III SA/Po 786/12

Dnia 18 marca 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 roku wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. Ch. i H. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za rok 2012; postanawia odmówić adwokat A. B. przyznania wynagrodzenia z tytułu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na mocy postanowienia referendarza sądowego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za rok 2012, przyznano stronie skarżącej małżonkom M. Ch. oraz H. Ch. prawo pomocy w zakresie obejmującym, między innymi, ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] na pełnomocnika strony skarżącej wyznaczyła adwokata P. G. Wyznaczony na pełnomocnika, reprezentował skarżących w postępowaniu w pierwszej instancji i otrzymał za to stosowne wynagrodzenie. Po doręczeniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem (04 stycznia 2013 roku) adwokat P. G. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i przesłał ją stronie skarżącej (w jedenastym dniu terminu na wniesienie skargi kasacyjnej, czyli 15 stycznia 2013 roku). Pełnomocnik nie złożył wniosku o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie tej opinii. Pismem oznaczonym datą 23 stycznia 2013 roku (pismo złożono w placówce pocztowej w następnym dniu po upływie terminu na wniesienie skargi kasacyjnej, czyli 04 lutego 2013 roku) Skarżący wystąpili o wyznaczenie innego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarżący nie zgodzili się z opinią adwokata P. G. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] na pełnomocnika strony skarżącej wyznaczyła adwokat A. B., która również sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i przekazała ją stronie skarżącej (pismo z dnia 07 marca 2013 roku). Pełnomocnik wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz oświadczyła, że koszty tej pomocy nie zostały uiszczone nawet w części. Zgodnie z art. 250 ustawy 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, czyli w okolicznościach niniejszej sprawy zgodnie z regułami przewidzianymi w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2010 roku, sygn. akt II OZ 321/10). Przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (postanowienie NSA z dnia 17 września 2012 roku, sygn. akt II FZ 727/12). W konsekwencji wyznaczenie w tej samej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką następnego pełnomocnika z urzędu, który podjął tożsamą czynność i wydał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie uzasadnia przyznania mu kosztów z tytułu zastępstwa procesowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2007 roku w sprawie o sygn. akt II OZ 1287/07). W okolicznościach niniejszej sprawy, sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata P. G. stanowiło wykonanie postanowienia sądu o przyznaniu prawa pomocy. Pełnomocnik zrealizował przesłanki uprawniające go do wystąpienia z żądaniem przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu. Niezadowolenie strony skarżącej spowodowane brakiem sporządzenia skargi kasacyjnej nie niweczy prawa do żądania wynagrodzenia za zrealizowaną pomoc prawną. Zasądzenie opłaty na rzecz kolejnego pełnomocnika z urzędu, pełnomocnika wyznaczonego przez organy samorządu adwokackiego w celu realizacji tego samego postanowienia sądu administracyjnego o przyznaniu prawa pomocy, jest aktualne jedynie w zakresie czynności adwokackich jeszcze niewykonanych przez poprzednika. Niedopuszczalne jest przyznanie wynagrodzenia za dokonanie tej samej czynności, którą wykonał już pierwotnie wyznaczony pełnomocnik. W takim przypadku z punktu widzenia strony postępowania prawo pomocy zostało skonsumowane, a z punktu widzenia pełnomocnika z urzędu nie dochodzi w ogóle do zrealizowania warunku przyczynienia się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, czyli nie mamy do czynienia z czynnością, która zmierza bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana - art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.) w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Podkreślić przy tym należy, że pismem z dnia 18 lutego 2013 roku Sąd poinformował adwokat A. B. o fakcie, że pełnomocnik w zastępstwie, którego została wyznaczona, przedstawił opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Przedmiotowa opinia została złożona do akt sprawy. Zatem, po zapoznaniu się z aktami sprawy, adwokat A. B. miała świadomość zakresu pomocy prawnej zrealizowanej już z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.