I SA/Kr 870/09

Sygn. akt I SA/Kr 870/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009r., sprawy ze skargi M. S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 02 kwietnia 2009 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, - skargę oddala - Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 stycznia 2009 r. Nr[...], którym odmówiono M. S. wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści z uwagi na zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w Urzędzie Skarbowym w [...] W wyniku złożonego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji podał, iż na podstawie art. 306a §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p."), organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zgodnie z §3 tego artykułu zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Art. 306 e §1 O.p. stanowi, iż zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych. Organ II instancji podał również, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając powyższe postanowienie opierał się, zgodnie z w/w przepisem art. 306e§1 O.p., na posiadanej informacji o stanie zaległości i nie był uprawniony do weryfikacji zasadności podanego stanu zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej wyraził także pogląd, iż kwestia przedawnienia zaległości podatkowej z 2000 r., na którą powołuje się pełnomocnik wnioskodawczyni, nie należy do właściwości miejscowej tutejszych organów. Organy podatkowe są bowiem zobowiązane z urzędu do przestrzegania swojej właściwości miejscowej i rzeczowej. Zgodnie z §9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe (Dz. U. z 2005r Nr 165, poz. 1374), zaświadczenia są wydawane przez organ podatkowy właściwy rzeczowo i miejscowo w sprawach poszczególnych zobowiązań podatkowych. Organ II instancji wskazał, iż wydanie zaświadczenia jest czynnością o charakterze technicznym, w trakcie której organ podatkowy jest zobowiązany zebrać informacje dotyczące stanu faktycznego. Jeszcze raz podkreślił, iż organ podatkowy będący adresatem wniosku o wydanie zaświadczenia nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej informacji pochodzących od innych organów w zakresie przedawnienia zobowiązania, poprawności ustalenia zobowiązania podatkowego itp. Na powyższe postanowienie pełnomocnik wnioskodawczyni złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 306a § 2 pkt 2 i § 3 oraz art. 306e § 1 w zw. z art. 70 § 1 O. p. w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r. oraz art. 20 § 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 169, poz. 1387 ze zm.). Uzasadniając powyższe zarzuty pełnomocnik podał, iż egzekwowane obecnie zobowiązanie podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok przedawniło się, zgodnie z art. 70§1 O. p., z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, tj. z końcem 2006 r. Jedyną zaś czynnością, która mogłaby zapobiec przedawnieniu tego zobowiązania, przez jego przerwanie, mogłoby być dokonanie pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony. Skuteczne wszczęcie egzekucji warunkuje doręczenie tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie skuteczne doręczenie skarżącej tytułu wykonawczego nastąpiło dopiero w dniu 6 października 2008 r., a zatem egzekucja została podjęta w stosunku do zobowiązania nieistniejącego od przeszło dwudziestu miesięcy. Wspomniany przepis, w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r., nie przewidywał również możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Na bieg terminu przedawnienia zobowiązania powstałego do końca 2002 r. nie może mieć zatem wpływu np. wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe albo wniesienie przez organ podatkowy żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Strona skarżąca nie zgodził się także ze stanowiskiem Dyrektora izby Skarbowej, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był właściwy ani rzeczowo ani miejscowo do wydania zaświadczenia o braku zaległości. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem takiego wyjątku. Wykładnia przyjęta przez Dyrektora Izby Skarbowej prowadzi do wniosku, iż gdyby skarżąca nie zmieniła miejsca zamieszkania i zaświadczenie o braku zaległości wydawałby Naczelnik Urzędu Skarbowego w[...], wówczas mógłby wydać zaświadczenie o braku zaległości z powodu upływu terminu przedawnienia. Zdaniem skarżącej takie różnicowanie sytuacji prawnej podatników w zakresie zaświadczeń nie znajduje oparcia w przepisach Ordynacji podatkowej. Ponadto organ II instancji w pewnym zakresie orzekł na niekorzyść skarżącej, gdyż o ile Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uznał się za niewłaściwego do wydania żądanego zaświadczenia lecz merytorycznie sprawę rozstrzygnął (uznając, że zaległość istnieje), to Dyrektor Izby Skarbowej orzekł, że ze względów formalnych organ I instancji nie mógł wydać innego aktu, jak właśnie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o braku zaległości. Strona podkreślił, iż najistotniejszym naruszeniem Dyrektora jest jednak naruszenie art. 306a§3 O. p. przez odmowę wydania zaświadczenia potwierdzającego stan prawny, w sytuacji gdy stan faktyczny nie budził w sprawie żadnych wątpliwości. A stan prawny w przedmiotowej sprawie to wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek przedawnienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 14 września 2009 r. pełnomocnik skarżącej poinformował tut. Sąd, iż postanowieniem z dnia 3 września 2009 r. (załączonym do pisma) Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego dot. zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 12/2000 r. wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]z dnia 5 września 2003 r. na zobowiązaną M. S. W świetle tego oba postanowienia dotyczące wydania zaświadczenia były od początku bezprzedmiotowe. Zobowiązanie podatkowe, co potwierdza sam organ odmawiający wydania zaświadczenia, przedawniło się z końcem 2006 r. Zdaniem skarżącej jej wniosek o wydanie zaświadczenia o braku zaległości powinien być rozpatrzony jeszcze raz, a w rezultacie ponownego postępowania powinno być wydane zaświadczenie o braku zaległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku skarżącej o wydanie zaświadczenia w przedmiocie braku zaległości podatkowych. Przepisy dotyczące wydawania zaświadczeń znajdują się w Dziale VIIIA O. p. Z przepisów tych wynika, iż zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (art. 306a§3 O.p.). Organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 306b O.p.). Zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych (art. 306e§1 O.p.). Z regulacji powyższej wynika zatem, iż podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ są wyłącznie prowadzone przez niego "ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu", a w przypadku zaświadczenia, o którym mowa w w/w art. 306e§1 O.p. oprócz dokumentacji danego organu podatkowego, także informacje otrzymane od innych organów podatkowych. Wynikające z powyższych dokumentów (danych) informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia o określonej treści. Podkreślić należy, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nie istnieniu obowiązku. Jest zatem wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie jest uprawniony do dokonywania ocen prawnych w zakresie zgodności z przepisami prawa tego, co w przedmiocie objętym żądaniem wynika z materiałów na których opiera się organ, czy to co w tym materiale jest winno było być właśnie takie, lecz jedynie ma obowiązek w oparciu o ten materiał ustalić, jak ów przedmiot się przejawia w tym materiale, jaki jest w jego świetle (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1612/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W wyroku z dnia 21 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1777/04, Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA z dnia 25 października 2000 r., sygn. akt V SA 760/00, LEX nr 50109, a także wyrok NSA z dnia 18 marca 1998 r. II SA 125/98 LEX nr 41283), wskazał, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni powyższy pogląd podziela, że na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawczyni. Postępowania to sprowadza się zatem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia. W rozpoznanej sprawie z informacji uzyskanych od Urzędu Skarbowego w [...] wynikało, iż w stosunku do skarżącej została wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...]decyzja z dnia 27 marca 2003 r., którą min. określono należny podatek dochodowy od osób fizycznych i zaległość podatkową w kwocie 153 073,90 zł, i która to decyzja jest aktualnie przedmiotem kontroli sądu. Z zebranego materiału wynikało także, iż określona w decyzji zaległość jest egzekwowana. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego, w toku postępowania o wydanie zaświadczenia, był zobligowany dane te uwzględnić. W związku z tym zasadnie odmówił skarżącej wydania zaświadczenia o żądanej przez nią treści. Jak to bowiem wyżej wskazano, zaświadczenie jest jedynie potwierdzeniem stanu rzeczy odnoszącym się do chwili jego wydania i daje jedynie świadectwo, co do istnienia bądź nieistnienia pewnych stosunków prawnych i faktów mających znaczenie dla prawa (wyrok WSA w Opolu z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Op 8/08, LEX nr 477478). W świetle powyższych uwag o charakterze postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia za niezasadny należy uznać zarzut nieuwzględnienia przez organ podatkowy wydający zaświadczenie przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Okoliczność ta nie mogła być przedmiotem oceny i analizy prawnej w postępowaniu mającym ze swej istoty charakter uproszczony, w którym nie dokonuje się ocen prawnych. Skoro z dokumentacji będącej w posiadaniu organu wynikało, iż istnieje zaległość (co do której zresztą toczy się spór przed sądem), organ podatkowy nie mógł wydać zaświadczenie, które stwierdzałoby jej brak. Nie mógł on zatem w sposób arbitralny przesądzić kwestii przedawnienia. Dla oceny prawidłowości prowadzonego przez organy podatkowe postępowania, bez znaczenia pozostaje wydanie w dniu 3 września 2009 r. postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej dotyczącego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Kontrola przez sąd zaskarżonego aktu, polega bowiem na ocenie czynności organu administracyjnego prowadzących do jego wydania. W związku z tym sąd bierze pod uwagę tylko stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Nie uwzględnia natomiast okoliczności faktycznych, które powstały po dacie wydania zaskarżonego aktu. Nie mają one bowiem wpływu na ocenę prawidłowości działań organu. Co prawda sąd nie jest związany zarzutami skargi, jest jednak związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest w rozpoznanej sprawie zaskarżone postanowienie. Okoliczności zaistniałe po wydaniu przedmiotowego postanowienia, podniesione ponadto na etapie postępowania sądowego, nie mogą mieć wpływu na zakres dokonywanej przez sąd kontroli, gdyż oznaczałoby to wyjście poza "granice sprawy". Ponieważ jednak zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego w danej chwili, to w sytuacji gdy nastąpiła zmiana tych faktów lub stanu prawnego, przestaje ono być aktualne. Strona może zatem wystąpić o wydanie nowego zaświadczenia, uwzględniającego zaistniałe zmiany. W świetle powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.