III SA/Po 763/09

Dnia 10 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) WSA Barbara Koś Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska- Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi P.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...], nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz skarżącego P.M. (M.) kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Koś /-/ T.M. Geremek /-/ M. Lorych-Olszanowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia [...], nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w K., na podstawie art. 207 w związku z art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz.60. z roku 2005), na podstawie art.11c ust.1 w związku z art.5 ust.1 pkt 3, art.6 ust.7, art.11c ust.4, art. 15 ust.4a i ust.4c, art. 18 ust. 1, art.34 ust.1, 34a ust.1 , ust.2, 35 ust.1 pkt 2, art.36 ust.2 i ust.2c, art.37 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.), w związku z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 1999r.w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie (Dz. U. Nr 111, poz.1290 ze zm.), § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002r w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 27, poz.269, ze zm.) w związku z art. 26 przepisów przejściowych i końcowych ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 z 2004r.) w stosunku do towaru w postaci samochodu marki Renault Clio o numerze nadwozia [...] rok produkcji [...], określił wysokość podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego z tytułu importu towaru oraz powiadomił o zarejestrowaniu: kwoty podatku akcyzowego w wysokości: [...] PLN (słownie: [...] złotych 00/100), kwoty podatku od towarów i usług w wysokości: [...] PLN (słownie: [...] złotych 00/100). W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 22 października 2003 r. P. M. złożył w Wydziale Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w T. wniosek o zarejestrowanie samochodu marki Renault Clio, nr nadwozia [...]. Do wniosku załączył umowę kupna - sprzedaży datowaną na dzień 13 października 2003 r. oraz dowód rejestracyjny serii [...] nr [...], wystawiony na nazwisko R.B. W wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających okazało się, że ww. dowód rejestracyjny został sfałszowany. Ustalono również, iż osoba o personaliach B. R., zamieszkała w P., nie istnieje. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. określił wartość celną - towaru na kwotę [...] PLN oraz kwotę długu celnego w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego przywozu samochodu uznając za dłużnika celnego P. M. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...], wszczęte zostało z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia kwoty należnego podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego z tytułu wprowadzenia na polski obszar celny przedmiotowego pojazdu. Organ wyjaśnił, że podstawą opodatkowania w imporcie towarów podatkiem VAT jest wartość celna powiększona o należne cło, podatek akcyzowy wraz z takimi elementami jak: prowizja, opakowania, transport i koszty ubezpieczenia, które zostały już poniesione albo będą poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia w kraju", o ile te elementy nie zostały włączone do wartości celnej (art. 15 ust.4 i ust.4c ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym). Podstawą opodatkowania w imporcie wyrobów akcyzowych akcyzą jest ich wartość celna powiększona o należne cło wraz z takimi elementami jak: prowizja, opakowania, transport i koszty ubezpieczenia, które zostały już poniesione albo będą poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia w kraju, o ile te elementy nie zostały włączone do wartości celnej. Jednocześnie przez pierwsze miejsce przeznaczenia rozumie się miejsce wymienione w dokumencie przewozowym lub innym dokumencie na podstawie którego towary są importowane (art. 36 ust.2 i ust.2c ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym). W odwołaniu od tej decyzji P. M. wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił, że twierdzenia, że należytej staranności mógł on się dowiedzieć o nielegalnym pochodzeniu towaru, nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Podniósł m.in., że sprzedający legitymował się dowodem osobistym i posiadał dowód rejestracyjny oraz polisę ubezpieczeniową na swoje nazwisko. P. M. stwierdził też, że wykorzystał wszelkie dostępne możliwości sprawdzenia kupowanego samochodu. Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Celnej w P., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r., ze zm.) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z 1993 r., ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ ten wyjaśnił, że zgodnie z art. 210 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 75, poz. 802, z 2001 r., ze zm.) dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. W niniejszej sprawie brak jest dowodów, że ww. samochód był kiedykolwiek zgłoszony do kontroli celnej i dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym. Wobec powyższego doszło do powstania długu celnego w związku z nielegalnym wprowadzeniem towaru. Zgodnie z art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego dłużnikiem jest osoba, która nabyła lub posiadała towar i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. W dniu 13 października 2003 r. P. M. wszedł w posiadanie samochodu marki Renault Clio, a następnie użytkował ten pojazd, aż do dnia zabezpieczenia go przez funkcjonariuszy Policji. W swoich zeznaniach przyznał, iż sprzedającemu najprawdopodobniej zależało na tym, aby wszystkie formalności związane ze sprzedażą samochodu załatwić jak najszybciej. Zdaniem organu zachowanie to powinno wywołać wzmożoną ostrożność nabywcy, skutkującą dodatkowymi czynnościami sprawdzającymi lub wręcz odstąpieniem od zawarcia umowy. Sprawdzenie dowodu osobistego i dowodu rejestracyjnego uznać należy za niewystarczające. Pomimo, że trudno jest udowodnić nielegalne wprowadzenie pojazdu, to w chwili wejścia w jego posiadanie należało mieć świadomość, że przedmiotowy pojazd nie został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym. W świetle powyższego bezspornym jest, że strona nie zachowała należytej staranności. Z tego względu nie ma podstaw, aby zakwestionować rozstrzygnięcie organu I instancji. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż skarżący dołożył należytej staranności przy zakupie, a organ rejestrujący nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń, organ odwoławczy uznał, że problematyka ta była obszernie omawiana w rozstrzygnięciach obydwu instancji, wydanych w kwestii długu celnego. Twierdzenia P.M. dotyczą wprost zaistnienia przesłanek z art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego. Podobnie organy celne zajęły już stanowisko odnośnie ewentualnego istnienia możliwości ustalenia, że wprowadzenie pojazdu było nielegalne. W swoim wystąpieniu P.M. nadmienił także, iż nie jest w stanie spłacić takiej kwoty przy swoich niskich dochodach i rodzinie na utrzymaniu. Jednak w zaistniałych okolicznościach argumenty tego typu nie mają znaczenia dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Natomiast brak możliwości zapłaty kwoty określonej w decyzji organu podatkowego może ewentualnie zostać zweryfikowany w ramach postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 8 października 2007 r. P.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wskazując na: – naruszenie art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym w związku z art. 210 ust. 3 pkt. 3 kodeksu celnego przez bezpodstawne przyjęcie, iż w chwili nabycia pojazdu skarżący – niewiedząc o nielegalnym wprowadzeniu towaru – zachował należytą staranność przy transakcjach obrotu pojazdami samochodowymi i w konsekwencji – powstał wobec niego dług celny, – naruszenie art. 201 §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 1997 roku Ordynacja podatkowa przez jego niezastosowanie i rozstrzygniecie sprawy pomimo, że wydanie decyzji było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny (kwestia powstania długu celnego w sprawie stanowiła przedmiot skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...]), – rażące naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez ograniczenie uzasadnienia prawnego decyzji do powstania innych decyzji Dyrektora Izby Celnej, które były już wcześniej przez skarżącego zaskarżone. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy w pełni podzielił dotychczasowa argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji, a dotyczącą m.in. konieczności: potwierdzenia autentyczności dowodu rejestracyjnego, sprawdzenia w rejestrze pojazdów skradzionych oraz żądania dowodu zakupu pojazdu przez zbywcę, czy wreszcie dokumentacji związanej ze sprowadzeniem pojazdu z zagranicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Spór w niniejszej sprawie dotyczył zasadności określenia wysokości podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. W skardze z dnia 8 lutego 2008 roku, P. M. wskazał między innymi na naruszenie art. 201 §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 1997 roku Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 ze zm.) przez jego niezastosowanie i rozstrzygniecie sprawy pomimo, że wydanie decyzji było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny (kwestia powstania długu celnego była bowiem przedmiotem skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...]). Na rozprawie w dniu 9 września 2008 roku, pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w P. powołał się na skargę kasacyjną złożoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 5 czerwca 2008 roku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2008 roku w sprawie o sygn. akt III SA/Po 803/07 uchylającego decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w sprawie określenia kwoty długu celnego, a tym samym wartości celnej samochodu. Wyrokiem z dnia [...], Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wskazaną wyżej skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w P. Tym samym prawomocny stał się wcześniejszy wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2008 roku uchylający wcześniejsze decyzje w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w K., na podstawie art. 208 Ordynacji Podatkowej, w związku z art. 210 §1 pkt. 1, §2 , §3 pkt. 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 roku, Nr 75, poz. 802) w związku z art. 26 przepisów przejściowych i końcowych ustawy z dnia 19 marca 2004 roku przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623) umorzył postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji prawnej samochodu osobowego marki Renault Clio o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...] jako bezprzedmiotowe. W rozpatrywanej sprawie podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym odnosiła się do wartości celnej ustalanej przez organy celne zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.), w myśl którego obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. W przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji prawnej spornego samochodu osobowego zostało umorzone. W ten sposób nie została ustalona wartość celna wskazanego pojazdu, a w konsekwencji brak jest podstawy do naliczenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. W takiej sytuacji należy uznać, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w P. oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w K. określające wysokość naliczonego podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług zostały wydane z naruszeniem prawa. Wobec powyższego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 a) ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji (punkt 1 orzeczenia). O kosztach i o wykonalności zaskarżonego orzeczenia, Sąd postanowił zaś odpowiednio w oparciu o art. 200 i art. 152 cytowanej ustawy (pkt. 3 orzeczenia). /-/ B. Koś /-/ T. M. Geremek /-/ M. Lorych – Olszanowska KS d