III SA/Po 787/12

Dnia 10 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ch. i H. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 roku, Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku rolnego za rok 2012 postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia adwokat A. B. z tytułu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2012 roku przyznano M. Ch. oraz H. Ch. prawo pomocy w zakresie całkowitym. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] jako pełnomocnika skarżących wyznaczyła adwokata P. G., który reprezentował ich w postępowaniu przed WSA w Poznaniu. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2012 roku przyznano P. G. zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu. Po doręczeniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnik ten sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 23 stycznia 2013 roku skarżący wystąpili do Sądu o wyznaczenie innego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej i nie zgodzili się z opinią adwokata P. G. o braku podstaw do jej wniesienia. Żądanie skarżących zostało przekazane Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...], która jako pełnomocnika stron skarżących wyznaczyła adwokat A. B. Pismem z dnia 07 marca 2013 roku A. B. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i przekazała ją stronie skarżącej. Jednocześnie wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz oświadczyła, że nie zostały one uiszczone nawet w części. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 marca 2013 roku odmówiono adwokatowi A. B. uwzględnienia tego wniosku. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że "zasądzenie opłaty na rzecz kolejnego pełnomocnika z urzędu, pełnomocnika wyznaczonego przez organy samorządu adwokackiego w celu realizacji tego samego postanowienia sądu administracyjnego o przyznaniu prawa pomocy, jest aktualne jedynie w zakresie czynności adwokackich jeszcze niewykonanych przez poprzednika. Niedopuszczalne jest przyznanie wynagrodzenia za dokonanie tej samej czynności, którą wykonał już pierwotnie wyznaczony pełnomocnik. W takim przypadku, z punktu widzenia strony postępowania prawo pomocy zostało skonsumowane, a z punktu widzenia pełnomocnika z urzędu ... nie mamy do czynienia z czynnością, która zmierza bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana...". Zaznaczono również, że A. B. była informowana o fakcie, że poprzedni pełnomocnik z urzędu przedstawił opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i po zapoznaniu się z aktami sprawy, miała ona świadomość zakresu pomocy prawnej zrealizowanej już z urzędu. Pismem z dnia 28 marca 2013 roku adwokat A. B. złożyła sprzeciw od powyższego orzeczenia wskazując na naruszenie przepisu art. 250 i art. 253 P.p.s.a. poprzez odmowę przyznania wynagrodzenia z tytułu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w sytuacji gdy pomoc ta została faktycznie udzielona i zmierzała bezpośrednio do ochrony prawnej skarżących. Podkreśliła, że została wyznaczona jako pełnomocnik w sprawie na skutek nieprawidłowego działania Sądu, który zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyła, że faktycznie udzieliła pomocy prawnej skarżącym, która zmierzała bezpośrednio do ochrony ich sytuacji prawnej. Wyjaśniła, że dokonała weryfikacji prawidłowości wyroku wydanego w niniejszej sprawie, a także weryfikacji opinii o braku podstaw do wniesienia skargi sporządzonej przez poprzedniego pełnomocnika, a nadto zapoznała się z dokumentami dostarczonymi przez skarżącego. Natomiast w samej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przedstawiała argumenty przemawiające za zasadnością wyroku WSA w Poznaniu. Podjęte czynności w jej opinii uzasadniały przyznanie wynagrodzenia za faktycznie udzieloną pomoc prawną. Zgodnie z art. 250 ustawy 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, t.j., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, czyli w okolicznościach niniejszej sprawy zgodnie z regułami przewidzianymi w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Rola Sądu, przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, sprowadza się do oceny zasadności tego wniosku a po jego uwzględnieniu Sąd zwraca się do Okręgowej Rady Adwokackiej, która wskazuje osobę pełnomocnika (art. 253 p.p.s.a.) i tylko ten podmiot jest uprawniony do zmiany wyznaczonego już imiennie pełnomocnika. Wniosek o zmianę już wyznaczonego pełnomocnika złożony przez skarżących podlegał więc przekazaniu do ORA i nie mógł być ponownie rozpoznany przez Sąd. Sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez pierwszego pełnomocnika skarżących adwokata P. G. oznaczało działanie do którego pełnomocnik był umocowany w ramach przyznanego prawa pomocy. Pełnomocnik zrealizował tym samym przesłanki uprawniające go do wystąpienia z żądaniem przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu. Wyznaczenie przez Okręgową Radę Adwokacką kolejnego pełnomocnika z urzędu, który w konsekwencji podjętych działań, sporządził również opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie uzasadnia przyznania kosztów z tytułu zastępstwa procesowego zmierzającego do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej skarżących (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2007 roku w sprawie o sygn. akt II OZ 1287/07). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 w związku art. 160 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.