III SA/Po 79/25

Dnia 25 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Marzenna Kosewska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 roku sprawy ze skargi [...] Związku Pracodawców w [...] na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia 15 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę Zarządowi Województwa w celu ponownego rozpatrzenia protestu, 2. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz [...] Związku Pracodawców w [...] kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 12 lipca 2024 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] wpłynął wniosek [...] Związku Pracodawców w [...] (dalej także jako strona, skarżący) o dofinansowanie projektu "Rozwój organizacji partnera społecznego [...] Związku Pracodawców oraz jego członków poprzez kompleksowe działania, doposażenie oraz specjalistyczne wsparcie" w ramach naboru dla działania 6.17 "Budowanie potencjału społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych", ogłoszonego w ramach programu regionalnego "Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027". Jak wynika z karty oceny merytorycznej projektu, łącznie przyznano projektowi 85 punktów za kryteria merytoryczne. Wniosek otrzymał zatem więcej niż minimum wynoszące 70 punktów, ale nie został dotrzymany wymóg spełnienia każdego z kryteriów merytorycznych w minimum 70% przez co wniosek nie został skierowany do kolejnego etapu ( pkt 3.2.25 Regulaminu wyboru projektów). W kryterium merytorycznym nr 5 "Doświadczenie i wiarygodność wnioskodawcy i partnerów (jeżeli projekt jest realizowany w partnerstwie) w kontekście osiągnięcia celów projektu" osoba oceniająca przyznała 13 punktów na maksymalną liczbę 20 punktów. Odjęto 7 punktów uznając, że zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, z uwagi na następujące fakty: a) członkiem skarżącej jest [...] sp. z o.o., z którą w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego, rozwiązano w trybie natychmiastowym 3 umowy o dofinansowanie projektów; b) ww. spółka jest podmiotem wykluczonym z możliwości ubiegania się o dofinansowanie (zgodnie z art. 207 ust. 4 i art. 210 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych); c) negocjacje projektu były prowadzone z M. J., która współpracowała z ww. spółką (m.in. posiadała dostęp do sytemu SL, umożliwiającego rozliczanie trzech wspomnianych wyżej projektów); d) na etapie negocjacji przedłożono rozeznania rynku, gdzie oferentami były [...] oraz [...]. Podmioty te współpracowały z [...] sp. z o.o. podczas realizacji wskazanych projektów, dla których rozwiązano umowy. W proteście skarżąca wskazała, że zrzesza ponad 200 podmiotów, działa na podstawie ustawy o związkach pracodawców. Ma osobowość prawną a członkowie związku nie mają wpływu na jego działanie. Związek posiada swój statut, zasady działania oraz odpowiedzialności. Członkowie uczestniczą w związku oddając co najwyżej głosy na walnym zgromadzeniu, opłacając składki i korzystając z pomocy skarżącej, szkoleń, spotkań biznesowych itp. [...] sp. z o.o. nie będzie w żaden sposób zaangażowana w realizację projektu a jej ewentualny udział, jako członka związku, jest przewidziany wyłącznie w charakterze uczestnika ewentualnych szkoleń. Nie ma statutu partnera czy współ-wnioskodawcy w przedmiotowym projekcie. Jako chybiony skarżąca oceniła zarzut, że negocjacje projektu prowadzone były z M. J., która dodatkowo przedłożyła rozeznanie rynku jako potencjalny oferent, że ww. osoba w jakikolwiek sposób wpływa na ocenę projektu tylko z uwagi na to, że współpracowała kiedyś z [...] sp. z o.o. M. J. zakończyła współpracę z tą spółką w lipcu 2021 r. czyli ponad 4 lata temu. Skarżącej nie są znane przepisy, które dyskredytowałyby ww. osobę w projekcie tylko dlatego, że wiele lat temu współpracowała ze spółką, która również w projekcie nie uczestniczy. Z posiadanych przez skarżącą informacji wynika, że wobec M. J. nie toczy się żadne postępowanie, które w jakikolwiek sposób uniemożliwiałoby jej udział w projekcie. [...] sp. z o.o. potwierdziła też prawidłowe i należyte wykonywanie zadań przez M. J.. Także wobec [...] nie toczy się żadne postępowanie. Podmioty te złożyły w sprawie wyłącznie oferty na etapie negocjacji oraz rozeznania rynku. Rozeznanie rynku na etapie przygotowywania wniosku o dofinansowanie miało na celu wyłącznie wybadanie cen rynkowych, a nie wybór realizatora zadań. Za realizację projektu odpowiedzialna będzie skarżąca oraz zarząd skarżącej, w którym nie zasiada nikt powiązany z [...] sp. z o.o. ani innym podmiotem, który ma zakaz dostępu do środków publicznych. Negatywna ocena projektu oparta wyłącznie na tym, że jeden 200 członków związku nie może korzystać z dofinansowań, jest bardzo krzywdząca, niesprawiedliwa oraz zbyt dalece idąca. Nie poparto jej także żadnym konkretnym przepisem. Orzeczeniem Komisji Odwoławczej nr [...] z 15 stycznia 2025 r., na podstawie art. 69 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021- 2027 (Dz.U. 2022 poz. 1079, dalej także jako ustawa wdrożeniowa) orzeczono o nieuwzględnieniu protestu. Komisja Odwoławcza zgodziła się z opinią osoby oceniającej wniosek. Zgodnie z definicją kryterium nr 5, zawartą w regulaminie wyboru projektów, w ramach kryterium weryfikowane jest doświadczenie wnioskodawcy i partnerów (jeśli dotyczy) w szczególności w kontekście dotychczasowej jego/ich działalności i możliwości weryfikacji jej rezultatów w obszarze, w którym udzielane będzie wsparcie na rzecz grupy docelowej. Wiarygodność wnioskodawcy i partnerów (jeśli dotyczy) weryfikowana jest m.in. poprzez ustalenie, czy: - wnioskodawca/partner nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej (0/7 pkt); - nie występowały opóźnienia lub problemy w realizacji projektu/-ów na etapie rozliczania wniosków o płatność, w tym czy zostały zrealizowane założone do osiągnięcia wskaźniki (0/3 pkt). Kryterium jest weryfikowane przede wszystkim w oparciu o zapisy wniosku, doświadczenie Instytucji Zarządzającej oraz pozyskane przez nią informacje. Ustawodawca w art. 61 ust. 4 ustawy wdrażającej bezpośrednio wskazuje członka organów zarządzających wnioskodawcy niebędącego osobą fizyczną jako podmiot, który może być brany pod uwagę przy weryfikacji opisanej w przedmiotowym artykule sytuacji mogącej doprowadzić do odmowy zawarcia umowy. Zgodnie ze statutem skarżącej, [...] sp. z o.o. jako pełnoprawny członek związku, przez możliwość głosowania podczas walnego zgromadzenia bierze czynny udział w procesie zarządczym i decyzyjnym skarżącej. Komisja Odwoławcza zwróciła uwagę na świadome działanie właścicieli spółki mające na celu zachowanie dotychczasowej nazwy spółki przy równoczesnej zmianie faktycznego podmiotu funkcjonującego w obrocie prawnym. Podmiot wpisany na listę podmiotów wykluczonych figuruje pod numerem NIP [...], przy czym: a. umowy ze spółką (NIP: [...] zostały rozwiązane w trybie natychmiastowym w dniu 08 grudnia 2023 r.; b. zgodnie z danymi widniejącymi w PWG i KRS w dniu 22 grudnia 2023 r. nazwa spółki (funkcjonującej pod nr. NIP [...] została zmieniona - z [...] sp. z o.o. na [...] sp. z o.o., c. z PWG i KRS wynika, że w dniu 01 października 2024 r. [...] sp. z o.o. została zawieszona, d. z danych PWG i KRS wynika, że w dniu 23 stycznia 2024 r. zmianie uległa nazwa innej spółki (w której Prezesem jest p. T. ), tj. z [...] sp. z o.o. na [...] sp. z o.o. - NIP [...]. Organ podkreślił, że osoba oceniająca prawidłowo zwróciła uwagę, że M. J. aktywnie uczestniczyła w rozliczeniu trzech projektów, dla których, z uwagi na rażące nieprawidłowości, umowy zostały rozwiązane, posiadała pełny dostęp do systemu i była odpowiedzialna za rozliczanie wskazanych projektów. Mając na uwadze, iż prezes skarżącej w wiadomości przesłanej w systemie LSI wskazał, że "w sprawie prawidłowości uzupełnień proszę o bezpośredni kontakt z p. M. J.", należy stwierdzić, iż p. J. aktywnie uczestniczyła w negocjacjach projektu. Proces uzupełnień wniosku i negocjacji wniosku decyduje o finalnym kształcie projektu, w tym budżetu. Działania te powinny być przeprowadzone przez osoby, wobec których Instytucja Zarządzająca, dysponująca środkami publicznymi, nie ma wątpliwości co do ich rzetelności. W skardze [...] Związek Pracodawców w [...] wniósł o stwierdzenie, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i nakazanie ponownego rozpatrzenia protestu przez Komisję Odwoławczą oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca nie wiedziała na etapie pisania protestu, że podmiot wpisany na listę podmiotów wykluczonych figuruje pod numerem NIP [...]. Członkiem skarżącej jest [...] sp. z o.o. w [...], wpisana do KRS pod numerem [...] i posiadająca numer NIP [...]. Jest to zatem inna spółka. Wykluczony z postępowań jest zupełnie inny podmiot, nie członek skarżącej. Związek nie ocenia działań ww. osób, członków zarządu spółki oraz nie poddaje interpretacji okoliczności zmian nazwy, siedziby czy władz w tym podmiocie. Spółka jest podmiotem niezależnym, nie powiązanym ze związkiem. Jest członkiem skarżącej jako jeden z wielu pracodawców z [...] i okolic. Żadna z osób powiązanych ze spółką nie udziela się w związku, nie działa w jego władzach. Fakt, iż jednym z ponad 200 członków związku jest [...] (podmiot jak się okazuje faktycznie nie wykluczony z projektów UE), nie oznacza, że związek jako całość podlega wykluczeniu. Poza tym wykluczenie jest sankcją indywidualną i nie może być rozszerzane na inne podmioty. Dokonując negatywnej oceny wniosku tylko z tego powodu organ zastosował odpowiedzialność zbiorową, pozbawiając prawa dofinansowania ponad 200 podmiotów, przedsiębiorców, reprezentujących kilka tysięcy pracowników. Szeregowi członkowie związku nie mają wpływu na jego działalność operacyjną, udział w walnym zgromadzeniu ogranicza się do głosowania, przy czym każdy członek ma jeden głos. Komisja błędnie utożsamiła uczestnictwo ww. spółki w związku z wpływem na jakiekolwiek decyzje oraz realizację projektu, co nie znajduje odzwierciedlenia w okolicznościach sprawy, statucie związku oraz przepisach prawa. Jeden głos na walnym zgromadzeniu nie ma znaczenia dla wnioskowanego projektu. Fakt, iż jednym z ponad 200 członków skarżącej jest ww. spółka nie przesądza też o niewiarygodności całego związku. Odpowiedzialność za realizację projektu spoczywa na skarżącej i jej organach zarządzających, a nie na poszczególnych członkach. Projekt nie przewiduje żadnej roli dla spółki przy jego realizacji. Istnieje jedynie ewentualna możliwość udziału pracowników tej spółki w szkoleniach (i to jako uczestnik, a nie jako prowadzący). Korzystając z projektu spółka [...] i jej pracownicy lub osoby zarządzające nie otrzymają jakichkolwiek środków finansowych. Żaden przepis prawa nie zabrania uczestnictwa w szkoleniach osobom zatrudnionym w podmiotach wykluczonych. Spółka i jej przedstawiciele korzystają szeroko z innych benefitów i środków unijnych, chociażby jako mieszkańcy miasta czy województwa [...]. Brak jest przepisów, które wykluczałyby daną osobę z procesu negocjacji projektu i przedkładania ww. dokumentów, tylko dlatego, że w przeszłości pracowała ona dla podmiotu wykluczonego, a raczej z nim współpracowała (komisja nie podała na czym ta współpraca miała polegać, jak wyglądała oraz czy faktycznie wpływała na jakieś rozliczenia). M. J. nie jest osobą powiązaną ze skarżącą w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, nie jest też osobą skazaną za jakiekolwiek przestępstwo. Organ powołuje się na przepis ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach właściwa instytucja może odmówić zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo odmówić podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu. Przepis ten odnosi się jednak stricte do wnioskodawcy i podmiotów z nim powiązanych kapitałowo lub osobowo. Organ rozszerzył wykładnię tego przepisu na organizację, której członkiem jest rzekomo podmiot wykluczony, mimo że skarżąca i spółka nie są powiązane kapitałowo ani osobowo. Co więcej, sama spółka też nie jest podmiotem wykluczonym. Wykluczona jest spółka o podobnej nazwie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Zarządzeniem z 06 marca 2025 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentacji w sprawie, poprzez nadesłanie informacji o wynikach oceny projektu (art. 73 ust. 3 pkt 2 ustawy wdrożeniowej) lub poinformowanie Sądu, że organ nie doręczył skarżącemu informacji o wynikach oceny projektu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 146). Na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie posiada przy sobie informacji o ocenie wniosku i nie wie, czy spółka odebrała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pełnomocnik organu oświadczyła, że pismo istnieje tylko w wersji elektronicznej, na portalu służącym do obsługi wniosku. Pismem z 13 marca 2025 r. skarżący związek poinformował, że otrzymał od organu dwie [różne – uwaga Sądu] karty oceny merytorycznej projektu oraz kartę oceny formalnej wniosku, organ nie doręczył innej dokumentacji w tym innej informacji o wynikach oceny projektu (k. 155, 156-159, 160-184 i 213-269). Osobną korespondencją, także z 13 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącego przesłał oświadczenie skarżącego, że związek nie ma obecnie zawartej żadnej umowy z M. J., w tym umowy dotyczącej projektu który jest przedmiotem sprawy. Związek jest organizacją non profit i korzysta z pomocy osób, które taką pomoc zaoferują. Pełnomocnik dołączył kopię oświadczenia wystawionego przez [...] sp. z o.o. w [...] (nr [...]) zaadresowanego do skarżącego związku, że ww. spółka nie była i nie jest podmiotem wpisanym do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymywania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych ze środków europejskich, zaś w związku z wątpliwościami jakie zostały spółce przekazane, spółka składa rezygnację i występuje ze skarżącego związku ze skutkiem natychmiastowym (k. 186-188). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało wpływ na wynik oceny. Zgodnie z art. 54 ust. 1-2 ustawy wdrożeniowej komisja oceny projektów ocenia projekty w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów, przy czym ocena projektów może być podzielona na etapy. Następnie komisja oceny projektów przedstawia właściwej instytucji wyniki oceny projektów (art. 56 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), zaś właściwa instytucja zatwierdza wyniki oceny projektów (ust. 2 art. 56). Zatwierdzenie wyniku oceny niestanowiącego oceny negatywnej oznacza wybór projektu do dofinansowania albo zakwalifikowanie projektu do kolejnego etapu oceny (ust. 3 art. 56). Negatywną oceną jest każda ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, na skutek której projekt nie może być zakwalifikowany do kolejnego etapu oceny lub wybrany do dofinansowania a także przypadek, w którym projekt nie może być wybrany do dofinansowania z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w danym naborze (ust. 5-6 art. 56). Właściwa instytucja przekazuje niezwłocznie wnioskodawcy w formie pisemnej lub w formie elektronicznej informację o zatwierdzonym wyniku oceny projektu oznaczającym wybór projektu do dofinansowania albo stanowiącym ocenę negatywną (ust. 4 art. 56). W przypadku negatywnej oceny informacja zawiera uzasadnienie wyniku oceny, a w przypadku projektów wybieranych w sposób konkurencyjny także pouczenie o możliwości wniesienia protestu na zasadach i w trybie, o których mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej (ust. 7art. 56). Stosownie do art. 61 ustawy wdrożeniowej w celu objęcia projektu dofinansowaniem właściwa instytucja, po wybraniu go do dofinansowania, zawiera z jego wnioskodawcą umowę o dofinansowanie projektu albo podejmuje decyzję o dofinansowaniu projektu (art. 61 ust. 1). Umowa o dofinansowanie projektu nie może być zawarta, a decyzja o dofinansowaniu projektu nie może być podjęta, w przypadku, gdy: 1) wnioskodawca nie dokonał czynności, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 10 (czynności które powinny zostać dokonane przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu lub podjęciem decyzji o dofinansowaniu projektu); 2) wnioskodawca został wykluczony z możliwości otrzymania dofinansowania na podstawie przepisów odrębnych; 3) wnioskodawca zrezygnował z dofinansowania; 4) doszło do unieważnienia postępowania w zakresie wyboru projektów (art. 61 ust. 3). Nadto ustawodawca zastrzegł, że "W uzasadnionych przypadkach właściwa instytucja może odmówić zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo odmówić podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, jeżeli zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, w szczególności gdy w stosunku do wnioskodawcy będącego osobą fizyczną lub członka organów zarządzających wnioskodawcy niebędącego osobą fizyczną toczy się postępowanie karne lub karne skarbowe za przestępstwo składania fałszywych zeznań, przekupstwa, przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, obrotowi gospodarczemu, systemowi bankowemu albo inne związane z wykonywaniem działalności gospodarczej lub popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, w związku z dofinansowaniem, które zostało udzielone ze środków publicznych na realizację projektu temu wnioskodawcy, podmiotowi powiązanemu z nim osobowo lub kapitałowo lub członkowi organów zarządzających tego wnioskodawcy lub podmiotu." (art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej). Co istotne przy ocenie niniejszej sprawy "Przez podmioty powiązane należy rozumieć podmioty, między którymi występują powiązania, o których mowa w art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.), niezależnie od tego, czy na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu ma być udzielona pomoc publiczna." (art. 61 ust. 5 ustawy wdrożeniowej). Właściwa instytucja informuje wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości zawarcia umowy o dofinansowanie projektu lub podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, między innymi w przypadku wystąpienia sytuacji, o której mowa w ust. 4 (art. 61 ust. 7 pkt 4 ustawy wdrożeniowej). Organ skorzystał z możliwości ustawowej podzielenia oceny projektów na etapy (art. 54 ust. 2 ustawy wdrożeniowej); rozdzielono ocenę formalną wniosku (k. 156-159) od oceny merytorycznej. Podział oceny na etapu wynika również Regulaminu wyboru projektów (pkt. 3.2.1). Zgodne z regulaminem jest również ocenianie wniosku przez jednego członka Komisji Oceny Projektów (wybranego w drodze losowania w obecności co najmniej 3 członków KOP i ewentualnie obserwatorów) - pkt 3.2.5. regulaminu wyboru projektów. Ze względu na charakter naruszeń prawa popełnionych przez organ, zostaną one przeanalizowane w kolejności ich popełnienia. Jak wynika z akt sprawy skarżący związek poinformował, że otrzymał od organu dwie różne karty oceny merytorycznej projektu oraz kartę oceny formalnej wniosku, natomiast organ nie doręczył innej dokumentacji w tym informacji o wynikach oceny projektu (k. 155, 156-159, 160-184 i 213-269). Spośród doręczonych dwóch różnych kart oceny merytorycznej projektu jedna została podpisana elektronicznie 16 listopada 2024 r. i zatwierdzona podpisem elektronicznym 18 listopada 2024 r. (k. 184), druga została podpisana jak i zatwierdzona elektronicznie w dniu 23 grudnia 2024 r. (k. 211). Do późniejszej karty oceny merytorycznej projektu nawiązano w orzeczeniu Komisji Odwoławczej zaskarżonym do Sądu i ta karta została później przedłożona Sądowi - razem ze skargą. Orzeczenie Komisji Odwoławczej koncentrowało się na kryterium merytorycznym punktowym nr 5 "Doświadczenie i wiarygodność wnioskodawcy i partnerów (jeżeli projekt jest realizowany w partnerstwie) w kontekście osiągnięcia celów projektu". Obie karty oceny merytorycznej projektu różniły się co do tego właśnie kryterium. W karcie oceny merytorycznej projektu podpisanej 16 listopada 2024 r. za spełnienie kryterium merytorycznego nr 5 osoba oceniająca przyznała maksymalną ilość punktów – 20, łączna liczba punktów wyniosła 92; podsumowała, że projekt został skierowany do negocjacji. W karcie oceny merytorycznej projektu podpisanej 23 grudnia 2024 r. za spełnienie kryterium merytorycznego nr 5 osoba oceniająca przyznała tylko 13 punktów na maksymalną liczbę 20 punktów. Odjęła 7 punktów uznając, że zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, łączna liczba punktów wyniosła 85; podsumowała, że projekt nie został skierowany do negocjacji. Odjęcie 7 punktów z 20 możliwych do uzyskania za kryterium nr 5 miało negatywne konsekwencje dla wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z pkt 3.2.25 Regulaminu wyboru projektów, wniosek zostaje odrzucony, jeżeli nie uzyska przynajmniej 70% punktów za spełnienie każdego z kryteriów merytorycznych a także co najmniej 70 punktów podczas oceny spełniania kryteriów merytorycznych punktowych. Skarżący uzyskał wprawdzie 85 punktów w karcie oceny merytorycznej projektu podpisanej 23 grudnia 2024 r., ale wniosek nie spełnił wymogu co uzyskania najmniej 70% punktów za spełnienie kryterium nr 5. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewniając, zgodnie z ust. 2 tego artykułu, między innymi równe traktowanie wnioskodawców. Przyjmuje się, że zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równości dotyczą każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (zob. np. wyrok NSA z 12 września 2024 r. I GSK 995/24; publ. na orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r. II GSK 1549/17; CBOSA; przywołany wyrok wprawdzie dotyczy poprzednio obowiązującej ustawy: z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 – Dz. U. z 2020 r. poz. 818, ale orzecznictwo dotyczące zasad wyboru projektów do dofinansowania pozostaje aktualne, skoro norma prawna z art. 37 ust. 1-2 tej ustawy została powtórzona i rozwinięta w art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). W ocenie Sądu doręczenie dwóch różnych kart oceny merytorycznej projektu, bez informacji o zatwierdzonym wyniku oceny projektu jest sprzeczne z wymogami prowadzenia postępowania w zakresie wyboru projektów. Jest oczywiste, że takie procedowanie organu spowodowało dezorientację wnioskodawcy co do dalszych losów projektu, skoro ten sam projekt został oceniony raz pozytywnie i raz negatywnie dla wnioskodawcy. Literalna wykładnia przepisów art. 56 ust. 4 w zw. z ust. 2 ustawy wdrożeniowej prowadzi do wniosku, że dla ustawodawcy informacja o zatwierdzonym wyniku oceny projektu jest osobnym dokumentem, innym niż karta oceny merytorycznej i zawarte w niej uzasadnienia oceny spełnienia poszczególnych kryteriów, skoro ustawodawca każe zatwierdzać wyniki oceny projektów – przez właściwą instytucję. W sprawie nie ma pewności, która ocena merytoryczna projektu została zatwierdzona przez instytucję zarządzającą (art. 56 ust. 2 ustawy wdrażającej). Z przedstawioną wykładnią przepisów art. 56 ust. 4 w zw. z ust. 2 ustawy wdrożeniowej koresponduje przepis pkt. 3.2.27 Regulaminu, zgodnie z którym w przypadku odrzucenia wniosku na etapie oceny merytorycznej Instytucja Organizująca Nabór przekazuje wnioskodawcy pisemną informację o uzyskaniu oceny negatywnej oraz pouczenie o możliwości wniesienia protestu. Kopia wypełnionej karty oceny formalnej i merytorycznej jest dołączana do przesłanej wiadomości (pkt 3.2.28 Regulaminu). Na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. pełnomocnik organu wyjaśniła, że informacja o ocenie wniosku istnieje w sprawie, w wersji elektronicznej (k. 153). Analiza akt sprawy w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, że skarżący nie otrzymał informacji o uzyskaniu oceny negatywnej z dołączoną kartą oceny merytorycznej; zamiast tego otrzymał dwie istotnie różne karty oceny merytorycznej projektu, co stanowi istotne naruszenie art. 45 ust. 1-2 ustawy wdrożeniowej oraz regulaminu konkursu - pkt 3.2.27 Regulaminu. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 61 ust. 4 w zw. z ust. 5 ustawy wdrożeniowej. Organ skorzystał z prawa do odmowy dofinansowania projektu z uwagi na ujawnione przez siebie powiązania skarżącego związku. Zdaniem Sądu organ, mimo jednoznacznego brzmienia przepisów, nie wykazał powiązania między podmiotami, o którym mowa w art. 3 ust. 3 załącznika nr I do rozrządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. Organ konsekwentnie wywodzi: w karcie oceny merytorycznej projektu podpisanej 23 grudnia 2024 r., orzeczeniu Komisji Odwoławczej jak i w odpowiedzi na skargę, że zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, gdyby skarżący związek otrzymał dofinansowanie. Źródłami obawy są następujące powiązania: 1. członkiem skarżącego związku jest [...] sp. z o.o. w [...], z podmiotem tym rozwiązano w trybie natychmiastowym trzy umowy o dofinansowanie projektów w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego; 2. ww. spółka jest wpisana do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków europejskich, prowadzonego przez Ministra Finansów na podstawie art. 210 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; 3. negocjacje projektu zgłoszonego przez skarżący związek były prowadzone z M. J., która współpracowała z ww. spółką (m.in. posiadała dostęp do sytemu SL, umożliwiającego rozliczanie trzech wspomnianych wyżej projektów); 4. na etapie negocjacji przedłożono rozeznania rynku, gdzie oferentami były podmioty współpracujące z ww. spółką podczas realizacji projektów, dla których rozwiązano umowy. Sąd stwierdza, abstrahując od przeniesienia nazwy spółki [...] sp. z o.o. w [...] na inny podmiot oraz podnoszonego braku więzi prawnej między skarżącym związkiem a M. J., że w toku postępowania organ nie odniósł swojej oceny w aspekcie przepisu art. 61 ust. 5 ustawy wdrożeniowej. W którym ustawodawca sprecyzował uprawnienie przyznane właściwej instytucji do odmowy dofinansowania projektu. Zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja może odmówić zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo odmówić podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, jeżeli zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie lub podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu. W przepisie tym sprecyzowano, że należy te okoliczności utożsamiać zwłaszcza z sytuacjami, gdy wobec wnioskodawcy lub członka organów zarządzających wnioskodawcy toczy się postępowanie karne lub karne skarbowe za określone przestępstwa, w związku z dofinansowaniem które zostało udzielone ze środków publicznych na realizację projektu temu wnioskodawcy, podmiotowi z nim powiązanemu lub członkowi organów zarządzających tego wnioskodawcy lub podmiotu. Co istotne w kontrolowanej sprawie, ustawodawca w art. 61 ust. 5 ustawy wdrożeniowej wyraźnie wskazał, że przez podmioty powiązane należy rozumieć podmioty, między którymi występują powiązania, o których mowa w art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.), niezależnie od tego, czy na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu ma być udzielona pomoc publiczna. Zatem przez podmioty powiązane w rozumieniu art. 61 ust. 4 należy rozumieć podmioty, które pozostają w jednym z poniższych związków: a) podmiot ma większość praw głosu w innym podmiocie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka; b) podmiot ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego podmiotu; c) podmiot ma prawo wywierać dominujący wpływ na inny podmiot na podstawie umowy zawartej z tym podmiotem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki; d) podmiot będący udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego podmiotu kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego podmiotu, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym podmiocie. Sąd stwierdza, że organ nie próbował wykazać żadnego z ww. powiązań, do których odwołał się ustawodawca w art. 61 ust. 5 ustawy wdrożeniowej, i to nawet gdyby członkiem skarżącej była [...] sp. z o.o. w [...] posługująca się numerem NIP [...], a więc ta spółka prawa handlowego, co do której organ ma zastrzeżenia, wpisana do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków europejskich, prowadzonego przez Ministra Finansów. Organ nie powołał się na normę z art. 61 ust. 5 ustawy wdrożeniowej ani w zaskarżonym orzeczeniu ani w odpowiedzi na skargę, nie analizował tej normy prawnej, zaś rozważania organu w ocenie Sądu tej normy prawnej nie realizują. Sąd podziela argumenty skargi o braku tożsamości podmiotu wykluczonego i członka skarżącego związku. Przede wszystkim Sąd podziela argumenty skargi o braku powiązania skarżącego związku z [...] sp. z o.o. Samo członkostwo spółki prawa handlowego w związku pracodawców, a więc w związku zrzeszającym wiele podmiotów, nie jest powiązaniem osobowym lub kapitałowym w rozumieniu art. 3 ust. 3 załącznika nr I do rozrządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. Organ musiałby wykazać zależność pomiędzy podmiotem ubiegającym się o dofinansowanie i innym podmiotem względnie osobą/osobami zasiadającymi we władzach innego podmiotu, i to w rozumieniu art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. Takiej zależności w sprawie jednak nie wykazano, przez co ocena kryterium nr 5 w karcie oceny merytorycznej projektu z 23 grudnia 2024 r. jak i orzeczenie Komisji Odwoławczej zostały przeprowadzone w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia projektu ustawy wdrożeniowej (druk nr 2022 Sejm IX kadencji) wynika, że celem ustawodawcy była ochrona "przed ryzykiem niewłaściwego wykorzystania środków publicznych, w sytuacji, gdy o wsparcie wnioskują podmioty, które na etapie ubiegania się o pomoc finansową korzystają lub korzystały z dofinansowania ze środków publicznych, w sposób nieprawidłowy [...] niejednokrotnie dochodzi do sytuacji, w której zanim dojdzie do ustalenia odpowiedzialności karnej w prawomocnym wyroku skazującym, te same lub powiązane podmioty i osoby ubiegają się o kolejne środki publiczne. Dlatego też, na podstawie zaobserwowanej praktyki proponuje się przyznanie właściwym instytucjom uprawnienia do odmowy zawarcia umowy i w konsekwencji odmowy przyznania środków publicznych takim podmiotom". Podkreślić należy wolność pracodawców do zrzeszania się: zgodnie z art. 1 ust. 1 z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (Dz. U. z 2022 r. poz. 97 z późn. zm.) pracodawcy mają prawo tworzyć, bez uzyskania uprzedniego zezwolenia, związki według swego uznania, jak też przystępować do tych organizacji, z zastrzeżeniem stosowania się do ich statutów. W myśl art. 5 tej ustawy, podstawowym zadaniem związków pracodawców, ich federacji i konfederacji jest ochrona praw i reprezentowanie interesów, w tym gospodarczych, zrzeszonych członków wobec związków zawodowych, organów władzy i administracji rządowej oraz organów samorządu terytorialnego. W ocenie Sądu organizacja pracodawców, podlegająca obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym (art. 9 ust. 1 tej ustawy) oraz nabywająca osobowość prawną z dniem zarejestrowania (art. 11) nie może podlegać wykluczeniu bez wykazania powiązań w rozumieniu art. 61 ust. 5 ustawy wdrożeniowej. Ustawodawca wyraźnie położył nacisk na powiązanie podmiotów, z kolei organ podkreśla formalną przynależność spółki do organizacji pracodawców, formalną współpracę M. J. ze spółką. Nie zostało wykazane powiązanie skarżącego związku ze spółką względnie osobą/osobami zasiadającymi we władzach spółki, wpisanej do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków europejskich, prowadzonego przez Ministra Finansów. W dalszym postępowaniu na organie spoczywać będzie obowiązek przeanalizowania, czy istnieją okoliczności mogące stwarzać realną obawę, o której mowa w art. 61 ust. 4-5 ustawy wdrożeniowej, mając na uwadze powyższe wskazania Sądu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uwzględnił skargę i orzekł na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej. O kosztach postępowania (wpis od skargi – 200 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł, opłata za czynności radcy prawnego – 480 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).