III SA/Po 779/15

Dnia 24 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: Sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi H B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami I. oddala skargę, II. przyznaje radcy prawnemu A od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...] złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...] złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2014r. poz.. 600 ze zm.) cofnął x uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii A,B,C. W uzasadnieniu organ stwierdził, że badanie dokonane w Centrum Medycyny Pracy i w Instytucie Medycyny Pracy ( w trybie odwoławczym ) wykazało u strony istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii prawa jazdy A, B, C. Organ I instancji wydał decyzję o skierowaniu strony na badania na podstawie wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej powołującego się na badania sądowo-psychiatryczne i psychologiczne strony. W odwołaniu strona zakwestionowała rzetelność i wyniki badań przeprowadzonych w Centrum Medycyny Pracy i w Instytucie Medycyny Pracy. Wskazała też na nieprawidłowości w funkcjonowaniu organu I instancji. Do odwołania dołączono zaświadczenie lekarskie z 25.08.2014r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy kat. D. SKO decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że podstawą do skierowania na badanie była informacja Prokuratora Prokuratury Rejonowej powołującego się na badania sądowo-psychiatryczne strony przeprowadzone w ramach postępowania karnego. W Centrum Medycyny Pracy wydano orzeczenie o przeciwwskazaniach do kierowania przez stronę pojazdami ze względu na stan zdrowia. Strona wniosła o przeprowadzenie dodatkowego badania, a badanie dokonane w Instytucie Medycyny Pracy ponownie wykazało u strony istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Wynika to jednoznacznie z orzeczenia lekarskiego z dnia 12.11.2014 r. Specjaliści w zakresie medycyny pracy stwierdzili w ramach 2 instancji niezależnie od siebie chorobę uniemożliwiającą prowadzenie pojazdów. W skardze do WSA w Poznaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu psychiatrii i medycyny pracy. Załączono do skargi zaświadczenia lekarskie o aktualnym stanie zdrowia skarżącego. W uzasadnieniu strona podniosła, że nie było merytorycznych podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie skargi pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie przepisów ; - art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy zachodziły okoliczności uzasadniające ponowne rozpatrzenie sprawy, - art. 78 § 1 k.p.a. polegające na jego pominięciu i nieprzeprowadzenie dowodu mającego znaczenie w sprawie t.j. orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego wydanych przez lekarzy posiadających uprawnienia (przeciwdowodów), - art. 7,77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, - art. 80 k.p.a. poprzez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego uznanie, ze SKA nie ma żadnych podstaw prawnych do prowadzenia postępowania dowodowego, - art. 80 i 107 § 3 poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z pominięciem dowodów zgłoszonych przez stronę i braku ustosunkowania się do zarzutów odwołania, - art. 76 §3 k.p.a. polegające na pominięciu dowodu przeciwko treści orzeczeń lekarskich, na których oparto decyzję. Strona skarżąca powoływała się na badania lekarskie przeprowadzone w tym samym czasie co badania, na których oparto rozstrzygnięcie wskazując, iż wydane w ich wyniku orzeczenie lekarskie odbiega swoją treścią od tych drugich. Nadto wskazywała, że w toku postępowania administracyjnego domagała się przeprowadzenia dowodu z obserwacji szpitalnej, dającej szersze możliwości obserwacji i oceny stanu psychicznego aniżeli krótkie badanie przez lekarza z jednostki, która wydała sporne orzeczenie i organ nie ustosunkował się do tego żądania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. 2016.627, ze zm.) starosta ( prezydent ) wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku: 1) stwierdzenia: a) na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, b) na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, c) utraty kwalifikacji, na podstawie wyniku egzaminu państwowego przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3, d) niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b; 2) ponownego przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od dnia wydania skierowania na kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a; 3) popełnienia w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji; 4) orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów; 5) kierowania pojazdem w przedłużonym okresie, o którym mowa w art. 102 ust. 1d; 6) uchylenia sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie art. 182a § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. W art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami sformułowanie "starosta/prezydent wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez kierowcę pojazdami silnikowymi, organ ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ nie prowadzi żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy. ale w tym zakresie obowiązany jest do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego. Organy administracji nie zajmują się oceną rzesłanek na podstawie których zostało wydane orzeczenie lekarskie, ale mają obowiązek uwzględnić jego treść ( wyrok WSA w Krakowie, sygn.. III SA/Kr 1589/14, lex nr 1625650 ). W niniejszej sprawie podstawą do skierowania na badanie była informacja Prokuratora Prokuratury Rejonowej powołującego się na badania sądowo-psychiatryczne skarżącego przeprowadzone w ramach postępowania karnego. W Centrum Medycyny Pracy w dniu 2.10.2014 r. wydano orzeczenie o przeciwwskazaniach do kierowania przez stronę pojazdami , do których jest wymagane prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E ze względu na stan zdrowia. Strona wniosła o przeprowadzenie dodatkowego badania, a badanie dokonane w Instytucie Medycyny Pracy ponownie wykazało u strony istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi i to wszystkich kategorii. Wynika to jednoznacznie z orzeczenia lekarskiego z dnia 12.11.2014 r. Specjaliści w zakresie medycyny pracy stwierdzili w ramach 2 instancji niezależnie od siebie chorobę uniemożliwiającą prowadzenie pojazdów. Z tego względu organ był zobowiązany do cofnięcia uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami. Dla wyniku sprawy istotne są bowiem – jak wskazano powyżej – wyniki badań lekarskich dokonywanych przez uprawnione ośrodki medycyny pracy w ramach dwóch instancji. Wyniki tych badań są dla organu administracji bezwzględnie wiążące. Odnosząc się do podejmowanych przez skarżącego prób wykazania odmiennych od stwierdzonych w postępowaniu wniosków w przedmiocie stanu jego zdrowia w kontekście zdolności do kierowania pojazdami wskazać należy, że kwestia podmiotu uprawnionego do wypowiadania się o stanie zdrowia osoby posiadającej prawo jazdy także poddana została ścisłej regulacji prawnej. Otóż w tym przedmiocie stanowi obowiązujący w dacie przeprowadzonych w sprawie badań akt, którym jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. 2014.949, ze zm.). Z treści tego rozporządzenia wynika, że badanie może przeprowadzić tylko lekarz uprawniony (wymagania określone są w przepisie art. 77 ustawy o kierujących pojazdami) a jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy o kierujących pojazdami (dotyczy osób posiadających prawo jazdy, jeżeli zaistniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia), są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej (§10 rozporządzenia). Osoba badana niezgadzająca się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce określonej tym rozporządzeniem (§ 11) . Wynika z powyższego, że procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej. Orzeczenia lekarskie wydawane w opisanym trybie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Sąd podziela wobec tego stanowisko organów orzekających w rozpatrywanej sprawie, że orzeczenia lekarskie, jako dokumenty urzędowe w rozumieniu przepisu art. 76 § 2 k.p.a. wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Jednak Sąd zauważa, że zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego i w przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania autentyczności dokumentu urzędowego, nie może on być uznany za dowód w sprawie. W realiach rozpatrywanej sprawy skarżący nie przedstawił jednak orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego do tego lekarza i w ramach odpowiedniej jednostki orzeczniczej, który wprost obalałby tezy ostatecznego orzeczenia lekarskiego (...). Za tego rodzaju dowód nie może być uznane załączone do odwołania zaświadczenie lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców dokonującego badania profilaktycznego w S, gdyż nie spełnia cech opisanych w ww. rozporządzeniu. Z tych samych względów załączone do akt sprawy przy piśmie procesowym z dnia 11.01.2016r. dokumenty nie mają znaczenia dla sprawy. Orzeczenia lekarskie nie zostały wydane w ramach wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. Sąd oddalił zgłoszony przez stronę skarżącą wniosek dowodowy bowiem ustawodawca wyraźnie określił sytuacje, w których Sąd może prowadzić postępowanie dowodowe (art. 106 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), jak również określił Sądowi możliwości dotyczące zobowiązania organu w przypadku , gdy Sąd uwzględni skargę (art. 145 i dalej ustawy) a zgłoszony wniosek dowodowy nie mieścił się we wskazanych tu regulacjach prawnych. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie mogły być uwzględnione i dlatego Sąd, na podstawie art. 151 powołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie § 15 w zw. z §14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. 2013.490).