III SA/Po 782/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Sp. X w O. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] października 2018 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: odrzucić skargę W wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia [...] stycznia 2019 r. skarżącą wezwano do uzupełnienia braków w składzie Zarządu Spółki w terminie 60 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem Sędziego z dnia [...] lutego 2019 r., wobec niepodjęcia przesyłki przez Skarżącego mimo awizowania, pozostawiono przesyłkę z wezwaniem do uzupełnienia braków w organie spółki ze skutkiem doręczenia na dzień [...] lutego 2019 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia braki w organie nie zostały uzupełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.) osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Natomiast zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. (art. 29 P.p.s.a.). Skutki niezachowania należytej reprezentacji określa art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, sąd odrzuca skargę. Zgodnie zaś z § 2 art. 58 p.p.s.a., z powodu m.in. braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Z powyższego wynika, iż działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym związane jest z jej zdolnością procesową w tym znaczeniu, że brak takiego organu (lub brak w jego składzie) uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej, czyli – z wywoływania skutków procesowych. W tym miejscu zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie skargę wniosła spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, a zatem organem uprawnionym do jej reprezentowania jest zarząd. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 505, zwanej dalej k.s.h.) zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Zarząd składa się z jednego albo większej liczby członków (§ 2 art. 201 k.s.h.). Natomiast prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki (art. 204 § 1 k.s.h.). Sąd zauważa też, że funkcję członka zarządu osoba fizyczna może skutecznie czynić tylko wtedy, gdy nie utraciła zdolności do pełnienia tych obowiązków (art. 202 § 1 - 4 k.s.h.). Powyższe uwagi są o tyle istotne, iż jak wynika ze skargi skarżąca spółka nie posiada organów umocowanych do działania, ponieważ nie powołano w niej nowego zarządu po wygaśnięciu mandatu dotychczasowego członka zarządu, który sprawował zarząd jednoosobowy. Z oświadczenia byłego prezesa zarządu spółki z dnia [...] grudnia 2018 r. (k. [...] akt sądowych), a także załączonego oświadczenia z dnia [...] listopada 2018 r. (k. [...] akt sądowych) i uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników skarżącej spółki z dnia [...] listopada 2018 r. (k. [...] akt sądowych) wynika bowiem, iż nie pełni on funkcji prezesa zarządu skarżącej spółki od dnia [...] listopada 2018 r., a w dniu [...] listopada 2018 r. złożył stosowne wnioski do Sądu Rejestrowego. Ponadto z uwagi na brak kandydatów nie mogła być podjęta uchwała o powołaniu nowego zarządu. Podkreślenia wymaga również, że skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym w O. w dniu [...] listopada 2018 r. (k. [...] akt sądowych). Zaznaczyć należy, iż w razie stwierdzenia nieprawidłowości w organie osoby prawnej, które mają charakter usuwalny, Sąd zobowiązuje stronę do usunięcia braków w tym zakresie w wyznaczonym terminie lub podejmuje działania z urzędu, o których mowa w art. 31 § 1 p.p.s.a. Odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy strona zostanie wcześniej wezwana do uzupełnienia takiego braku, przy czym wezwanie w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. można wystosować wówczas, gdy brak w postaci zdolności sądowej lub procesowej daje się uzupełnić (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2007 r. sygn. akt II FSK 261/07 – dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, zarządzeniem Sędziego sprawozdawcy z dnia [...] stycznia 2019 r. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków w składzie zarządu spółki w terminie 60 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd pragnie również zauważyć, iż zgodnie z informacjami widniejącymi w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego na dzień wydania niniejszego postanowienia M.K. pozostawał wskazany jako prezes zarządu skarżącej Spółki. Co prawda zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2016 r., poz. 687) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Niemniej domniemanie to może zostać wzruszone. Jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 lipca 2016 r. o sygn. II PZ 15/16 (dostępne w bazie orzeczeń Sądu Najwyższego: http://www.sn.pl/orzecznictwo/SitePages/Baza_orzeczen.aspx) sam wpis (do rejestru przedsiębiorców KRS) nie decyduje, czy ktoś jest czy nie jest członkiem zarządu, bowiem status prawny członka zarządu spółki określają umowa spółki i przepisy k.s.h. Domniemywa się, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym jest prawdziwy, lecz jest to domniemanie wzruszalne. Ustanowione jest ono dla ochrony osób trzecich (kontrahentów spółki). Istotne znaczenie dla reprezentacji spółki ma zatem uzyskanie statusu członka zarządu zgodnie z regulacją zawartą w umowie spółki oraz przepisami art. 201-211 k.s.h. Wpis w tym zakresie do Krajowym Rejestrze Sądowym ma charakter deklaratoryjny. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2008 r., I OSK 333/08 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Stąd też Sąd orzekający w niniejszej sprawie, w oparciu o stanowisko i argumentację zawartą w skardze oraz zgromadzoną w sprawie dokumentację w tym uchwałę wspólników skarżącej spółki i oświadczenia byłego prezesa zarządu spółki uznał, iż na dzień wniesienia skargi oraz na dzień wydania niniejszego postanowienia skarżąca Spółka pozbawiona jest organu uprawnionego do jej reprezentowania i nie uzupełniła tego braku mimo wezwania. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, jednak obowiązek taki dotyczy wyłącznie postępowań wszczętych skutecznie wniesioną skargą, a więc czyniącej zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Do takich wymogów należy m.in. wykazanie przez stronę skarżącą, że na dzień wniesienia skargi posiadała organ uprawniający do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym. Stąd braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą mogą powodować dwojakie skutki, uzależnione od momentu ich ujawnienia, tj. odrzucenie skargi bądź zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Jednakże braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania (por.: postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r. o sygn. akt II OZ 226/11 oraz z dnia 12 października 2016 r. o sygn. akt I FSK 1386/16 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając, zatem na uwadze tak ukształtowane okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.