III SA/Po 79/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Starosta [...] ustalił koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat 126p o numerze rejestracyjnym [...]. Niniejszymi kosztami obciążony został [...]. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2014 r. i ponownie ustaliło koszty związanie z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, którymi został obciążony [...]. Decyzja została doręczona [...], przy czym przesyłkę w dniu [...] listopada 2015 r. odebrała [...] jako dorosły domownik strony. W dniu [...] grudnia 2015 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że zamieszkuje w [...] przy ul. [...]. Odpis decyzji natomiast został doręczony babci skarżącego – [...], która zamieszkuje w [...] przy ul. [...]. Zdaniem skarżącego babcia nie może być uznana za dorosłego domownika strony w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie zamieszkuje ze skarżącym w jednym lokalu. Ponadto skarżący wskazał, że o fakcie wydania zaskarżonej decyzji dowiedział się dopiero w dniu [...] grudnia 2015 r., kiedy zostało mu doręczone postanowienie o wstrzymaniu wykonalności decyzji. Następnego dnia skarżący odwiedził babcię, składając jej świąteczną wizytę i otrzymał kopertę z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie decyzja została prawidłowo doręczona skarżącej w dniu 13 listopada 2015 r., natomiast skarga na tę decyzję została złożona w dniu 29 grudnia 2015 r. W związku z powyższym skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodabniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem, charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08, orzeczenie dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie strony rozumie się szeroko rozciągając je także na pełnomocnika, a winę w sposób obiektywny, a więc wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r., I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Po stronie zainteresowanego istnieje obowiązek wskazania na istnienie przeszkód, które - w jego ocenie - uniemożliwiły dokonanie określonej czynności w zakreślonym terminie. Muszą to być okoliczności istniejące obiektywnie, niezależne od woli strony. Do takich niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zwykło zaliczać się okoliczności takie jak powódź, pożar, katastrofa, nagła choroba strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu strony, że decyzja nie została skutecznie doręczona skarżącemu, albowiem jego babcia nie jest jego domownikiem. "Domownikiem" adresata w rozumieniu art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 t.j. ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., są osoby zamieszkujące z nim w jednym mieszkaniu lub domu, dorośli krewni i powinowaci niezależnie od tego czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami nawet, gdy mieszkają w tym samym mieszkaniu, (np. jako lokatorzy lub sublokatorzy) chyba, że zostały przez adresata włączone do wspólnoty domowej i prowadzą z nim (jego rodziną) wspólne gospodarstwo. W przeciwnym razie osoby takie należy traktować, jako sąsiadów adresata i o fakcie doręczenia im przeznaczonej dla niego przesyłki poinformować zainteresowanego przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia na drzwiach jego mieszkania, względnie izby w jego mieszkaniu. W rozważanym przypadku skarżący nie uprawdopodobnił, że [...] nie jest jego domownikiem i tym samym nie jest skuteczne doręczenie do jej rąk jako dorosłego domownika skarżącego. W tym zakresie nie można uznać za uprawdopodobnienie samych twierdzeń strony, że [...] ma inny adres zamieszkania niż skarżący. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że [...] wielokrotnie odbierała w jego imieniu przesyłki od organów administracyjnych i skarżący nigdy tej okoliczności nie kwestionował. Nie twierdził również, że uprzedzał osoby doręczające przesyłki o tym, iż [...] nie jest jego domownikiem. Tym samym nie było podstaw do uznania, że doręczenie decyzji z dnia [...] października 2015r. było nieskuteczne. Zastępcze formy doręczenia pism przewidziane w art. 43 k.p.a. rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Ciężar obalenia domniemania spoczywa na stronie. Nie jest, zatem wystarczającym przywołanie we wniosku o przywrócenie terminu twierdzenia, że skarżący przez długi czas nie odwiedzał babci i dlatego otrzymał od niej przesyłkę dopiero w dniu [...] grudnia 2015 r. Jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się doręczenia przesyłki adresatowi (II OSK 1098/10, wyrok NSA W-wa 2011-02-01, LEX nr 786594). W sytuacji, gdy miało miejsce doręczenie zastępcze, brak winy strony w uchybieniu terminowi, to taka okoliczność, która uniemożliwiła osobie odbierającej decyzję jej oddanie adresatowi. Taka okoliczność to nie jest zapomnienie, zatem niedbalstwo w wywiązaniu się z przyjętego zobowiązania, ale niemożność działania z przyczyn niezależnych od tej osoby (I OSK 480/08, wyrok NSA W-wa, 2009-02-20, LEX nr 515193). W swoim wniosku skarżący nie wskazał na zaistnienie przyczyn, które uniemożliwiłyby oddanie mu przesyłki. Trudno uznać, że taką okolicznością mogłoby być to, że skarżący rzadko odwiedza babcię. Nic nie stoi bowiem na przeszkodzie, aby skarżący został wcześniej poinformowany o przesyłce, nawet telefonicznie. Nie może mieć bowiem miejsca taka sytuacja, że dorosły domownik, który podjął się oddania przesyłki adresatowi odkłada ją i przekazuje adresatowi dopiero, gdy ten sam zainteresuje się ewentualną korespondencją do niego kierowaną. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że dorosły domownik stara się niezwłocznie informować adresata przesyłki o korespondencji. Skarżący nie wskazał natomiast na żadne nadzwyczajne okoliczności, które przeszkodziły [...] w poinformowaniu go o przesyłce i przekazaniu jej skarżącemu. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu administracyjnym i niewątpliwie powinien się spodziewać decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpoznania jego odwołania. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.