprawy, a w takim przypadku stawka pomocy jest wyższa.
Dalej Sąd wskazuje, że skarżący tak w odwołaniu jak i skardze kwestionuje datę przymrozków wiosennych, przyjętą przez organy obu instancji ([...] maja 2019 r.), zarzucając, że żaden z organów nie wystąpił do Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej celem ustalenia daty przymrozków wiosennych, skoro organ I instancji uznał za stosowne wystąpienie do wójta Gminy [...] o skazanie tej daty. Sąd podkreśla, że skarżący kwestionuje przyjętą przez organy datę wystąpienia przymrozków wiosennych na należących do niego polach, ale nie wskazuje, kiedy te przymrozki były. Trzeba przy tym zaznaczyć, że Sąd nie podziela stanowiska organu wyższego stopnia o bezwarunkowym związaniu treścią protokołu, sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Protokół komisji jest wprawdzie dokumentem urzędowym, mimo to istnieje jednak możliwość podważenia jego treści innymi dowodami. Zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, ustawodawca zastrzegł jednak, że nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych (art. 76 § 3 K.p.a.). Zatem organ nie miał obowiązku weryfikacji protokołu, ale miałby obowiązek rozważyć dowód przeciwko treści protokołu, np. co do daty wystąpienia przymrozków wiosennych, gdyby tylko taki dowód został przedłożony.
Skarżący nie dołączył żadnego zaświadczenia np. od IMGW, że przymrozki wiosenne (największe przymrozki wiosenne) były w dacie, w której grunty należące skarżącego podlegały ochronie ubezpieczeniowej. Mimo, że skargę napisał zawodowy pełnomocnik, skarga tylko polemizuje z ustaleniami organu II instancji, bez uprawdopodobnienia zarzutów błędnych ustaleń przyjętych przez organy. Tego typu zarzuty nie mogą skutkować uwzględnieniem skargi.
Sąd ocenia, że organy postąpiły zgodnie z prawem, pomniejszając pomoc finansową udzieloną skarżącemu, bowiem zaistniały przesłanki ku temu. W ocenie Sądu obie wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem, przy czym organ odwoławczy szczegółowo opisał sposób obliczenia pomocy finansowej przyznanej skarżącemu, naprawiając w ten sposób uchybienie organu I instancji. Naliczenie płatności także nie budzi wątpliwości Sądu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło