III SA/Po 75/26
WyrokWSA w Poznaniu2026-02-04
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, który nie został zalegalizowany z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, jest zgodna z prawem, mimo że skarżący podnosi zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów Prawa budowlanego i ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w tym tryb postępowania legalizacyjnego i przepisy dotyczące tymczasowych obiektów budowlanych. Obiekt budowlany, mimo że posiada cechy obiektu rekreacyjnego, nie spełniał definicji altany działkowej ze względu na przekroczenie dopuszczalnej powierzchni zabudowy i nie został zalegalizowany w wymaganym terminie, co uzasadniało wydanie decyzji o rozbiórce.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego (domku holenderskiego z werandą) posadowionego na działce należącej do Stowarzyszenia, wydzierżawionej inwestorowi. Obiekt, zbudowany w 2019 roku, został uznany przez organy nadzoru budowlanego za samowolę budowlaną, ponieważ wymagał pozwolenia na budowę, a inwestor nie przedłożył dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. Stowarzyszenie wniosło skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant: specjalista Justyna Hołyńska-Matela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], decyzją z dnia 20 czerwca 2025 roku (nr [...]), na podstawie art. 49e pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, nakazał inwestorowi P. B. wykonać rozbiórkę obiektu budowlanego (domku holenderskiego) o wymiarach 1096cm x 310cm i wysokości od 260cm do 285cm wraz z werandą w konstrukcji drewnianej o wymiarach 250cmx600cm posadowionego na parceli nr [...] wydzielonej z działki o numerze ewidencyjnym [...] położnej przy ul. [...] w L. , gmina [...].
Organ ustalił, że nieruchomość (działka nr [...]) stanowi własność Stowarzyszenia. Zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia 18 maja 2010 roku) nieruchomość została przeznaczona pod tereny rolnicze, oznaczone symbolem R1.
Zasadniczym celem działania Stowarzyszenia jest zakładanie i prowadzenie rodzinnych ogrodów działkowych na gruntach własnych. W ramach Stowarzyszenia jego członkom wydzierżawione zostały poszczególne parcele, na które podzielona została działka nr [...]. Na terenie powstał/funkcjonuje rodzinny ogród działkowy na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych.
Na parceli nr [...] posadowione/pobudowane zostały:
- obiekt budowlany w konstrukcji szkieletowej, ściany i dach wykonane z płyty warstwowej tzw. domek holenderski wraz z drewnianą werandą. Obiekt posiada podwozie i koła, ale posadowiony jest na bloczkach betonowych. Nie posiada ubezpieczenia komunikacyjnego i rejestracji. Obiekt pełni funkcję rekreacyjną (altany działkowej). Powstał w 2019 roku, a inwestorem jest P. B.. Wymiary domku holenderskiego wynoszą: 1096cm x 310cm i wysokości od 260cm do 285cm, a wymiary werandy to 250cmx600cm;
- obiekt gospodarczy w konstrukcji drewnianej osadzony na płytach chodnikowych, który powstał w 2022 roku i posiada wymiary 200cmx200cm oraz wysokość 200cm. Jego inwestorem jest także P. B..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w sprawie bezspornie do czynienia mamy z obiektem tymczasowym, który pobudowano bez stosownego zgłoszenia lub decyzji o pozwoleniu na budowę. Dla realizacji spornego obiektu budowlanego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Nie można uznać, iż wobec tego obiektu znajdzie zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, bo obiekt nie został przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce najpóźniej przed upływem 180 dni od daty rozpoczęcia budowy określonej w zgłoszeniu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w dniu 28 października 2024 roku, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych.
Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 16 grudnia 2024 rok, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez Stowarzyszenie.
W dniu 17 grudnia 2024 roku wpłynął wniosek inwestora o legalizację spornego obiektu.
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2025 roku, doręczonym pełnomocnikowi inwestora w dniu 19 lutego 2025 roku, organ nadzoru zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie 60 dni:
1) zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy tymczasowego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) trzech egzemplarzy projektu zagospodarowania działki i terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw,
3) oświadczenia o posiadanym prawnie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
4) dwóch egzemplarzy projektu technicznego.
Inwestor nie złożył w zakreślonym terminie dokumentów legalizacyjnych. W konsekwencji, stosownie do art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Obowiązek został nałożony na inwestora samowoli budowlanej.
Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania, decyzją z dnia 26 sierpnia 2025 roku (nr [...]), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania WWINB wyjaśnił, że spornego obiektu nie można uznać za altanę działkową w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, gdyż jej powierzchnia zabudowy wraz z werandą przekracza ustawowo określoną powierzchnię altany działkowej i wynosi 48,97m˛ (powierzchnia domku holenderskiego - 33,97m˛, powierzchnia werandy - 15m˛).
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z orzecznictwem posadowienie domku holenderskiego na działce wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (wyrok NSA z dnia 28 października 2015 roku o sygn. akt II OSK 426/14).
Stowarzyszenie, reprezentowane przez pełnomocnika w osobie adwokata, skorzystało z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Strona skarżąca zażądała "uchylenia w całości zaskarżonego postępowania" i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W ocenie strony skarżącej decyzje zostały wydane z naruszeniem:
1) art. 2 pkt 5, pkt 9 pkt 9a oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez brak ich zastosowania i "błąd w procesie weryfikacji zgodności posadowionego domku holenderskiego na terenie ogródka działkowego";
2) art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 5 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię, a nade wszystko złamanie zasady literalnej wykładni prawa, poprzez zastosowanie niewłaściwej definicji "obiektu budowlanego", "budynku", "budowli" oraz "tymczasowego obiektu budowlanego";
3) art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że "tymczasowy obiekt budowlany" obejmuje swym zakresem także altany, obiekty gospodarcze niebędące budynkami oraz uznanie, że wszelkie obiekty budowlane, które nie są budynkami lub obiektami małej architektury, należą do tymczasowych obiektów budowlanych;
4) art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie mimo, że organ nie uzasadnił w warstwie faktów, dlaczego uznał obiekt strony za tymczasowy obiekt budowlany, w szczególności biorąc pod uwagę, że koła altany są elementem dekoracyjnym, a nie użytkowym, a ponadto posadowiona ona pozostaje na bloczkach betonowych.
5) art. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, co doprowadziło do wybiórczej i nieprawidłowej interpretacji przepisów ustawy Prawo budowlane, w zakresie wyodrębnienia przez ustawodawcę altan działkowych i obiektów gospodarczych jako odrębnego elementu z katalogu definicji objętych tą ustawą;
6) art. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez całkowite pominięcie przepisów wskazanych aktów normatywnych i brak uwzględnienia odrębności w obrocie prawnym pojęć altan działkowych, budynków i budowli, podlegające odmiennym warunkom budowlanym i podatkowym;
7) art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie altan działkowych jako szczególnego rodzaju obiektów;
8) art. 29 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, na skutek błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji, a powielonych przez organ II instancji;
9) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności;
10) art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez danie wiary w całości nierzetelnie i pobieżnie przeprowadzonemu postępowaniu administracyjnemu przez organ I instancji;
12) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, tj. przyjęcie ustalenia, że altana posiada koła umożliwiające jej przemieszczanie;
13) art. 138 § 2 w związku z art. 7a i 7b K.p.a. poprzez brak ich zastosowania i w rezultacie brak uchylenia decyzji PINB oraz brak przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Sąd przyjął, że decyzja odwoławcza została wydana na skutek rozpoznania odwołania P. B. oraz Stowarzyszenia, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć lub miało wpływ na wynika sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418) oraz ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1073).
Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
W myśli art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073).
Przez altanę działkową należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12m2 (art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych).
Zgodnie natomiast z art. 48 ust. 1 pkt 1-2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
W przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia (art. 48b ust. 1 Prawa budowlanego).
W przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę do dokumentów legalizacyjnych należą: zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej, a także dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4, oraz dwa egzemplarze projektu technicznego (art. 48b ust. 2 pkt 1-2 Prawa budowlanego).
Zgodnie natomiast z art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych.
Sąd nie ujawnił żadnych podstaw do uwzględnienia zarzutów o wydaniu zaskarżonych decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.).
Nieruchomość obejmująca działkę nr [...] położną przy ul. [...] w L. należy do/stanowi własność Stowarzyszenia. Działka została podzielona na parcele, które są wydzierżawiane z przeznaczeniem pod ogródki działkowe.
Dzierżawcą parceli nr [...] jest P. B., który w 2019 roku posadowił na tej parceli obiekt budowlany w konstrukcji szkieletowej, ściany i dach wykonane z płyty warstwowej tzw. domek holenderski wraz z drewnianą werandą. Obiekt posiada podwozie i koła. Posadowiony jest na bloczkach betonowych. Nie posiada ubezpieczenia komunikacyjnego i rejestracji. Pełni funkcję rekreacyjną (altany działkowej). Wymiary domku holenderskiego wynoszą: 1096cm x 310cm i wysokości od 260cm do 285cm, a wymiary werandy to 250cmx600cm.
Przedstawione powyżej okoliczności pozostają bezsporne pomiędzy stronami (skarżącym i organem), a Sąd przyjmuje je jako własne ustalenia faktyczne w kontrolowanej sprawie.
Brak jest podstaw do tego, aby przyjmować stanowisko, że kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie.
Zarzuty skargi zostały zbudowane na błędnym założeniu, że "tymczasowe obiekty budowlane" są odrębną kategorią obiektów od zdefiniowanych w ustawie budynków, budowli oraz obiektów małej architektury.
W ocenie Sądu prawidłowa wykładnia art. 3 pkt 1-5 Prawa budowlanego to taka, która przyjmuje, że definicja "obiektu budowlanego" została skonstruowana przy użyciu definicji "budynku", "budowli" i "obiektu małej architektury". Z brzmienia art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego wynika, że wyliczenie to ma charakter wyczerpujący - zatem każdy obiekt budowlany możemy zaliczyć do którejś z trzech wymienionych kategorii. W tym sensie odrębną kategorią obiektów budowlanych nie są "tymczasowe obiekty budowlane". Te ostatnie są bowiem odmianą obiektów budowlanych, wyodrębnioną ze względu na pewne specyficzne cechy, wobec czego również w kategoriach "budynków", "budowli" czy "obiektów małej architektury" mogą się mieścić takie, które spełniają te cechy i są tymczasowymi obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego (Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz do art. 3, wyd. 12, 2024, Legalis).
Z uwagi na powyższe do przyjęcia stanowiska o wadliwości wykładni prawa materialnego, czy stanowiska o nieprawidłowym zastosowaniu prawa materialnego, nie przekonują zarzuty i wywody skargi wskazujące na "złamanie zasady literalnej wykładni prawa, poprzez zastosowanie niewłaściwej definicji obiektu budowlanego, budynku, budowli oraz tymczasowego obiektu budowlanego".
Sąd podziela stanowisko organów, że sporny obiekt budowlany należy kwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego.
Zgodnie z treścią wskazanego przepisu przez tymczasowy obiekt budowlany należy przez to rozumieć obiekt budowlany, czyli budynek, budowlę lub obiekt małej architektury, przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
Załączony do akt administracyjnych, podpisany bez zastrzeżeń przez inwestora, protokołu kontroli z dnia 11 października 2024 roku oraz dokumentacja fotograficzna potwierdzają, że sporny obiekt budowlany to tzw. domek holenderski z werandą, czyli mobilny dom letniskowy, zbudowany na stalowej ramie z kołami, łączący funkcje przyczepy kempingowej i małego domu.
Sąd podziela stanowisko, że sporny obiekt budowlany nie spełnia ustawowych wymogów altany działkowej w rozumieniu art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
O wadliwości takiego stanowiska nie może świadczyć wewnętrznie sprzecza argumentacja skargi, gdzie w punkcie pierwszym uzasadnienia skargi jej autor wskazuje, iż "bezsporne w sprawie są wymiary altany", z kolei w punkcie czwartym uzasadnienia skargi formułuje zarzut, że "organ niewłaściwie ustalił powierzchnię obiektu", przy czym w żadnym zakresie nie zostało wyjaśnione na czym miałoby polegać niewłaściwe ustalenie powierzchni spornego obiektu budowlanego. W obliczeniach dokonanych przez organy Sąd nie dopatrzył się błędów matematycznych.
W konsekwencji jako zgodne z prawem należało uznać stanowisko, iż w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, który stanowi, że altana działkowa i obiekt gospodarczy, o których mowa w ustawie rodzinnych ogrodach działkowych, nie wymagają wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego) ani zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 tej ustawy.
Organ zastosowały prawidłowy tryb postępowania legalizacyjnego, tj. tryb określony w przepisach art. 48 ust. 1-5, art. 48a 1-3 oraz art. 48b 1-4 Prawa budowlanego.
W sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, który stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
W świetle oświadczeń inwestora sporny obiekt budowlany został pobudowany w 2019 roku.
Przyjmować należy, że nawet obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, lecz nie rozebrany lub nie przeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 29.04.2025 r., II OSK 2351/22, LEX nr 3929943, wyrok WSA w Gdańsku z 16.04.2025 r., II SA/Gd 1341/24, LEX nr 3860193, wyrok WSA w Olsztynie z 29.10.2024 r., II SA/Ol 497/24, LEX nr 3780769).
Okoliczności sprawy uzasadniały zastosowanie w sprawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, tj. wydanie postanowienie o wstrzymaniu budowy. W świetle treści art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.
Złożenie przez inwestora wniosku o legalizację zaktualizowało obowiązek organu do wydania postanowienia w przedmiocie dokumentów legalizacyjnych na podstawie art. 48b ust. 1-2 Prawa budowlanego.
Istotna część argumentacji skargi jest całkowicie oderwana od okoliczności kontrolowanej sprawy administracyjnej (okoliczności faktycznych i podstaw prawnych wydanego nakazu rozbiórki), a przez to jest ona indyferentna dla oceny legalności zaskarżonej decyzji w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, co ma te konsekwencje, że taka argumentacja nie mogła prowadzić do uwzględnienia skargi.
Okolicznością indyferentną dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest w szczególności ewentualna odpowiedzialność cywilnoprawna Stowarzyszenia względem inwestora, który mógł zostać wprowadzony w błąd co do możliwości zagospodarowania wydzierżawionej mu parceli.
Zarzut naruszenia zasady proporcjonalności art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) jest całkowicie bezprzedmiotowy, bo zbudowany został na założeniu o naruszeniu prawa własności do nieruchomości poprzez wydanie nakazu rozbiórki z uwagi na rzekomo przyjętą w tej sprawie przez organy niemożność zagospodarowania nieruchomość obejmującej działkę nr [...] położną przy ul. [...] w L. w sposób określony w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych.
Tymczasem w okolicznościach kontrolowanej sprawy w ogóle nie doszło do badania zgodności zagospodarowania wskazanej nieruchomości (parceli nr [...] ) z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż nakaz rozbiórki został wydany z uwagi na brak przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.
Przypomnieć jednocześnie należy, że kontrola legalności postanowień planu zagospodarowania przestrzennego ustalających określone przeznaczenie i zakaz zabudowy danej nieruchomości dokonywana jest na skutek skargi wniesionej na akt prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.).
Regulacje prawne dotyczące opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu, altan działkowych i obiektów gospodarczych są bez znaczenia dla niniejszej sprawy, tym bardziej, że sporny obiekt budowlany nie spełnia kryterium powierzchni zabudowy wymaganej dla altan działkowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło