III SA/Po 794/18

Dnia 17 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sek.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów 1. uchyla zaskarżaną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [..]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. cofającą X uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że organ I instancji cofnął skarżącemu powyższe uprawnienia powołując się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] r. sygn. akt [...], warunkowo umarzający wobec skarżącego postępowanie karne o czyn polegający na tym, że w dniu [...] r., jako diagnosta poświadczył nieprawdę poprzez dokonanie w dowodzie rejestracyjnym samochodu wpisu dotyczącego pozytywnego wyniku badania tego pojazdu, mimo braku decyzji właściwego organu dozoru technicznego zezwalającego na eksploatację [...]. Po rozpatrzeniu odwołania strony organ II instancji uznał podniesione zarzuty za niezasadne. Organ odwoławczy powołał się na przepis art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono : 1 ) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania 2 ) wydanie przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Zdaniem organu, wydanie decyzji w tym trybie nie musi być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania kontrolnego. Skarżący dokonał badania technicznego przedmiotowego pojazdu, mimo braku dokumentu wydanego przez organ dozoru technicznego, stwierdzający sprawność urządzenia technicznego – [...]. W dniu badania urządzenie było zainstalowane w przedmiotowym samochodzie, a termin decyzji zezwalającej na jego eksploatację upłynął w dniu [...] r. Jednocześnie, w ocenie organu odwoławczego, który uznał za zasadne podniesione w odwołaniu w tym zakresie zarzuty, organ I instancji nie dokonał własnej analizy i oceny materiału dowodowego, natomiast skupił się w uzasadnieniu swojej decyzji przede wszystkim na okolicznościach wynikających z wyroku Sądu Rejonowego. Jednakże, jak wskazał organ, nie wpływa to na końcowe rozstrzygniecie sprawy, bowiem w niniejszej sprawie mogłoby zapaść jedynie takie samo rozstrzygnięcie, to jest cofnięcia skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Zatem, mimo niewystarczającego uzasadnienia, jak wskazano, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu X wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie - art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, że przedmiotowy wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...]r. nie mógł wywoływać skutków negatywnych dla skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.,) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonych w przedmiotowej sprawie decyzji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji orzekały w sprawie na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm), zgodnie z którym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono: 1)przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień, może nastąpić zarówno wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, jak i wówczas, gdy informacje o takim działaniu organ poweźmie z innych źródeł. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 12 marca 2012 r., syg. akt II GPS 2/11, w której wskazano, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie". W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, w sytuacji, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie, czy też pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałby, iż przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia, czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie. W kontrolowanej sprawie podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego oraz ustaleń faktycznych stanowił wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...]r., syg. akt [...], warunkowo umarzający wobec skarżącego postępowanie karne na okres próby [...]. Wyrok ten był jedynym środkiem dowodowym, na podstawie którego organy obu instancji ustaliły istnienie przesłanek skutkujących koniecznością wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu, jako diagnoście, uprawnień do wykonywania badań pojazdów. Organy nie dokonywały własnych ustaleń dowodowych w zakresie zdarzeń mających miejsce w dniu w dniu[...] r. Tymczasem, co należy zdaniem Sądu zauważyć i co jest okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie, decyzje organu I i II instancji zostały wydane już po zatarciu skazania. W dacie wydania zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji upłynął 6 miesięczny okres zakończenia próby, wyznaczony w ww. wyroku. Zgodnie zaś z art. 76 § 1 k.k. skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Okres ten upłynął w dniu [...] r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd przedstawiony w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2018 r. wydany, sygn. akt III SA/Wr 173/18 (cbois.nsa.gov.pl/doc), że jeżeli decyzje o cofnięciu diagnoście uprawnień zostały wydane po dacie, w której nastąpiło zatarcie skazania, to brak jest podstaw do przyjęcia, że organy administracyjne mogły podejmować swoje decyzje w oparciu wyłącznie o wyrok karny dotyczący naruszenia prawa przez danego diagnostę. Organy obu instancji nie mogły zatem ograniczyć prowadzonego przez siebie postępowania dowodowego jedynie do ustalenia, że w sprawie zapadł przeciwko skarżącemu wyrok karny skazujący. Nie może, w ocenie Sądu, budzić wątpliwości, że zatarcie skazania oznacza konieczność przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego w zakresie czynności strony skarżącej, jako diagnosty, które zostały uznane za naruszające przepisy prawa, w tym przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Wyrok karny na podstawie, którego organy powzięły informację o niezgodnym z prawem działaniu diagnosty i na tej podstawie wszczęły z urzędu postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień, nie mógł w tej sytuacji stanowić jedynej podstawy ustaleń faktycznych organów w przedmiotowej sprawie, które w takiej sytuacji są zobowiązane na podstawie przepisów regulujących prowadzenie postępowania administracyjnego do przeprowadzenia takiego postępowania, w trakcie, którego może być wykazana okoliczność wydania zaświadczenia lub dokonaniu wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Ponadto, w kontrolowanej sprawie wskazać również należy, że organ odwoławczy, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, uznał za zasadny, podniesiony w odwołaniu, zarzut naruszenia art. 7 k.p.a poprzez nieuzwzglednienie stanu faktycznego występującego w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, wskazując, że organ I instancji skupił się wyłącznie na okolicznościach wynikających z wyroku Sądu Rejonowego z dnia[...] r., nie dokonując własnej analizy i nie przedstawiając własnej oceny. Organ odwoławczy wskazał na dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Jednakże, jak uznał, powyższe nie wpływa na końcowe rozstrzygnięcie, bowiem w niniejszej sprawie mogłoby zapaść jedynie takie samo rozstrzygnięcie a więc cofnięcie skarżącemu uprawnień do wykonywania badań. Powyższe, zdaniem Sądu, czyni uzasadnionym podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 k.p.a., polegający na braku przeprowadzenia jakichkolwiek własnych ustaleń, w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy i braku oceny tego materiału w świetle przepisu art.. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym i rozstrzygnięcie sprawy jedynie w oparciu o wyrok karny, podczas gdy w dacie wydawania decyzji obu instancji nastąpiło zatarcie skazania. Jednocześnie, z naruszeniem wynikającej z art. 15 k.p.a zasady dwuinstancyjności postępowania, z której wynika obowiązek ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaniechało przeprowadzenia takiego postępowania, pomimo uznania za uzasadniony zarzut naruszenia art., 7 k.p.a. uznając, jak wskazano wyżej, że w niniejszej sprawie mogłoby zapaść jedynie takie samo rozstrzygnięcie a więc cofnięcie skarżącemu uprawnień do wykonywania badań. Reasumując, zdaniem Sądu, jeżeli organy zmierzały do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, to winny dokonać własnych ustaleń w oparciu o dostępne środki dowodowe, m.in. dokumenty zgromadzone w aktach sprawy i na tej podstawie stwierdzić jednoznacznie, czy w sprawie istniały przesłanki do zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Poczynione wyżej rozważania, organy uwzględnią przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W świetle powyższego, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302), orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i §14 ust 1 pkt 1 lic c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie( Dz.U z 2015 poz.1800 ze zm.)