III SA/Wr 173/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-08-29

Skład orzekający: Maciej Guziński, Annetta Chołuj, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów może być oparte na prawomocnym wyroku skazującym, który uległ zatarciu z mocy prawa przed wydaniem decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję o cofnięciu uprawnień diagnosty, uznając, że nie można oprzeć jej na prawomocnym wyroku skazującym, który uległ zatarciu z mocy prawa przed wydaniem decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 106 k.k., zatarcie skazania oznacza, że uważa się je za niebyłe, a skazany odzyskuje status osoby niekaranej, co wyklucza możliwość powoływania się na taki wyrok jako podstawę do cofnięcia uprawnień administracyjnych.
Stan faktyczny
Starosta G. cofnął W. W. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G. z 2015 r., który stwierdził popełnienie przez niego przestępstw związanych z wydawaniem poświadczających nieprawdę zaświadczeń o badaniach technicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że skazanie uległo zatarciu z mocy prawa przed wydaniem decyzji administracyjnej, co czyni ją wadliwą.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego kwotę 702,20 zł (siedemset dwa złote i dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] listopada 2017 r. (nr [...]) Starosta G., na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2017 r., poz. 128; dalej: "u.p.r.d."), orzekł o cofnięciu W. W. (dalej: strona; skarżący) uprawnień do wykonywania badań technicznych diagnoście na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 2015 r. sygn. akt [...]. W uzasadnieniu wskazano, że do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. z dnia [...] października 2017 r., dotyczący cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów stronie. Do wniosku załączony został prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 2015 r. (sygn. akt [...]) uznający stronę za winnego popełnienia występków polegających na przyjęciu korzyści majątkowej w wysokości [...] zł w zamian za wydanie poświadczającego nieprawdę zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodów osobowych, a także sporządzeniu poświadczającego nieprawdę zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym kolejnego pojazdu i skazujący go na karę [...] roku i [...] miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby [...] lat. Wyrok ten, jak stwierdzono we wniosku, uprawomocnił się [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji, powołując się na wyrok Sądu Rejonowego w G., stwierdzono, że wskazane w nim okoliczności potwierdzają fakt wydania przez stronę, pełniącego obowiązki diagnosty, zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym niezgodnie ze stanem faktycznym oraz przepisami, co odpowiada przesłance z art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d., której wystąpienie skutkuje cofnięciem posiadanego uprawnienia diagnosty. Wskazano, że w światle uchwały NSA z dnia 12 marca 2012 r. (sygn. akt II GPS 2/11), podstawy do cofnięcia przez starostę uprawnienia diagnoście do wykonywania badań technicznych pojazdów zachodzą także wówczas, gdy dopuszczenie się przez diagnostę naruszeń zostanie stwierdzone w innej sytuacji (nie tylko w wyniku kontroli), a zwłaszcza na podstawie ustaleń sądu w toczącym się postępowaniu karnym zakończonym prawomocnym wyrokiem. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, bowiem upadła faktyczna podstawa w oparciu o którą została ona wydana. Bezprawne działania, które były przedmiotem rozpoznania i oceny Sądu Rejonowego w G. w wyroku z dnia [...] czerwca 2015 r., który uprawomocnił się [...] czerwca 2015 r., miały miejsce w dniach [...] i [...] kwietnia 2008 r., a więc blisko [...] lat temu i z całą pewnością jako delikt pracowniczy uległy przedawnieniu. Wynika to z art. 76 § 1 Kodeksu karnego, który stanowi, że w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, to takie skazanie z mocy prawa ulega zatarciu z upływem [...] miesięcy od zakończenia okresu próby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. ([...]) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego w sprawie, podniesiono, że w świetle art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d., w przypadku ustalenia faktu, iż diagnosta dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, starosta nie ma wyboru i jest zobowiązany cofnąć uprawnienia do wykonywania badań technicznych, gdyż ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby odpowiedzialność diagnosty za jego działanie opisane w powołanym przepisie. Kluczowe jest zatem dokonanie bezspornego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Niesporne jest także, że wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień może nastąpić zarówno wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, ale także wówczas, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokumentu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie, czy też pochodzą od innych organów. Podniesiono w uzasadnieniu, że w sprawie informacją, która zdecydowała o wszczęciu przez Starostę G. postępowania w sprawie cofnięcia stronie posiadanego uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, był wniosek Prokuratora Rejonowego w G. z dnia [...] października 2017 r., do którego załączony został prawomocny wyroku Sądu Rejonowego w G. [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o sygn. akt [...], na mocy którego strona została uznana za winnego tego, iż w dniu [...] kwietnia 2008 r. w związku z pełnieniem funkcji publicznej diagnosty samochodowego i będąc osobą uprawnioną do wystawiania dokumentów sporządził poświadczające nieprawdę zaświadczenia o przeprowadzonym dodatkowym badaniu technicznym pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] przyjmując korzyść majątkową w wysokości [...] zł oraz że w dniu [...] kwietnia 2008 r., w związku z pełnieniem funkcji publicznej diagnosty samochodowego i będąc osobą uprawnioną do wystawiania dokumentów, przyjął korzyść majątkową w wysokości [...] zł w zamian za wydanie poświadczającego nieprawdę zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Podniesiono, z wskazaniem na orzecznictwo sądów administracyjnych, że wyrok taki należy więc traktować jako główny, w zupełności wystarczający dowód na okoliczność wystąpienia wskazanej w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. przesłanki do cofnięcia diagnoście posiadanego uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. Dalej podniesiono, że odpowiedzialność ta na gruncie przepisów u.p.r.d. nie ulega przedawnieniu. Powołana ustawa nie normuje w żaden sposób w jakim okresie czasu od zaistnienia faktu polegającego na wydaniu zaświadczenia lub dokonaniu wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami czy też przeprowadzenia badania technicznego pojazdu niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, możliwym jest cofnięcie uprawnienia diagnoście, bez narażenia się na zarzut przedawnienia. Na przeszkodzie do wszczęcia czy kontynuowania postępowania administracyjnego, skutkującego odpowiedzialnością administracyjną w związku z wypełnieniem przesłanki cofnięcia uprawnienia diagnoście na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 - u.p.r.d. nie stoi fakt zatarcia skazania przez sąd. Wyrok sądowy potwierdzający wydanie potwierdzającego nieprawdę zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym, nie zastępuje w tym zakresie orzeczenia organu administracji, które może być wynikiem przeprowadzonego przez ten organ administracji postępowania, w trakcie którego może być wykazana okoliczność wydania zaświadczenia lub dokonaniu wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami lub też wynikiem ustaleń dokonanych przez sąd znajdujących odzwierciedlenie w prawomocnym wyroku. Tak więc to nie prawomocny wyrok stwierdzający winę jest warunkiem wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia diagnoście, gdyż sąd karny nie zastępuje organu administracji w realizacji obowiązku wynikającego z normy administracyjnego prawa materialnego, lecz ustalenia dokonane w toku postępowania karnego, które wyrokiem zostały potwierdzone. Wyrok stanowi zatem tylko dowód w sprawie, który to dowód, co zostało już wyżej wskazane, jest wystarczającym dla wykazania takiego postępowania diagnosty, które w świetle art. 84 ust. 3 u.p.r.d. skutkuje zawsze cofnięciem mu posiadanych uprawnień. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., pełnomocnik strony zaskarżył decyzję SKO utrzymująca w mocy decyzję Starosty G. Wskazano w skardze, że kwestionowana decyzja: I. narusza przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy - tj. 1) art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (dalej: "p.r.d."; Dz.U. z 2017, poz. 1260 - tj. ze zm.) w zw. z art. 106 k.k. i art. 76 § 1 k.k. - przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że cofnięcie diagnoście przez starostę uprawnień do dokonywania badań technicznych jest możliwe w oparciu wyrok karny, co do skazania którym nastąpiło jego zatarcie z mocy prawa, 2) art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o mchu drogowym, przez niewłaściwe zastosowanie - mimo że przepis ten narusza normy: a) art. 2 Konstytucji RP i art. 4 Protokołu nr 7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w dniu 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U. z 2003 r. Nr 42, poz. 364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych wskutek złamania zasady ne bis in idem - tj. zakazu podwójnego karania za ten sam czyn, b) art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP wskutek braku adekwatnych gwarancji procesowych w sytuacji wydania przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych, II. jest obarczona błędem w ustaleniach faktycznych, przyjętych za jej podstawę, a polegającym na wadliwym przyjęciu, iż skarżący jest osobą skazaną wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 2015 r., w sprawie o sygn. akt [...], ponieważ z mocy prawa nastąpiło zatarcie skazania tym wyrokiem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, III. narusza przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - tj. 1) art. 75 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji odwoławczej wyłącznie na podstawie dowodu sprzecznego z prawem, 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wskutek jego niewłaściwego zastosowania - przez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji - tj. Starosty G. z dnia [...] listopada 2017 r" sygn. akt [...]. Wskazując na powyższe uchybienia wniesiono o: 1) uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2018 r. (sygn. akt [...]) i poprzedzającej ją decyzji Starosty G. z dnia [...] listopada 2017 r. (sygn. akt [...]) oraz umorzenie postępowania, 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego na podstawie art. 200 p.p.s.a. kosztów postępowania w kwocie [...] zł, w tym [...] zł wpisu od skargi, [...] zł kosztów zastępstwa adwokackiego, [...] zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i [...] zł kosztów nadania skargi listem poleconym, 3) dopuszczenie dowodu z potwierdzenia uiszczenia przez skarżącego kwoty [...] zł tytułem grzywny wymierzonej w sprawie o sygn. akt [...] - na okoliczność zatarcia skazania wydanym w tym postępowaniu wyrokiem karnym, 4) zwrócenie się, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w przedmiocie: a) czy art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo ruchu drogowym (Dz. U z 2017 r., poz. 128)- w zakresie w jakim dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn, obok sankcji karnej również sankcji administracyjnych w postaci cofnięcia posiadanego uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów - jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP i art. 4 Protokołu nr 7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. z 2003 r. Nr 42, poz. 364) i z art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. zl977 r. Nr 38, poz. 167), b) czy art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo ruchu drogowym - w zakresie braku adekwatnych gwarancji procesowych w sytuacji wydania przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów - jest zgodny z art. 2, z art. 45 ust. 1 i z art. 78 Konstytucji RP, 5) skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawę. W uzasadnieniu podniesiono, że w świetle orzecznictwa sądowo- administracyjnego dopuszczalne jest cofnięcie diagnoście uprawnień nie tylko na skutek stwierdzonych nieprawidłowości ujawnionych w toku przeprowadzonej kontroli stacji diagnostycznej, ale także na podstawie skazującego wyroku karnego. Jednak charakter sankcji wynikającej z przepisu art. 84 ust. 3 u.p.r.d., wymaga by ocena ustawowych przesłanek jego zastosowania była wnikliwa. Natomiast w sprawie niezasadnie uznano, że zachodzą podstawy do zastosowania wobec strony sankcji wynikającej z art 84 ust. 3 u.p.r.d., w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 201 r., (sygn. akt [...]), którym została strona uznana za winnego popełnienia przestępstw wynikających z art. 271 k.k. oraz art 228 § 3 k.k. i 271 § 3 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. Bowiem co do skazania tym wyrokiem nastąpiło z mocy samego prawa zatarcie skazania, które nastąpiło przed wydaniem kwestionowanej decyzji. Natomiast przepis art. 106 k.k. stanowi, że z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe. Wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Podniesiono, że w judykaturze przyjmuje się, że za niebyłe uznaje się nie tylko skazanie, lecz także samo popełnienie przestępstwa, co wprowadza fikcję prawną, że do popełnienia przestępstwa w ogóle doszło. Od chwili zatarcia skazania prawdziwe, z punktu widzenia porządku prawnego, jest zatem stwierdzenie, że danego przestępstwa nie popełniono. Nie można zatem opierać decyzji na fakcie skazania, które uległo zatarciu przed wydaniem decyzji, gdyż byłoby to sprzeczne z art. 106 k.k. W przypadku strony wyrok skazujący uprawomocnił się [...] lipca 2016 r., co oznacza, że zgodnie z art. 76 § 1 k.k. skazanie uległo zatarciu z mocy prawa z dniem [...] stycznia 2017 r., a więc z upływem [...] miesięcy od zakończenia okresu próby. Podniesiono, że tym samym nie było podstaw do zastosowania wobec strony art. 84 ust. 3 u.p.r.d., gdyż w takim przypadku dochodzi do naruszenia art. 2 Konstytucji RP oraz art. 4 Protokołu Nr 7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego w dniu 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. z 2003 r. Nr 42, poz. 364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, wskutek złamania zasady ne bis in idem, tj. zakazu podwójnego karania za ten sam czyn oraz art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP wskutek braku adekwatnych gwarancji procesowych w sytuacji wydania przez Starostę decyzji o cofnięciu uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Wskazano w uzasadnieniu, że rozwiązanie zobowiązujące starostę do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych, w razie stwierdzenia wydania przezeń zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami - przy jednoczesnej odpowiedzialności karnej za popełnienie przestępstwa - budzi uzasadnione wątpliwości związane z naruszeniem zasady ne bis in idem. Jest to bowiem sankcja karno - administracyjna, wykazująca podobieństwo do środka karnego, jakim jest przewidziany w art. 39 pkt 2 k.k., zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej, dalece restrykcyjna, ingerująca w prawa i wolności obywatelskie. Starosta wydaje decyzję w odniesieniu do tych samych czynów skarżącego, które stanowiły przedmiot postępowania karnego. Podniesiono dalej, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny. W świetle powyższego przepisu oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, odnoszącego się do stosowania tego przepisu, nie budzi wątpliwości, iż skoro w sprawie decyzja odwoławcza została wydana wyłącznie w oparciu o wyrok karny, którym skazanie uległo zatarciu z mocy prawa, to doszło do ewidentnego naruszenia powołanego przepisu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko prezentowanym w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno orzeczenia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przedmiotem sporu jest zasadność cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.; dalej: P.r.d.; ustawa). Stosownie do art. 84 ust. 1 P.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 3 P.r.d., starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że zawarte w nim sformułowanie, iż uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. jednoznacznie wskazuje, że żadne inne okoliczności nie mogą być brane pod uwagę (por. min. wyrok NSA z 11 kwietnia 2018 r., II GSK 1830/16). Jednolicie przyjmuje się ponadto, że w razie ustalenia, iż okoliczności te zaistniały, organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. nie daje również organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień. Na odpowiedzialność wynikającą z przepisu art. 84 ust. 3 P.r.d. nie mają także wpływu intencje, jakimi kierował się diagnosta poświadczając nieprawdę oraz jego wina (por. wyroki NSA z 25 lutego 2015 r., II GSK 46/14 i z 12 kwietnia 2013 r., II GSK 60/12 oraz z 12 stycznia 2012 r., II GSK 1395/10). Sąd zauważa także, iż w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r. o sygn. akt II GPS 2/11 (opubl. ONSAiWSA 2012, z. 3, poz. 37). Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, że: "sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie". Dopuszczalne jest więc cofniecie diagnoście uprawnień, stosownie do art. 84 ust. 3 P.r.d., ujawnionych nie tylko w toku przeprowadzonej w stacji diagnostycznej kontroli, lecz w inny sposób, także w skazującym prawomocnym wyroku karnym (zob. min. wyrok NSA z 27 października 2017 r., II GSK 143/17). Istotnie jest więc stwierdzenie stanu rzeczy polegającego na poświadczeniu nieprawdy tj. wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, bez względu na to, czy miało to miejsce w wyniku kontroli, czy też w innym trybie. Wskazać należy, że co do zgodności z Konstytucją przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy wielokrotnie wypowiadano się w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że przepis ten nie narusza ani konstytucyjnej zasady proporcjonalności ani zasady państwa prawnego (por.m.in. wyrok NSA z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 1213/14; wyrok NSA z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1231/14; wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 928/13; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., II GSK 1460/12, wyrok z 16 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1664/16). Podnosi się, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, stanowiący podstawę cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie uchybienia polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Ta odpowiedzialność administracyjna w postaci cofnięcia uprawnień jest także niezależna od odpowiedzialności karnoprawnej (zob. min. Wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016 r.(II GSK 1099/15); wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2018 r. (VIII SA/Wa 819/17). Przechodzą na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że zasadniczą kwestią przy cofnięciu skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów, jest stwierdzenie stanu rzeczy polegającego na poświadczeniu nieprawdy, tj. wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W sentencji decyzji organu pierwszej instancji zapisano w tym zakresie: "[...]." W sprawie bezsporne jest, że skarżący, w drodze odrębnego postępowania karnego, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 2015 r. (sygn. akt [...]) został uznany za winnego tego, iż w dniu [...] kwietnia 2008 r. w związku z pełnieniem funkcji publicznej diagnosty samochodowego i będąc osobą uprawnioną do wystawiania dokumentów sporządził poświadczające nieprawdę zaświadczenia o przeprowadzonym dodatkowym badaniu technicznym pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] przyjmując korzyść majątkową w wysokości [...] zł oraz że w dniu [...] kwietnia 2008 r., w związku z pełnieniem funkcji publicznej diagnosty samochodowego i będąc osobą uprawnioną do wystawiania dokumentów, przyjął korzyść majątkową w wysokości [...] zł w zamian za wydanie poświadczającego nieprawdę zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].Został skazany na karę [...]roku i [...] miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby [...] lat. Jak podnosi skarżący, czego organ nie kwestionuje, przedmiotowy wyrok skazujący uprawomocnił się [...] czerwca 2015 r. Natomiast zgodnie z art. 76 § 1 k.k., skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, dalego od dnia [...] grudnia 2017 r. jest osobą niekarną. W skardze pełnomocnik strony wskazuje, że skazanie uległo zatarciu z dniem [...] stycznia 2017 r. - przed wydaniem zaskarżonej decyzji, dlatego brak podstaw do zastawania art. 84 ust. 3 P.r.d. Natomiast w rozstrzygnięciach zapadłych w sprawie, organy administracji stoją na stanowisku, że cofnięciu uprawnienia diagnoście na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy nie stoi fakt zatarcia skazania przez sąd. Niezależnie od powyższych rozbieżności, wynika z powyższego, że zatracie skażania w sprawie nastąpiło przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Powstaje więc kwestia, czy okoliczność, że nastąpiło zatarcie skazania wobec skarżącego w stosunku do wyroku sądu karnego, który stanowił podstawę wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych, ma znaczenia dla oceny jej legalności. Zgodnie z treścią art. 106 k.k. z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt [...], zatarcie skazania jest zatem pewną fikcją prawną i oznacza, że skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej, bowiem przyjmuje się, iż skazanie jako zdarzenie historyczne nie miało w ogóle miejsca. Skazanie jest uważane za niebyłe z chwilą jego zatarcia, od tego momentu funkcjonuje fikcja prawna że skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej i od tej też chwili nie może wywoływać żadnych negatywnych skutków prawnych dla skazanego. Uznać więc należy za niebyłe nie tylko skazanie, lecz także samo popełnienie przestępstwa, co wprowadza fikcję prawną, że do popełnienia przestępstwa w ogóle doszło. Od chwili zatarcia skazania prawdziwe, z punktu widzenia porządku prawnego, jest zatem stwierdzenie, że danego przestępstwa nie popełniono. W rozpatrywanej sprawie prawomocny wyroku z dnia [...] czerwca 2015 r. został wskazany jako podstawa cofniecie uprawnień diagnoście. Tymczasem co do skazania tym wyrokiem nastąpiło z mocy samego prawa zatarcie skazania, które nastąpiło przed wydaniem kwestionowanej decyzji. W konsekwencji w zaskrzonej decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygniecie organu pierwszej instancji organ opiera rozstrzygniecie na fakcie skazania strony wyrokiem, które uległo zatarciu przed jej wydaniem, który uległ wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Jak już wskazano, od chwili zatarcia skazania, skazanie jest uważane za niebyłe, skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej i od tej też chwili taki wyrok nie może wywoływać żadnych negatywnych skutków prawnych dla skazanego. Skazanie wyrokiem, który uległ zatarciu, uniemożliwia powoływania na ten wyrok jako podstawa uznania wystąpienia przesłanki wskazanej w art. 84 § 3 pkt ustawy, cofnięcia uprawnienia diagnoście. Taki wyrok sądowy nie może zastępować w tym zakresie orzeczenia organu administracji, które winno być wynikiem przeprowadzonego przez ten organ administracji postępowania, w trakcie którego może być wykazana okoliczność wydania zaświadczenia lub dokonaniu wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami W tym stanie rzeczy, uwzględniając tą okoliczności, stwierdzić należy, że przeprowadzony w sprawie zakres postępowania dowodowego nie jest wystarczający dla uznania, iż skarżący wydał poświadczające naprawdę zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu techniczny samochodów [...], a także sporządził poświadczające nieprawdę zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, w konsekwencji do zastosowania przewidzianej w art. 84 ust. 3 pkt 2 sankcji w postaci cofnięcia skarżącemu uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i pkt c p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w punkcie II ma umocowanie w przepisach art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło