III SA/Po 785/12

Dnia 30 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi S. Z. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2012 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o posiadaniu i prowadzeniu gospodarstwa rolnego oddala skargę Skarżący, S. Z. D. zwrócił się w dniu 21 marca 2012 r. pismem z tej samej daty do Wójta Gminy o wydanie zaświadczenia potwierdzającego posiadanie i prowadzenie gospodarstwa rolnego celem przedłożenia w gminnym ośrodku pomocy społecznej. Wójt Gminy postanowieniem z dnia 27 marca 2012 r. na podstawie art. 306c oraz art. 306b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa odmówił wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 306 b Op organ podatkowy jest zobowiązany wydać zaświadczenie jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu. Nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści, ponieważ wnioskodawca nie figuruje w prowadzonej przez organ ewidencji podatników podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości. Organem właściwym w sprawie będzie Starostwo Powiatowe, Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami, który to organ prowadzi ewidencję dotyczącą właściciela gruntów, numerów działek i ich powierzchni, numerów ksiąg wieczystych nieruchomości. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona powołała się na przepis art. 7 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, wskazując że z tego przepisu pośrednio wynika, że wójt ma obowiązek poświadczyć złożone przez rolnika oświadczenie o posiadaniu i prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Podała, że w Urzędzie Gminy znajdują się dokumenty z szacowania szkód w gospodarstwie spowodowanych przez powódź w 2009 r. i 2010 r. i wynika z nich, że strona posiada i prowadzi gospodarstwo rolne. Ponadto w dniu 23 czerwca 2009 r. wójt wydał stronie zaświadczenie, w którym wskazał, że bezumownie użytkuje ona gospodarstwo rolne co oznacza, zdaniem strony, że jest jego posiadaczem samoistnym. Jednocześnie od kilku lat wójt odmawia stronie wydania decyzji w sprawie podatku rolnego od tego gospodarstwa. Postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, że w ocenie Kolegium, prawidłowa jest odmowa wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy organ nie może bezspornie potwierdzić określonych przez wnioskodawcę okoliczności na podstawie posiadanych dokumentów. Same dowody pośrednie czy też nie dające pewności co do określonego stanu rzeczy są nie wystarczające. Istota postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 306 b § 2 Op sprowadza się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenia. Jak wynika z zaskarżonego postanowienia S. D. nie figuruje w prowadzonej przez organ podatkowy ewidencji podatników podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości. W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 7 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego wyjaśniono, że przepis ten dotyczy oświadczenia rolnika i nie może być podstawą do wydania zaświadczenia, gdyż są dwa różne dokumenty, w szczególności w sytuacji gdy nie są spełnione przesłanki wynikające z Ordynacji podatkowej. Wskazano ponadto, że samo bezumowne korzystanie z gospodarstwa rolnego nie przesądza o statusie posiadacza samoistnego gdyż niezbędne jest odpowiednie nastawienie psychiczne w tym zakresie. W skardze na powyższe postanowienie S. Z. D. wniósł o jego uchylenie i zarzucał, że organy błędnie zastosowały przepisy ordynacji podatkowej zamiast kodeksu postępowania administracyjnego i powtórzył zarzuty zawarte wcześniej w odwołaniu. Dodatkowo przedłożył kserokopię decyzji Wójta Gminy z dnia 11 kwietnia 2012 r. w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, na podstawie której otrzymał zwrot takiego podatku za 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga jest nieuzasadniona. Bezsporne jest, że skarżący zwrócił się do Wójta Gminy o wydanie zaświadczenia potwierdzającego posiadanie i prowadzenie gospodarstwa rolnego celem przedłożenia w gminnym ośrodku pomocy społecznej. Wójt odmawiając wydania zaświadczenia wyjaśnił, że wnioskodawca nie figuruje w prowadzonej przez organ ewidencji podatników podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości. W związku z tym stwierdzić należy, że z przepisu art. 306a § 2 pkt 1 Op wynika, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych czynności lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. Ponieważ wnioskodawca ubiegał się o zaświadczenie celem przedłożenia w gminnym ośrodku pomocy społecznej jego interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktu posiadania i prowadzenia gospodarstwa rolnego uzasadniony był treścią art. 107 ust. 5b pkt 11 ustawy z dnia 12 marca 2012 r. o pomocy społecznej ( tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm. ), zgodnie z którym sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby lub rodziny ustala się na podstawie m.in. zaświadczenia urzędu gminy albo oświadczenia o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych. W tym przypadku Wójt obowiązany był wydać zaświadczenie o żądanej treści wówczas gdyby dysponował odpowiednimi danymi zawartymi w prowadzonej ewidencji podatkowej nieruchomości, związanej z posiadanym statusem organu podatkowego. Ewidencja taka, zawiera zgodnie z art. 7a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz.613 ze zm. ), zwanej dalej u.p.o.l., dla potrzeb wymiaru m.in. podatku rolnego dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania w tym m. in. dane dotyczące podatników i gruntów ( także dotyczące powierzchni gruntów gospodarstw rolnych, w tym w hektarach przeliczeniowych ), podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym. Dane takie powinny wynikać m. in. z ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez właściwe organy. W sprawie jest bezsporne, że skarżący w takiej ewidencji prowadzonej przez Wójta Gminy nie jest ujawniony. Jednocześnie z informacji samego skarżącego zawartych w skardze wynika, że wójt jako organ podatkowy odmawia skarżącemu przyznania statusu podatnika podatku rolnego, powołując się m.in. na ewidencję gruntów i budynków, z której wynika, że właścicielem gospodarstwa rolnego jest M. C.-P. Jak wiadomo sądowi z urzędu kwestia posiadania gospodarstwa rolnego przez skarżącego jest sporna między nim a M. C. – P., bowiem w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Po 399/09 oddalającego skargę S. Z. D. na postanowienie w przedmiocie odmowy wydania decyzji podatkowej od gospodarstwa rolnego odnośnie roku 2009 sąd wskazał, że jako właściciel gruntów widnieje w ewidencji gruntów i budynków M. C. – P., która jest ich posiadaczem i opłaca podatek rolny. Natomiast w sprawie o sygnaturze III SA/Po 945/11 ze skargi M. C. – P. ( uczestniczki postępowania ) na postanowienie w przedmiocie odmowy wydania decyzji podatkowej od gospodarstwa rolnego odnośnie roku 2011, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 29 marca 2012 r., oddalając skargę stwierdził, że "tak jak organy w sposób jednoznaczny na podstawie zgromadzonych dokumentów wykazały kwestie wpisu do rejestru gruntów i kwestie własności, to nie wyjaśniły – na co uwagę zwróciło Samorządowe Kolegium Odwoławcze jaki jest aktualny stan posiadania przedmiotowej nieruchomości. Prawidłowo organ II - ej instancji nakazał podjęcie ustaleń w tym zakresie". Również w tej sprawie niesporne było, że jako właściciel gruntów widnieje w ewidencji gruntów i budynków M. C. – P., z którą S. Z. D. jest w sporze co do faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego, obejmującego te grunty. Orzeczenie to jest nieprawomocne. Z akt sprawy nie wynika, czy została już wydana – w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - decyzja w sprawie podatku rolnego za rok 2011. Brak też stosownej informacji w odniesieniu do roku 2012. Można jedynie wnioskować, że do momentu wydania zaskarżonego postanowienia nie wydano decyzji w przedmiocie podatku rolnego wobec skarżącego jako podatnika, skoro stwierdzono, że w ewidencji podatników tego podatku skarżący nie figuruje, co wskazywałoby na to, że w świetle danych posiadanych przez organ podatkowy skarżący nie jest posiadaczem samoistnym gospodarstwa rolnego. Z obu wyroków wynika jednoznacznie, że w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel gospodarstwa rolnego wpisana jest M. C. – P., natomiast posiadanie tego gospodarstwa było sporne co najmniej od roku 2009. W tej sytuacji uznać należy, że Wójt Gminy jako organ podatkowy nie mógł ujawnić w prowadzonej przez siebie ewidencji nieruchomości faktu posiadania przez skarżącego jako właściciel lub posiadacz samoistny gospodarstwa rolnego a w konsekwencji wydać stronie żądane przez nią zaświadczenie. Drogą zaświadczenia nie można rozstrzygać sporu dotyczącego posiadania gospodarstwa rolnego dlatego też nie mają znaczenia dla tego postępowania powoływane przez skarżącego dokumenty z szacowania szkód w gospodarstwie spowodowanych przez powódź w 2009 r. i 2010 r., zaświadczenie z dnia 23 czerwca 2009 r wskazujące, że wnioskodawca bezumownie użytkował gospodarstwo rolne oraz podnoszona w skardze okoliczność, że w dniu 11 kwietnia 2012 r. (a więc 2 tygodnie po wydaniu postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia) Wójt Gminy wydał skarżącemu decyzję w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Wskazać bowiem należy, że jak wynika z treści art. 306 b § 1 i art. 306 a § 3 Op organ podatkowy jest obowiązany do wydania zaświadczenia w zakresie okoliczności faktycznych lub prawnych wynikających z wszelkich danych (w tym w szczególności ewidencji i rejestrów) będących w posiadaniu organu i to według stanu na dzień wydania zaświadczenia. Z przepisów tych wynika zatem, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno – techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego ( por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 września 2009 r., I SA/Kr 870/09, LEX nr 523424 ). Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może ono tworzyć nowej sytuacji prawnej ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2009 r., III SA/Wa 331/08, LEX nr 532510 ). Nie może też kreować żadnych faktów, gdyż jest tylko ich pochodną. Należy więc przyjąć, że w tym zakresie mieści się również okoliczność posiadania gospodarstwa rolnego przy czym ta okoliczność powinna wynikać z prowadzonego przez organ administracji podatkowej rejestru podatników. Z przepisu art. 306b § 2 Op. wynika wprawdzie, że organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające, jednakże jest ono fakultatywne co oznacza, że organ decyduje o jego przeprowadzeniu i ewentualnym zakresie. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, to jest w sytuacji sporu co do stanu posiadania gospodarstwa rolnego prowadzenie postępowania wyjaśniającego zmierzającego do rozstrzygnięcia tego sporu było niecelowe, gdyż jak wyjaśniono wyżej drogą zaświadczenia nie można tej kwestii rozstrzygać. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 7 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz. U. z 2012 r. 803 j.t. ). Ustawa ta reguluje zasady kształtowania ustroju rolnego przez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, przeciwdziałanie nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych i zapewnienie prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwach rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach. Kwestii związanych z przeniesieniem własności nieruchomości rolnej dotyczy m.in. przepis art. 7, zawierający katalog dowodów przedkładanych notariuszowi przy zawieraniu umów przenoszących własność nieruchomości rolnej. W ust. 1 wskazano, że dowodem potwierdzającym osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego jest oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo, poświadczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Ta ustawa nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie bowiem skarżący domagał się wydania zaświadczenia celem przedłożenia w gminnym ośrodku pomocy społecznej i jak wyjaśniono wyżej interes prawny skarżącego do ubiegania się o jego wydanie wynikał z przepisu art. 107 ust. 5b pkt 11 ustawy z dnia 12 marca 2012 r. o pomocy społecznej w zw. z art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l. Wobec powyższego odmowa wydania zaświadczenia w niniejszej sprawie była uzasadniona treścią powołanych wyżej przepisów i art. 306c Op. Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ).