III SA/Po 750/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-09-17

Skład orzekający: Beata Sokołowska, Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podwyższenie kapitału zakładowego spółki poprzez wniesienie aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa, dokonane po przystąpieniu Polski do UE, podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, czy też powinno być zwolnione z tego podatku na podstawie art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podwyższenie kapitału zakładowego spółki poprzez wniesienie aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Kluczowe znaczenie ma stan prawny obowiązujący w Polsce na dzień 1 lipca 1984 r., zgodnie z którym tego typu operacje były opodatkowane stawką wyższą niż 0,50% lub nie były zwolnione. Wyrok TSUE z dnia 16 lutego 2012 r., C-372/10, potwierdza, że państwa przystępujące do UE są związane datą 1 lipca 1984 r. w interpretacji art. 7 ust. 1 Dyrektywy nr 69/335/EWG, niezależnie od tego, czy były członkami UE w tej dacie. W związku z tym, polskie przepisy krajowe, które opodatkowały tę czynność, były zgodne z prawem wspólnotowym.
Stan faktyczny
Spółka Akcyjna T wnioskowała o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w kwocie 275.270,00 zł, argumentując, że podwyższenie kapitału zakładowego poprzez wniesienie aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa powinno być zwolnione z tego podatku na mocy prawa wspólnotowego. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, powołując się na polskie przepisy krajowe i interpretację art. 7 ust. 1 Dyrektywy nr 69/335/EWG, zgodnie z którą kluczowe znaczenie ma stan prawny z dnia 1 lipca 1984 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując prawidłowość implementacji dyrektywy do polskiego prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska ( spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska -Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki Akcyjnej w P na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P z dnia r. nr w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych o d d a l a s k a r g ę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P decyzją z dnia 12 listopada 2010 r., na podstawie art. 72 § 1 pkt. 1 i art. 207 Ordynacji podatkowej praz art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit. k i pkt. 2, art. 1 ust. 3 pkt. 2, art. 3 ust. 1 pkt. 2, art. 4 pkt. 9, art. 6 ust. 1 pkt. 8 lit. b, art. 7 ust. 1 pkt. 9 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r., Nr 68, poz. 450 ze zm.), odmówił Spółce Akcyjnej T z siedzibą w P stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnej we wnioskowanej kwocie 275.270,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 25 października 2007 r. przed notariuszem D M Spółka T Sp. z o. o. dokonała podwyższenia kapitału zakładowego z kwoty 50.000 zł do kwoty 55.454.000 zł, pokrywając go wkładem niepieniężnym w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa (o wartości 55.054.000 zł) i wkładem pieniężnym w wysokości 350.000 zł. Od powyższej zmiany umowy spółki pobrano podatek od czynności cywilnoprawnej na podstawie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (0,5 % - 276.956 zł). We wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty Spółka Akcyjna T – następca prawny podatnika wskazała, że przedmiotowa czynność winna być zwolniona od podatku, a przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie nakładającym obowiązek zapłaty podatku od podwyższenia kapitału zakładowego spółki poprzez wniesienie aportu w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa są niezgodne z prawem wspólnotowym i nie mogą mieć z tego powodu zastosowania. Spór dotyczył prawidłowej interpretacji art. 7 ust. 1 Dyrektywy nr 69/335/EWG w przypadku kraju, który tak jak Polska, nie był członkiem Unii Europejskiej w dniu 1 lipca 1984 r. Za datę implementacji przez Polskę Dyrektywy nr 69/335/EWG należy uznać dzień wstąpienia do Unii czyli 1 maja 2004 r. Wersja obowiązująca w tej dacie jest wobec tego wersją Dyrektywy uwzględniającą liczne wcześniejsze zmiany, w tym wprowadzone Dyrektywą Rady dnia z 10 czerwca 1985 r. nr 85/303/EWG. Stosownie do art. 7 ust. 1 Dyrektywy nr 69/335/EWG państwa członkowskie zwolnią z podatku kapitałowego operacje zwolnione od podatku w dniu 1 lipca 1984 r. lub opodatkowane stawką 0,50 % lub niższą. Wskazana data 1 lipca 1984 r. związała również państwo polskie, wobec braku postanowienia odmiennej treści w tym zakresie w akcie przystąpienia, ani w jakimkolwiek innym akcie. Organ I instancji dalej wyjaśnił, że w dniu 1 lipca 1984 r. obowiązywała w Polsce ustawa z 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 1975 r., Nr 45, poz. 226), a na jej podstawie wydano rozporządzenie RM z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz. U. Nr 34 z 1983 r., Nr 34, poz. 161 ze zm.). Zgodnie z § 54 ust. 1 rozporządzenia opłata skarbowa od umowy spółki wynosiła 10 lub 5 %, w zależności od rodzaju wkładów. Na dzień 1 lipca 1984 r. obowiązywał więc w Polsce podatek kapitałowy w postaci opłaty skarbowej, któremu podlegały wszystkie postacie wkładów (z wyjątkiem wykonywania pracy) na poczet kapitału zakładowego oraz jego podwyższenia. Z tego względu uznano za niezasadne żądanie przez Spółkę stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnej w wysokości 275.270,00 zł. W odwołaniu od decyzji Spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, zarzuciła naruszenie : – art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku wnoszenia aportu w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują przepisy krajowe z dnia 1 lipca 1984 r. a nie bezpośrednio odpowiednie regulacje prawa wspólnotowego – art. 72 § 1 pkt. 2, art. 73 § 1 pkt. 2 i art. 75 § 1 O. p. poprzez bezzasadne odmówienie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych – art. 120 O. p. poprzez odmowę zastosowania art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG mimo niezgodności przepisów ustawy z dnia 9 grudnia 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych z tym aktem wspólnotowym. Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o stwierdzeniu nadpłaty w kwocie 275.270,00 zł wraz z należnym oprocentowaniem. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że dla ustalenia stanu prawnego obowiązującego w prawie wspólnotowym w dniu 1 maja 2004 r. należy prześledzić wszystkie zmiany dokonywane w treści Dyrektywy nr 69/335/EWG. Dla prawidłowej interpretacji art. 7 ust. 1 Dyrektywy nie ma znaczenia stan prawny obowiązujący w Polsce w dniu 1 lipca 1984 r., gdyż w tym czasie dla polskiego porządku prawnego postanowienia prawa wspólnotowego nie mogły być wiążące. Data ta ma znaczenie jedynie w zakresie zwolnień lub opodatkowania stawką do 0,5 % operacji innych, niż obligatoryjnie zwolnione lub opodatkowane stawką maksymalną na mocy Dyrektywy nr 69/335/EWG. Zdaniem Spółki skoro od dnia 1 maja 2004 r. Polska była zobowiązana do dostosowania przepisów krajowych do normy prawnej z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335 w brzmieniu obowiązującym dla tego art. 7 ust. 1 od dnia 1 stycznia 1986 r. i nie zmienianym do dnia 1 maja 2004 r., to fundamentalne znaczenie ma ustalenie, jaka norma prawna obowiązywała w tym zakresie w państwach członkowskich w dacie 1 stycznia 1986 r. Odnoszenie daty 1 lipca 1984 r. do zwolnień obligatoryjnych jest błędem. Dyrektor Izby Skarbowej w P decyzją z 25 maja 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że kwestia implementacji art. 7 Dyrektywy nr 69/335/EWG do polskiego porządku prawnego była przedmiotem wyroku ETS z dnia 16 lutego 2012 r., C-372/10, wydanego na skutek pytania prejudycjalnego NSA. W wyroku tym podkreślono, że – wbrew stanowisku strony – dla wskazania stanu prawnego obowiązującego Polskę w dniu 1 maja 2004 r. nie ma znaczenia interpretacja "historyczna" celów Dyrektywy nr 69/335/EWG, ani jej wcześniejsze nowelizacje. Państwo polskie jest wobec tego związane również datą 1 lipca 1984 r. i obowiązującym wówczas krajowym ustawodawstwem podatkowym. Z tego też względu, w ocenie organu, niezasadne były zarzuty dotyczące nieprawidłowej implementacji Dyrektywy nr 69/335/EWG dokonanej na gruncie polskiej ustawy podatkowej po dniu 1 maja 2004 r. Uprawnionym było opodatkowanie czynności polegającej na podwyższeniu kapitału zakładowego podatkiem od czynności cywilnoprawnych (stawka 0,5 %). Brak jest więc podstaw do stwierdzenia nadpłaty. W skardze na powyższą decyzję Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, doradcę podatkowego zarzuciła: – naruszenie art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku wnoszenia aportu w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują przepisy krajowe z dnia 1 lipca 1984 r. a nie uregulowania prawa wspólnotowego z dnia 1 stycznia 1986 r., zwalniające obligatoryjnie czynności tego typu z opodatkowania podatkiem kapitałowym – naruszenie art. 7 ust. 1 powyższej Dyrektywy poprzez odmowę zastosowania tego przepisu mimo niezgodności, wskazanych przez stronę, przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych z przepisem art. 7 ust. 1 zawartym w Dyrektywie nr 69/335 – art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a w zw. z art. 72 § 1 pkt. 2, art. 73 § 1 pkt. 2 i art. 75 § 1 O. p. poprzez bezzasadne odmówienie uchylenia decyzji II instancji i odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że powołany przez organ wyrok TS z 16 lutego 2012 r. nie jest miarodajny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Miał on bowiem dokonać m. in. błędnej wykładni wyroku TS z 21 czerwca 2007 r., sygn. C-366/05, zgodnie z którym data 1 lipca 1984 r. nie może mieć znaczenia dla opodatkowania czynności zwolnionych obligatoryjnie z podatku przez regulacje dyrektywy. Data ta ma się odnosić jedynie do zwolnień o charakterze nieobligatoryjnym, wskazanych w art. 7 ust. 1 lit. bb Dyrektywy nr 69/335/EWG. Sprawa związana z wyrokiem TS z 16 lutego 2012 r. dotyczyła sytuacji wymiany udziałów a nie wniesienia aportu pokrytego wkładem w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa (regulowanego art. 7 ust. 1 lit. b Dyrektywy). Strona powołała się też na fakt wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po dniu 16 lutego 2012 r., wyroków wskazujących na niezgodność polskich regulacji podatkowych z przepisami wspólnotowymi. Ostatecznie Spółka podkreśliła, że zwolnienia obligatoryjne niezależnie od prawa krajowego z dnia 1 lipca 1984 r. winny zostać zachowane po dniu 1 maja 2004 r. w ustawodawstwie polskim. Zakres przedmiotowy wyroku TS z 16 lutego 2012 r., według skarżącej. dotyczy wyłącznie czynności restrukturyzacyjnych, jakie były przedmiotem pytania NSA (czynności wniesienia aportem udziałów w innej spółce). Data 1 lipca 1984 r. ma zaś znaczenie jedynie przy ocenie istnienia zwolnienia podatkowego transakcji objętych preferencjami fakultatywnymi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. skarżąca Spółka, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 Dyrektywy 69/335 EWG poprzez naruszenie przez Polskę klauzuli stand – still z uwagi na zmianę z dniem 1 maja 2004 r. treści art. 7 ust. 1 pkt. 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych poprzez podwyższenie maksymalnej wysokości stawki podatku z 0,1 % do stawki 0,5 % Strona wniosła o wystąpienie przez WSA w Poznaniu z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącym tego: – czy art. 7 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 Dyrektywy nr 69/335/EWG zmieniony z dniem 17 czerwca 1985 r. przez art. 1 pkt. 2 Dyrektywy 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r. uprawniał Polskę do podwyższenia stawki opodatkowania podatkiem kapitałowym z dniem akcesji (1 maja 2004 r.) do poziomu 0,5 %, skoro na dzień 30 kwietnia 2004 r. maksymalna stawka podatku od czynności cywilnoprawnych wynosiła 0,1 % – czy podwyższenie podatku od czynności cywilnoprawnych dotyczące czynności wskazanych art. 7 ust. 1 lit. b Dyrektywy nr 69/335/EWG przy akcesji Polski do UE jest sprzeczne z klauzulą stand – still. Wobec powyższego strona wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez TS pytania prejudycjalnego w tym zakresie. W odpowiedzi na powyższe pismo organ II instancji w piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2011 r. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko dotyczące prawidłowej implementacji art. 7 ust. 1 Dyrektywy nr 69/335/EWG do polskiego porządku prawnego po dniu 1 maja 2004 r. Wskazał też, że w tej dacie Polska nie zrezygnowała z opodatkowania zmian umowy spółki kapitałowej, miała więc prawo do jego kontynuacji, a wobec tego wprowadzenie stawki podatku w wysokości 0.5 % nie naruszało zasady stand – still. Na rozprawie strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Pełnomocnik Spółki podał ponadto, że z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie zwrócił się do Prezesa NSA i Rzecznika Praw Obywatelskich w celu podjęcia przewidzianych prawem czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich legalności i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca spółka zarzuciła generalnie brak prawidłowej implementacji Dyrektywy Rady 69/335/EWG do krajowego systemu prawa, co wyraża się w objęciu podatkiem od czynności cywilnoprawnych czynności podwyższenia kapitału zakładowego w spółce kapitałowej, zamiast zwolnienia jej z opodatkowania. Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 69/335 podatkowi kapitałowemu podlegają, co do zasady, operacje związane z podwyższeniem kapitału spółki kapitałowej poprzez wniesienie wkładów jakiegokolwiek rodzaju. W myśl jednak art. 7 ust. 1 powyższej Dyrektywy państwa członkowskie zwolnią z podatku kapitałowego operacje, inne niż operacje określone w art. 9, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50 % lub niższą. Zwolnienie zależy od warunków, które w tamtym dniu były stosowane do przyznania zwolnienia lub, zależnie od okoliczności, nałożenia podatku według stawki 0,50 % lub niższej. Zagadnienie właściwej interpretacji art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG w przypadku kraju, który tak jak Polska w dniu 1 lipca 1984 r. nie był członkiem Wspólnoty, było już przedmiotem rozpoznania przez ETS. W wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r. sygn. C-366/05 Trybunał wskazał, że w przypadku przystępowania do Wspólnot, zawarte w prawie wspólnotowym odwołanie się do określonej daty, wobec braku postanowienia o przeciwnej treści w akcie przystąpienia lub innym akcie prawa wspólnotowego, dotyczy również państwa przystępującego, nawet, jeśli ta data jest wcześniejsza od daty przystąpienia. Jak słusznie wskazały organy w odniesieniu do Polski nie ma w tym zakresie żadnego innego postanowienia, ani w Akcie przystąpienia, ani w jakimkolwiek innym akcie. Oznacza to więc, że przy interpretacji i stosowaniu Dyrektywy 69/335 trzeba mieć na względzie szczególną sytuację Polski, która dopiero od dnia 1 maja 2004 r. stałą się członkiem Unii Europejskiej. Data 1 lipca 1984 r. – traktowana jako data odniesienia – wiąże zatem Rzeczpospolitą Polską. W dniu 1 lipca 1984 r., do którego odsyła art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG w Polsce obowiązywała ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 45, poz. 226) i rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów w sprawie opłaty skarbowej (Dz. U. Nr 34, poz. 161). Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) powołanej wyżej ustawy opłatę skarbową pobierało się od pism stwierdzających zawiązanie spółki przez osoby fizyczne i prawne nie będące jednostkami uspołecznionymi lub podwyższenie kapitału zakładowego. Opłata ta, na podstawie § 54 ust. 1 rozporządzenia, wynosiła – od wkładów, których przedmiotem była nieruchomość lub prawo wieczystego użytkowania 10 % oraz od innych wkładów – 5 %. Przedmiotowe czynności były więc wówczas opodatkowane stawką wyższą od tej, o której mowa w art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG (0,50 % lub niższa), a wniesienie do spółki kapitału zakładowego oraz jego podwyższenie nie było, co do zasady, zwolnione z podatku (opłaty skarbowej). Stawka opodatkowania na dzień 1 lipca 1984 r. ma decydujące znaczenie dla kwestii opodatkowania operacji zwolnionych z opodatkowania podatkiem kapitałowym z mocy omawianej Dyrektywy. Zgodnie z § 54 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej, podstawą obliczenie opłaty skarbowej w przypadku zawarcia umowy spółki był kapitał zakładowy tej spółki, zaś w przypadku powiększenia kapitału zakładowego spółki część, o jaką został on podwyższony. Art. 7 ust. 2 Dyrektywy 69/335 stanowi natomiast, że państwa członkowskie mogą zwolnić z podatku kapitałowego wszystkie operacje inne niż określone w ust. 1 lub naliczyć od nich podatek o jednolitej stawce nie przekraczającej 1 %. Polska wypełniła ten wymóg, co nastąpiło poprzez wprowadzenie jednej stawkę podatku w wysokości 0,50 % (art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.c.c.) jako konsekwencja implementacji Dyrektywy. W wyroku z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie C-372/10 – w wyniku pytania prejudycjalnego dotyczącego stosowania w Polsce przepisów Dyrektywy 69/335 i zmieniających ją Dyrektyw 73/79 i 73/80 z dnia 9 kwietnia 1973 r., które nie obowiązywały w momencie akcesji Polski do Unii Europejskiej, Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że "W wypadku państwa takiego jak Rzeczpospolita Polska, które przystąpiło do Unii ze skutkiem od dnia 1 maja 2004 r., wobec braku postanowień wprowadzających odstępstwa w akcie przystąpienia tego państwa do Unii Europejskiej lub w innym akcie prawa Unii Europejskiej, art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. [...] powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem zastosowania tej dyrektywy, ze zmianami, które to czynności w dniu 1 lipca 1984 r. były w owym państwie zwolnione od podatku kapitałowego lub były opodatkowane owym podatkiem według stawki obniżonej wynoszącej 0,50% lub niższej". Sąd nie podzielił przy tym stanowiska strony skarżącej w zakresie tego, że powyższy wyrok TS z 16 lutego 2012 r. dotyczy wniesienia udziałów, a nie wniesienia aportem przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Zgodnie z opinią podnoszoną w doktrynie regulacje prawne dotyczące tych odrębnych rodzajów transakcji nie są tożsame. Podnosi się bowiem, że aport udziałów reguluje art. 7 ust. 1 lit. bb Dyrektywy nr 69/335/EWG (po zmianach) wprowadzający zwolnienie fakultatywne, natomiast aport przedsiębiorstwa lub jego części jest objęty art. 7 ust. 1 lit. b Dyrektywy, wprowadzającym zwolnienie obligatoryjne. W omawianym wyroku z 12 lutego 2012 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wypowiada się jednak ogólnie o interpretacji postanowień art. 7 ust. 1 dyrektywy, bez rozróżniania przepisów art. 7 ust. 1 lit. b oraz art. 7 ust. 1 lit. bb. Zdaniem komentatorów z orzeczenia tego wynika, że w przypadku aportu udziałów dopatrywanie się niezgodności polskiej ustawy podatkowej z art. 7 ust. 1 lit. bb Dyrektywy jest bezzasadne. Z wyroku nie wynika natomiast wprost, że nakładanie przez Polskę podatku kapitałowego w odniesieniu do aportu przedsiębiorstwa lub gałęzi jego działalności było zgodne z przepisami wspólnotowymi (zob. glosa Władysława Vargi do w/wym. wyroku, LEX/el 2012). Według Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, powyższy sposób interpretacji wyroku TS – C 372/10 nie może zasługiwać na aprobatę. Z jego uzasadnienia wynika bowiem wprost, że zasada powoływania się na stan prawny istniejący w krajowym ustawodawstwie na dzień 1 lipca 1984 r. odnosić się ma do postanowień całego art. 7 ust. 1 Dyrektywy nr 69/335/EWG (zob. też m. in. wyrok NSA z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 563/12, lex nr 1135927). Nie dokonano zatem rozróżnienia na art. 7 ust. 1 lit. b i art. 7 ust. 1 lit. bb Dyrektywy. Wywodzenie intencji interpretacyjnej Trybunału Sprawiedliwości poza wyjaśnienia wyrażone jasno i precyzyjnie w uzasadnieniu wyroku należy wobec tego uznać za niedopuszczalne. W ocenie Sądu, brak było też podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki o wystąpienie do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym wskazanym w piśmie uzupełniającym skargę. Przedmiotem pytania może być jedynie zagadnienie wykładni prawa wspólnotowego, które w sposób jednoznaczny nie zostało wyjaśnione we wcześniejszym orzecznictwie ETS oraz które budzi poważne wątpliwości lub zagadnienie ważności aktu instytucji wspólnotowej, niezbędne do wydania orzeczenia przez sąd krajowy. Niedopuszczalne zaś są pytania w dziedzinach normowanych wyłącznie prawem krajowym (sytuacje czysto wewnętrzne), a więc o ważność lub wykładnię prawa krajowego, o zgodność prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Zauważyć też trzeba, że nie ma wprawdzie wyraźnego przepisu nadającego orzeczeniom TSUE moc powszechnie obowiązującą, niemniej jednak taka moc istnieje, a potwierdzeniem tego jest stosowana przez TS praktyka powoływania się na wcześniejsze swoje orzeczenia czy też odmowa udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne i odesłanie do swojego wcześniejszego orzecznictwa. Z drugiej strony pomijanie ustalonego orzecznictwa ETS przez sądy krajowe może być potraktowane, jako poważne i oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego. Mając więc na względzie reguły towarzyszące zadawaniu pytań prejudycjalnych Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej. W związku z powyższym Sąd oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania sądowego. Biorąc pod uwagę ustalenia zawarte w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 16 lutego 2012 r., w sprawie C-372/10 zbędne byłoby występowanie z pytaniem prejudycjalnym mającym na celu wykładnię przepisów Dyrektywy 69/335/EWG i rozstrzygnięcie kwestii jej obowiązywania w zakresie wskazanym w piśmie będącym uzupełnieniem skargi. W świetle tego wyroku dostosowanie przepisów podatku od czynności cywilnoprawnych do unormowania z art. 7 Dyrektywy odnosiło się do ust. 2. Przepisy Dyrektywy zezwalały na maksymalną stawkę tego podatku 1 %, tymczasem przepisy krajowe określiły wysokość podatku na 0,5 %. Zaznaczyć trzeba raz jeszcze, że przed dniem 1 maja 2004 r. Dyrektywa nr 69/335 nie znajdowała w Polsce zastosowania. Opodatkowanie spółek krajowych regulowane było wyłącznie na podstawie prawa krajowego. Polska miała przy tym zupełną swobodę odnośnie stosowania stawek podatku. Umowy spółek i jej zmiany w okresie od 1 lipca 1984 r. do 30 kwietnia 2004 r. podlegały nieprzerwanie opodatkowaniu. Najpierw opłatą skarbową a następnie podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W okresie bezpośrednio poprzedzającym wejście Polski do Unii Europejskiej stawki podatku od podwyższenia wartości wkładów do majątku spółki albo kapitału zakładowego określone były według progresywnej skali i wynosiły odpowiednio: do 20.000 zł – 1 %, od 20.000 zł do 30.000 zł – 200 zł + 0.5 % nadwyżki ponad 20.000 zł, od 30.000 zł – 250 zł + 0,1 % nadwyżki ponad 30.000 zł (art. 7 ust. 1 pkt. 9 lit. b u.p.c.c.). W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że wprowadzenie z dniem 1 maja 2004 r. stawki 0,5 % narusza klauzulę stałości (zasadę stand still). Nie można bowiem przyjąć, że zmiana przepisów wewnętrznych w związku z przystąpieniem do Unii Europejskiej (zgodnie z art. 7 ust. 2 Dyrektywy 69/335) spowodowała oddalenie tych przepisów od celów tej Dyrektywy. W przypadku Polski, uwzględniając treść preambuły Dyrektywy 69/335 pierwszeństwo należy dać normie zawartej w art. 7 ust. 2 Dyrektywy zezwalającej na stosowanie podatku kapitałowego o jednolitej stawce nie wyższej niż 1 %. W tym stanie rzeczy zarzuty strony skarżącej okazały się nieuzasadnione. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego krajowego jak i wspólnotowego, ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji prawidłowo odmówiły Spółce stwierdzenia nadpłaty i zwrotu kwoty 275.270,00 zł. Mając na uwadze powyższe, skoro zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło